Mentionsy Mentionsy
GreenEdge: Best in BESS
GreenEdge: Best in BESS

22: Pierwszy dzień operacji projektu BESS

17.05.2026 ·30 min 55 s

Projekt jest zbudowany, odebrany, zenergetyzowany. EPC podpisało odbiór, DLP rusza, system zaczyna zarabiać. Większość inwestorów traktuje ten moment jako metę. To jest błąd — i to błąd który kosztuje.W tym odcinku przechodzę przez to co naprawdę dzieje się po uruchomieniu projektu BESS: dlaczego monitoring operacyjny to nie są kamery na ogrodzeniu i ilu ludzi faktycznie potrzebujecie żeby pokryć 24/7; co to jest RAMS i polecenie pracy i dlaczego bez nich ekipa serwisowa nie może wejść na energetyzowany obiekt; dlaczego LTSA to nie jest O&M i czego w LTSA szukać żeby wiedzieć co kupujecie; jak weryfikować SOH i RTE niezależnie od BMS dostawcy i dlaczego to ma znaczenie przy sporze gwarancyjnym; co wymaga utrzymania poza kontenerami — transformator SN, rozdzielnica, systemy ppoż., KOB — i kto za to odpowiada; kiedy O&M powinien wejść na projekt i dlaczego dziewięć miesięcy przed energetyzacją to nie jest za wcześnie; oraz czym różni się dostępność projektu BESS od dostępności farmy PV — i dlaczego w BESS dostępność albo jest albo jej nie ma wcale.Pytania? Napisz: [email protected]ęcej: www.greenedge-solutions.com

Podcast GreenEdge Best in Bess. Odcinek 22. Pierwszy dzień operacji projektu Bess. Cześć. Witam Was w 22. odcinku podcastu GreenEdge Best in Bess. Przez ostatnie odcinki rozmawialiśmy o tym, jak projekt Bess powstaje. Mówiliśmy o dewelopmencie, o finansowaniu, kontrakcie IPC, SGU. A dzisiaj zaczynamy od momentu, który większość inwestorów traktuje jako metę. Projekt jest zbudowany, odebrany, zaczyna zarabiać. Tylko, że to nie jest meta. To jest start fazy, która potrwa o plus minus 15, być może 20 lat i właśnie w tej fazie decyduje się, czy projekt spełni założenia modelu finansowego, czy też nie. Przejdziemy przez to, co naprawdę dzieje się po energetyzacji z konkretnych sytuacji, które widzimy regularnie i które regularnie kosztują inwestorów pieniądze.

Do tego urlopy, zwolnienia, nagłe nieobecności. Realistycznie mówicie o 7-8 osobach i każda z nich siedzi i patrzy na dane, których nie rozumie, bo odczyt komunikatów z kady instalacji BES wymaga doświadczenia z tym konkretnym systemem. Ale to jeszcze nie jest największy problem. Pojawia się alarm. I co dalej? Może to tylko chwilowa utrata połączenia i wystarczy reset komunikacji. Może jeden kontener wymaga odizolowania. Może trzeba odciąć zasilanie na całym obiekcie. Może trzeba powiadomić serwis. No ale jaki serwis, jeśli nie macie podpisanej żadnej umowy na interwencje awaryjne poza zakresem LTSA? no to powiadomimy dostawcę. Tylko co mu powiedzieć, jeśli nikt nie siedzi przy danych i nie widzi systemu? No i z warunków LTSA bardzo rzadko wynika precyzyjnie, jaki jest gwarantowany czas reakcji na zgłoszenie.

Zanim dostawca zdecyduje, że warto wysłać ekipę, zanim ktoś zarezerwuje bilety, zanim przyjedzie. Mijają 3, 4, być może 5 dni. 5 dni, w których projekt stoi i nie zarabia. No ale dobrze, ekipa przyjeżdża. No i tu powiem Wam coś... Z naszego doświadczenia, bo to nie jest sytuacja hipotetyczna. Już o tym wspominałem, ale nadal to widzimy. Ekipa stoi przed tą bramą i czeka. Czeka, aż inwestor znajdzie kogoś, kto przyjedzie. Kto otworzy tą bramę i to jest część, której nikt się nie spodziewa, wystawi polecenie pracy. Dlaczego polecenie pracy? No bo projekt jest zenergetyzowany. Jest to czynna instalacja elektroenergetyczna pracująca pod napięciem. Każda praca na czynnej instalacji musi być poprzedzona formalnym poleceniem, czyli dokumentem, który określa zakres robót, strefę pracy, wymagane odłączenia i uziemienia, środki ochrony czy osoby odpowiedzialne.

