Jeśli nie kredyt 0%, to co? Naprawiamy mieszkaniówkę!

Zatem zapraszam na ten odcinek powiększenia, w którym, mam nadzieję, powiększymy zasób mieszkaniowy w Polsce. Zaczynamy dyskusję dzisiaj w bardzo poszerzonym gronie. Moimi gośćmi są pan Mikołaj Paja, prawnik i ekspert mieszkaniowy Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze. Dzień dobry. Dzień dobry, witam. Doktor Adam Czerniak, ekspert rynku mieszkaniowego, naukowiec ze Szkoły Głównej Handlowej, publicysta w Polityce Insight i częsty gość OKO.press. Dzień dobry panie doktorze. Dzień dobry pani, dzień dobry państwu. I Anton Ambroziak, dziennikarz OKO.press, który specjalizuje się w naszej redakcji tematyce mieszkaniowej. Witaj. Dzień dobry. Zanim zaczniemy opowiadać o rozwiązaniach mało znanych, mało debatowanych, a ważnych, jedno zastrzeżenie.

Pierwsza z nich to wprowadzenie czasowego ograniczenia możliwości podwyższania czynszów z tytułu najmu lokali mieszkalnych. Prośba o wyjaśnienie, jaki to miałby być mechanizm, a przede wszystkim, na jaki problem jest to odpowiedź. Mikołaj Paja. Jasne, to może byśmy zaczęli od tego, jaki jest problem i dlaczego proponujemy takie właśnie rozwiązanie. W ostatnich latach, w tym w szczególności, mieliśmy do czynienia z ogromnymi zawirowaniami na rynku najmu. Bardzo zwiększył się popyt w ostatnim roku Mieszkania na najem to wynika z wielu czynników. Jednym z nich oczywiście jest wojna w Ukrainie, duża liczba imigrantów w Polsce, ludzi szukających mieszkań, ale nie tylko. Tutaj wchodzą również w grę takie czynniki jak bardzo istotne zmniejszenie się dostępności kredytów mieszkaniowych i co też oczywiście wpływa na

Oczywiście możemy to w jakiś sposób prawnie ograniczyć i powiedzieć, no dobrze, kolejna umowa tej samej osoby nie może być wyższa niż, no to wtedy może będzie chciał zabierać umowę najmu z inną osobą albo co gorsza zaczyna rosnąć szara strefa. Mikołaj Pajat, jak się Pan odniesie do tych kilku zarzutów? Oczywiście, no tutaj pełna zgoda, to jest rozwiązanie interwencyjne i w tym sensie Absolutnie nie zastąpi rozwiązań systemowych. Natomiast zaleta tego jest taka, że tego typu rozwiązania można by wprowadzić praktycznie od ręki. Jeżeli chodzi o tę uwagę dotyczącą tego, że to jest problem dużych miast, no to oczywiście bezwzględnie tak. Natomiast to nie zmienia tego, że ten problem istnieje. Nie jest do końca korzystna taka sytuacja, w której mobilność społeczna jest ograniczona ze względu na to, że ludzie przykładowo nie mogą zostać w mieście, w którym studiowali, ze względu na to, że po prostu nie mogą tam wynająć mieszkania.

I tu jest problem, którego moim zdaniem ta propozycja nie rozwiązuje albo będzie bardzo ciężko, żeby ta propozycja na ten problem Bez zorganizowanego rynku najmu, gdzie byłby duży udział podmiotów typu fundusze inwestycyjne płynęło. To przejdźmy do tej drugiej propozycji z petycji Miasto jest nasze do Sejmu. Jest to wprowadzenie podatku od pustostanów naliczanych od drugiego i każdego kolejnego lokalu, który nadaje się do zamieszkania, a nie jest zamieszkany ani przez właściciela, ani przez najemcę. To znów Mikołaj Paja. Na jaki problem jest ta odpowiedź i jak uniknąć, no to od razu weźmy byka za rogi, przejścia wszystkich do szarej strefy i udawania, że lokal mieszkalny jest na przykład w trakcie stałego remontu.

