Radio Wieś: Grzybowa republika polska

Zmierzamy do końca z podróżami Radia Wieś. Już prawie po zbiorach, czas odpoczynku, regeneracji. Ale dzisiejszy odcinek, ostatni, będzie odcinkiem wyjątkowo przyjemnym. Ja nazywam się Patrycja Wanat i opowiem Wam o fascynującym temacie, czyli o grzybach i o tym, jak uprawiać je w domu. Wiadomo, Polska grzybami stoi. Jestem pewna, że dla wielu z Was weekendowe wyprawy do lasu to nieodłączny element jesieni. Ale nie o borowikach, maślakach czy o pieńkach będziemy dzisiaj rozmawiać. Nie będziemy też mówić o pieczarkach, mimo że Polska jest pieczarkową potęgą w Europie i jedną z największych na świecie. Czy wiecie, że według danych Ministerstwa Rozwoju i Technologii produkcja pieczarek w Polsce wciąż rośnie?

W 2022 roku zebrano w polskich pieczarkarniach 350 tysięcy ton tych grzybów. Na drugim miejscu w Europie były Niderlandy, 230 tysięcy ton, no a dalej Włochy i Hiszpania. Co więcej, większość polskich pieczarek jest przeznaczona na eksport. Obsługujemy aż 30% światowego rynku. W kraju zjadamy mniej niż 40% tej produkcji. Jeśli chcecie zobaczyć największe i najnowocześniejsze w Europie pieczarkarnie, to wybierzcie się na Mazowsze w okolice Siedlec. I Łosic. No ale znów, nie o takich grzybach będziemy dziś rozmawiać i nie o wielkich pieczarkarniach. Z Radiem Wieś udajemy się na południe Polski, na Podkarpacie, do Tarnowa.

No a tam rozmawiamy o popularnych boczniakach. Tak, to one stąpają pieczarką po piętach. Ich produkcja rośnie i, jak w przypadku pieczarek, coraz bardziej się profesjonalizuje. No a przede wszystkim opowiemy o grzybach, bardzo modnych obecnie, o pięknych i tajemniczych nazwach. Reishi, Soplówka, Nameko. Nie wiem, czy też, gdy byliście młodzi, słyszeliście, że grzyby poza walorami smakowymi nic w zasadzie nie mają do zaoferowania. No, naukowcy udowadniają teraz, jak bardzo to stwierdzenie mija się z prawdą. Potas, fosfor, wapnie, magnez, witaminy z grupy B, witamina A, C, D i E, białka, w skład których wchodzą prawie wszystkie aminokwasy. Grzyby wspomagają odporność, regulują cholesterol, zawierają dużo błonnika, w tym hityny, która wspomaga odchudzanie.

Pieczarkę się tam robi na jakimś tam oborniku czy jakiś tam... Nie wiem, jak się pieczarkę robi tak naprawdę, bo nigdy z tym do czynienia nie miałem, ale boczniaka na masową taką produkcję się robi na słomie. W Polsce tak od trzech lat zaczął się taki boom na takie grzyby egzotyczne. No boczniaki wiadomo, popyt na boczniaki z mojej perspektywy Nie znam liczb, nie znam statystyk, to teraz mówię tylko z mojej perspektywy, nie wiem jak wyglądają liczby, ale podejrzewam, że raczej się nie mylę, że popyt na boczniaka rośnie, na takie egzotyczne grzyby typu soplówka, jeżowata, shiitake, no to jest boom, że tak powiem. Ja tej soplówki teraz robię najwięcej i praktycznie ciągle mi brakuje, bo to jest trudny grzyb w ogóle, to jest w ogóle inna liga niż zrobienie boczniaka. W całej Europie taki boom się zrobił na grzyby egzotyczne.

Tak. Po pasteryzacji... O, tutaj może pokażę. To jest takie podłoże, które się właśnie dzisiaj rano zostało wyjęte z pasteryzatora. Ciepłe. Ono jest ciepłe. Jak się schłodzi, to będziemy je szczepić. Czyli wprowadzać grzybnię do środka. Tak, wprowadzać grzybnię, którą chcemy wprowadzić. A te rodziny grzybowe są gdzie? Idziemy do nich, tak? Tak, tak, pokażemy. Dziś pada, ale rozumiem, że to nie jest jakiś problem dla grzybów. Grzyby lubią wilgoć, także ma to wady i zalety. Ja to niestety mam część tej produkcji pod gołym niebem i to jest wada. Proszę, proszę. Tutaj jest właśnie ten drugi etap, gdzie te podłoża po pasteryzacji, już wystudzone, będziemy szczepić, wprowadzać do nich tą grzybnię, którą chcemy.