Po pierwsze, przez cały czas patrzyliście na CAPEX. Model finansowy zbudowany jest wokół kosztów budowy, kosztów finansowania, ceny kontenerów. OPEX, czyli koszty operacyjne przez cały okres życia projektu jest albo jedną linią w Excelu, albo nie ma go wcale. Koszty monitoringu, koszty O&M, koszty przeglądów infrastruktury średniego czy wysokiego napięcia, koszty compliance, koszty niezależnych testów SOH i RT to są pozycje, które mają bezpośredni wpływ na IRR i które trzeba policzyć zanim projekt jest zbudowany, a nie po. Bo gdy projekt już stoi i zarabia, okazuje się, że te koszty są realne i że nikt ich nie zabudżetował. A jaka to jest różnica? Ogromna, bo jeżeli liczymy koszty O&M Na rok może one nie są aż takie duże w porównaniu do całego capexu.

Natomiast jeżeli pomnożymy sobie tą kwotę razy 15, nagle okazuje się, że ta kwota robi się spora. No dobrze, ale idźmy dalej. Jeśli nie negocjowaliście LTSA przed wpisaniem kontraktu na dostawę lub EPC, to właśnie straciliście lewar. I tu trzeba być bardzo konkretnym, bo to jest jedna z najkosztowniejszych rzeczy, którą widzimy w tej branży. Dostawca, który właśnie podpisał z Wami umowę dostawy, patrzy na LTSA zupełnie inaczej niż patrzył przed podpisaniem. Przed podpisaniem kontraktu ten serwis był narzędziem sprzedażowym. Dostawca chciał kontrakt i był skłonny rozmawiać o czasie reakcji, o zakresie gwarancji, o metodologii pomiaru SOH, o wyłączeniach z dostępności. Po podpisaniu dostawy LTSA jest dla dostawcy kosztem i zobowiązaniem.

Negocjacyjna pozycja właściciela spada radykalnie. Warunki, które jesteście w stanie osiągnąć teraz są znacznie gorsze niż te, które byliście w stanie osiągnąć, gdy dostawca chciał to zamówienie. To samo dotyczy kontraktu IPC. Kto przygotowuje dokumentację powykonawczą? Co musi się w niej znaleźć, żeby operator OND mógł przejąć obiekt? Schematy, szczegółowe instrukcje eksploatacji każdego urządzenia, instrukcja BHP specyficzna dla tego obiektu, protokoły z testów, pomiary z commissioningu, certyfikaty i atesty urządzeń, lista numerów seryjnych wszystkich komponentów, harmonogram przeglądów wymaganych przez producentów itd. Jeśli tych wymagań nie ma w kontrakcie IPC, no to Po odbiorze będziecie walczyli z wykonawcą o każdy dokument osobno, a wykonawca, który dostał już zapłatę ma zupełnie inne priorytety niż dostarczenie dokumentacji.

Takie sytuacje będą normą. System pomiaru SOH w BMS działał, ale metodologia pomiaru była skrojona pod jak najlepszy wynik gwarancyjny, a nie pod rzeczywisty stan systemu. Dlatego firmy O&M, które są w stanie nie tylko nadzorować te testy, ale przeprowadzać własne, niezależne testy certyfikowanym sprzętem i metodologią odwołującą się do standardów IEC, to jest bardzo istotny partner. Przy sporze gwarancyjnym Nie możecie oprzeć się wyłącznie na danych z BMS producenta, bo to jest dokładnie ta sama strona, z którą będziecie prowadzić spór. Niezależny wynik testu SOH i RTE przeprowadzony przez akredytowany podmiot własnym sprzętem to jest dowód, który ma inną wagę w sporze niż dane z systemu dostawcy.

Tu jest właśnie ta granica między Supply Agreement a LTSA, o której warto wiedzieć. Te elementy się zazębiają. Kontrakt dostawy gwarantuje parametry, LTSA zobowiązuje do ich utrzymania i weryfikacji, a dobry kontrakt ONM wchodzi w ten trójkąt jako niezależny weryfikator, ktoś kto stoi po stronie właściciela i sprawdza czy to co mówi producent rzeczywiście się zgadza z tym co widać w danych. Te role warto zaplanować na etapie negocjacji wszystkich trzech kontraktów jednocześnie, nie odkrywać jej po roku eksploatacji, gdy wyniki zaczynają odbiegać od modelu. I jest ostatnia rzecz przy LTSA, o której mało kto mówi, a mianowicie eskalacja. Co się dzieje, gdy dostawca nie realizuje zobowiązań? Przegląd był zaplanowany na kwiecień, producent przesuwa to na czerwiec, potem na sierpień, no bo ma inne projekty, bo technicy są zajęci gdzie indziej, bo dostawa części się opóźnia.

