Węgry w XX wieku: od monarchii do upadku komunizmu. Prof. Robert Rajczyk

Co więcej, wielkim, ogromnym wręcz bohaterem tejże rewolucji, Wiosny Ludów, Był generał Józef Bem, polski generał artylerii, bardziej czczony, wielbiony i uwielbiany i poważany i na pewno bardziej znany na Węgrzech jako bohater narodowy niż w Polsce, choć oczywiście pochowany jest w Tarnowie. Ale w czasie powstania listopadowego nie dane mu było, że tak powiem, sięgnąć szczytów dowództwa Wojska Polskiego w tamtym czasie. W Węgrzech chyba było inaczej. Więc taki, a nie inny los historii. Natomiast jeśli idzie o te wydarzenia, które doprowadziły do wybuchu I Wojny Światowej, bo mamy zamach w Smer-Serejewie, mamy nacjonalizm serbski.

Proszę sobie wyobrazić, że Węgrzy na niektóre polskie miasta takie jak Kraków i Warszawa mają swoje odpowiedniki. Mają oczywiście zaznaczony Tarnów, bo w Tarnowie pochowany jest ich bohater narodowy generał Bem, ale obok oświęcimia polskiej nazwy jest Auschwitz. Próbowałem tym zainteresować ambasadora, wcześniej też poprzedniego, no i teoretycznie twierdzą, że wypisali jakieś wnioski do kolei węgierskich, ale te mapy z 2024, no to one mają tą nazwę Auschwitz. Z tego co pamiętam, to podobno kolei węgierska tłumaczyła się w ten sposób, że Oświęcim to jest żadna nazwa, nic nie mówi Węgrom, ale jeśli zamieszczą taką nazwę, to oczywiście będą wiedzieli, że mogą pojechać tam obejrzeć Muzeum Obóz.

I studenci akurat w tym przypadku zdecydowali się na demonstrację, moment pod pomnikiem generała Bema, na pokojową demonstrację z polskimi flagami. Przeszli pod parlament i zaczęła się rewolucja. Padli pierwsi zabici. Potem oczywiście udało się sytuację uspokoić, ale 4 listopada znowu Armia Czerwona, tym razem Armia Czerwona rzeczywiście z całą siłą i mniej więcej do 10 listopada stłumiła to powstanie węgierskie, którego efektem poza oczywiście gigantyczną traumą społeczną także był największy chyba w historii Węgier eksodus, około 200 tys.