Bo widzę, że tutaj niektóre grzyby już są takie, no nie wiem, gotowe do zbioru chyba, prawda? To codziennie trzeba zbierać te najbardziej dojrzałe, czy nie? Tak, tak. Znaczy, no tutaj na przykład widzimy boczniaka do zbioru. To jest boczniak, który dzisiaj albo jutro rano najpóźniej będzie zebrany. No to zależy, no jak są grzyby gotowe do zbioru, to się po prostu zbiera, nie? A jak jeszcze nie są, no to się czeka. Pracy jest mnóstwo. To jest końcowy etap tutaj tak naprawdę przy tym zbiorze grzybów. To jest na tyle mała skala, że to nie ma tak dużo pracy. Powiedzmy nawet gdyby tu wszystko naraz bym musiał zebrać, to jest powiedzmy trzy godziny po robocie. Ale to jest tak jak mówię ostatni etap, a dużo więcej pracy jest na tych wcześniejszych etapach, tam zwłaszcza gdzie byliśmy wcześniej.

Czyli to mieszanie podłoża, szczepienie, to jest coś co wymaga dużo więcej czasu. Czy jest jakiś taki moment, nie wiem, odpoczynku w ciągu roku? Tak jak, nie wiem, rolnicy tacy tradycyjni to jednak, nie wiem, styczeń, luty mają trochę odpoczynku. Rozumiem, że tutaj odpoczynku nie ma, zostawić nie bardzo można. To znaczy... Sezon to tak naprawdę taki największy spokój. To jest gdzieś pewnie w środku lata, kiedy ludzie jeżdżą sobie na wakacje. To jest tak widać, że jest takie mniejsze zainteresowanie. Są też wtedy najtrudniejsze warunki do produkcji i do uprawy, bo są upały. To jest najtrudniejszy okres, mroźne zimy już nawet nie są takie uciążliwe jak gorące lata. A zimą jak na przykład spada temperatura do, nie wiem, minus piętnastu, to co?

Skład tego to jest trocina i jakieś tam zboże zmierone, powiedzmy. Także tam nie ma, żadnych tam nie ma ani pestycydów, ani żadnych, ja tu nic nie używam. No właśnie, bo żadnych chemicznych środków ochrony grzybów, rozumiem, nic takiego nie ma, nawozów sztucznych. Nie, to wiem, że na dużych uprawach pieczarek, tam się stosuje podobno takie jakieś antybiotyki, jakieś tam takie środki ochrony grzybów. Ja nie stosuję nic i nie mam tak naprawdę potrzeby, nie mam w sumie, bo tu właściwie no to problemy takie natury biologicznej no to tu są powiedzmy w lecie, kiedy jest tu gorąco, no to w ogóle te grzybnie, zwłaszcza soplówki uwielbiają muszki. W muszki się tak tu rozwijają, w tych grzybniach, że no wylęgarnie muszek są po prostu, no ale to robią, stwarzają problemy, ale po prostu no tak tu mam, że no albo lepy, mam lepy czy tam jakieś te lampy na muszki, to to trochę spowalnia ich rozwój, no i jak tutaj co jakiś czas, no to muszę to wszystko wywalić, wszystkie te kostki, no muhozolem to wypryskać, wywieczyć, no i od nowa, nie, i tak.

No to tak to jest. To był ostatni odcinek podcastu Radio Wieś. Dziękuję, że wybraliście się w tę podróż razem ze mną. Wszystkie odcinki znajdziecie na Spotify, na YouTubie oraz oczywiście w portalu OKO.press. Tam również wywiady w takiej tradycyjnej, spisanej formie z ekspertami i ekspertkami dotyczące produkcji rolnej. Zapraszam Was do słuchania, czytania, dzielenia się i pisania do mnie. Patrycja Wanat, małpa gmail.com. Do usłyszenia.