Systemy przeciwpożarowe to kolejny element. Instalacja bez to nie jest typowy obiekt elektryczny. Chemia litowo-jonowa ma swoją specyfikę i systemy gaśnicze muszą być do niej dedykowane. Gaz lub aerozol lub inne systemy przeznaczone dla technologii LFP wymagają regularnych testów. Czy to kalibracji czujników detekcji gazów charakterystycznych dla termicznej ucieczki ogniw, integralność dysz, mechanizmy uruchamiające czy panel sterujący. Do tego coroczna weryfikacja całej instalacji PEPOSZ zgodnie z Polską Ustawą o Ochronie Przeciwpożarowej, zcertyfikowaną firmą z protokołem z pełną dokumentacją. Ta dokumentacja trafia do ubezpieczyciela i jest warunkiem utrzymania polisy. Brak aktualnych protokołów PEPOSZ przy szkodzie ubezpieczeniowej to bardzo krótka i bardzo nieprzyjemna rozmowa z ubezpieczycielem.

Niedziałający CCTV podczas włamania? Ubezpieczyciel pyta, dlaczego system ochrony obiektu nie działa. Każdy z tych problemów jest drobny z osobna, ale razem tworzą obraz projektu, który nie jest profesjonalnie zarządzany, i który przy pierwszej poważnej szkodzie będzie miał problem z ubezpieczycielem. Pomyślcie przez chwilę o tym wszystkim. Transforma to rozdzielnica, kable, punkt przyłączenia, systemy PEPOSZ itd. I odpowiedzcie sobie na to pytanie, kto w Waszym projekcie jest odpowiedzialny za to, że każdy z tych przeglądów jest zaplanowany, wykonany w terminie, udokumentowany i że wyniki trafiają do właściciela i ubezpieczyciela. Jeśli nie ma konkretnej odpowiedzi na to pytanie, no to macie otwartą lukę operacyjną. Ale przeszliśmy przez monitoring, przez LTSA i weryfikację gwarancji, przez infrastrukturę poza kontenerami i za każdym razem przewijał się ten sam motyw.

Serwisanci zewnętrzni od transformatora, od systemu PEPOSZ, od ogrodzenia. No i ubezpieczyciel, który raz na jakiś czas chce zobaczyć dokumentację. I teraz pytanie, kto koordynuje komunikację między tymi wszystkimi stronami? Bo każda z nich ma inne potrzeby, inny rytm kontaktów i inny poziom wiedzy technicznej. I każda z nich, jeśli nie dostanie informacji w odpowiednim czasie, albo podejmuje złe decyzje, albo nie podejmuje żadnych. Projekt, gdzie optymalizator dowiedział się o planowanym wyłączeniu obiektu dzień po fakcie, bo nikt nie poinformował go z wyprzedzeniem, to strata liczona w dziesiątkach tysięcy złotych, no bo właśnie w tamtym okresie np. spredy cenowe były wyjątkowo wysokie. Informacja o wyłączeniu krążyła między dostawcą a właścicielem, ale nikt nie pomyślał, żeby włączyć w to optymalizatora.

Nie dlatego, że ktoś był nieodpowiedzialny, ale dlatego, że nikt wcześniej nie ustalił kto, komu, kiedy i o czym musi powiedzieć. Operator OND musi być jednym punktem kontaktowym dla wszystkich stron. To on odbiera polecenia od ESD i dokumentuje ich realizację. On informuje optymalizatora z odpowiednim wyprzedzeniem o każdym planowanym wyłączeniu. On odbiera kontakt ze strony PSE, w tym ten w środku nocy jeśli projekt jest SGU i reaguje zgodnie z procedurami dyspozytorskimi. To on koordynuje wizyty serwisantów zewnętrznych i jest przy nich fizycznie obecny. On przygotowuje dokumentację dla ubezpieczyciela i on raportuje właścicielowi regularnie, w ustalonym rytmie, w formie, która jest użyteczna, a nie tylko obszerna. Motoraportowanie to osobny temat, który warto rozwinąć, bo w praktyce wygląda z tym też bardzo różnie.

Degradacja versus krzywa gwarancyjna. Kompletny log wszystkich działań serwisowych z dokumentacją. Każda wizyta LTSA, każda naprawa awaryjna, każdy przegląd infrastruktury, każda kontrola PEPOSZ. No i przede wszystkim status compliance z regulatorem, czyli wszystkie wymagane kontrole i przeglądy wykonane, udokumentowane i zatwierdzone. No i plan utrzymania na kolejny rok z planowanym budżetem, żeby właściciel mógł zaplanować OPEX, a nie dowiadywać się o kosztach po fakcie. Dlaczego to wszystko jest ważne? Po pierwsze, bieżące zarządzanie. Właściciel wie, co się dzieje z projektem i może reagować, zanim mały problem stanie się dużym i drogim. Po drugie, refinansowanie lub sprzedaż. Gdy za kilka lat bank lub kupujący będzie robił due diligence, dostanie pełną historię operacyjną, nie dziurę informacyjną i stertę niezorganizowanych plików.

3. Egzekwowanie gwarancji. Gdy po 6 latach SOH spada poniżej gwarantowanego progu i chcecie egzekwować kontrakt z dostawcą, musicie pokazać, że przez te 6 lat eksploatacja była zgodna z warunkami gwarancji. Każdy miesięczny raport, każdy protokół z przeglądu LTSA, każdy wynik niezależnego testu pojemności to jest dokumentacja, która albo Wam ten spór wygra, albo przegra. Bez niej jesteście w sporze bez dowodów. I na koniec wróćmy do dostępności. Mówimy często o tych 98%, które dostawca gwarantuje w LTSA. Powiedzieliśmy już, że jest ona liczona na kontenerach lub PCS-ach, a nie na całym obiekcie. Ale jest jeszcze jedna rzecz, którą warto powiedzieć wprost. 98% dostępności projektu jako uczestnika rynku to jest coś zupełnie innego niż 98% dostępności kontenerów.

W projekcie bez tak to nie działa. Tu dostępność albo jest, albo jej nie ma wcale. Jeśli system jest offline, nie zarobicie nic, dokładnie zero. Nie chodzi tylko o awarię, która kładzie cały obiekt. Chodzi o to, że każda godzina przestoju to godzina, w której nie ma arbitrażu, nie możecie świadczyć AFRR, nie ma gotowości do rynku mocy. Każda godzina, w której SCADA nie komunikuje z OSD, to godzina, w której OSD nie widzi Waszego obiektu jako dostępnego. Każdy dzień, w którym przegląd PEPOŻ wymaga wyłączenia instalacji, a nikt go nie zaplanował z odpowiednim wyprzedzeniem, To są przychody, których nie odrobicie. Dlatego ONM projektu BES to nie jest usługa, którą kupujecie, żeby mieć spokój sumienia. To jest fundament, na którym stoi dostępność, a dostępność to jest Wasz przychód.

Ktoś musi tym zarządzić przez cały rok, przez wszystkie 15 lat życia projektu i ten ktoś musi być gotowy odebrać telefon o każdej porze dnia i nocy, bo projekt BES nie śpi. To tyle na dzisiaj. Mam nadzieję, że po tym odcinku obraz fazy operacyjnej projektu BES jest trochę konkretniejszy i że następnym razem, gdy ktoś powie, że mamy LTSA i to nam wystarczy, będziecie wiedzieli, co tak naprawdę to oznacza. Jeśli jesteście na etapie planowania projektu BES i szukacie wsparcia przy analizie technicznej, czy to modelu finansowym, który uwzględnia realne koszty operacyjne, czy przy negocjacjach kontraktów z dostawcami i wykonawcami, tym zajmuje się GreenEdge Solutions. Pracujemy z inwestorami i deweloperami na wszystkich etapach od Greenfield przez Development i specyfikacji APC po wsparcie w negocjacjach i przygotowanie dofinansowania.

Szczegóły na greenedgesolutions.com Natomiast jeśli macie projekt, który jest na etapie realizacji lub już pracuje, tym zajmuje się ROVA Systems. I tu warto powiedzieć jedną rzecz wprost. Cały zakres, o którym mówiłem w tym odcinku, od monitoringu 24 na 7, z gwarantowanymi czasami reakcji, zarządzaniem dostępem i poleceniami pracy, nadzorem nad realizacją LTSA, niezależną weryfikacją SOH i RT, certyfikowanym sprzętem, przeglądy infrastruktury, compliance, pełne raportowanie miesięczne i roczne do właściciela, to jest dokładnie to, co robi ROWA. Nie w teorii, ale w praktyce na już działających projektach. Co więcej, nie musicie czekać z kontaktem do momentu energetyzacji.

Pokazano wszystkie 17 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.