Nie, nie, nie. Tę zachętę, którą państwo by tworzyło do zakupów inwestycji. Mikołaj Paj, a pan mówił już na początku o tym, że tego typu rozwiązanie wymaga od państwa stworzenia szeregu narzędzi, takiej pewnie bazy wartości nieruchomości i tak dalej, ale czy ma pan jakieś inne zarzuty do tego rozwiązania, poza tą rozbudowaną częścią administracyjną? Nie, nie, absolutnie nie. Tutaj mogę powiedzieć, że my bardzo gorąco popieramy jako Stowarzyszenie Wprowadzenie Podatku Ekwestralnego I wręcz w naszych publikacjach, nawet na stronie, mówi się taki duży tekst na ten temat, na temat właśnie korzyści, które mogłyby się wiązać z wprowadzeniem tego podatku.

Zwolnienia, no istotna jest również skala tego podatku, zakładając, że on byłby progresywny i tak dalej i tak dalej. Natomiast jeżeli chodzi o taki czarny PR w zakresie tego podatku, no to tutaj niestety przez te ostatnie 30 lat wydaje mi się, że zrobiono naprawdę dużo. Tak, to jest duży straszak, ale to jest też ważny zarzut, że coś jest nierealne do wprowadzenia, ponieważ już wszyscy politycy z każdej partii użyli go jako straszaka wobec pozostałych. Anton Ambroziak chciał jeszcze zabrać głos w tej sprawie i zaraz przechodzimy do następnego wątku. No tak, ja chciałem dodać, że marzę o tym, żeby dr Czerniak mi powiedział jak mądrze wprowadzić ten temat do debaty publicznej, czyli trochę odbijając się od tego, co powiedział pan Mikołaj. Ostatnio na przykład Instytut Finansów, czyli taka agenda badawcza Ministerstwa Finansów opublikowała Obszerną analizę reformy podatku od nieruchomości w Polsce i tam badacze założyli, że są cztery stopnie wdrażania tych zmian.

Ale mimo wszystko oddajmy głos naszym gościom. Mikołaj Pajaj. Jeżeli chodzi o tę część podażową przeznaczania części inwestycji deweloperskich pod zarząd gminy, to ja bym wręcz powiedział, Że to może być uznane nawet za działanie interwencyjne w tym sensie, że w takiej sytuacji samorządy mają szansę na ominięcie całego skomplikowanego procesu budowlanego we własnym wykonaniu. Więc moim zdaniem to jest absolutnie super rozwiązanie i my też jako miasto jest nasze absolutnie je promujemy. Przy czym tutaj taka ciekawostka. Przykładowo w Warszawie widzimy jedną rzecz. Rezygnowanie Z dużych inwestycji mieszkaniowych przez samorząd przy jakichkolwiek problemach budżetowych właściwie Wszystkie większe inwestycje, które już nie były na jakiejś zaawansowanej fazie, to w tych ostatnich latach zostały powycinane z tego katalogu inwestycyjnego.

I tym, jakże optymistycznym wnioskiem dla zbliżającej się kampanii wyborczej, a zatem i dla przyszłości naszych miast, miasteczek i wsi, kończymy tę część dyskusji o możliwych rozwiązaniach dla polskiego mieszkalnictwa. To jest tylko wstęp, pierwsze kilka rozwiązań. Czekam na wasze komentarze do tego, co usłyszeliście i ewentualne propozycje o jakich innych O narzędziach, procesach, mechanizmach, podatkach powinniśmy w kontekście mieszkaniówki rozmawiać. Dziękuję więc teraz już moim gościom, czyli doktorowi Adamowi Czerniakowi, ekspertowi rynku mieszkaniowego z warszawskiej Szkoły Głównej Handlowej, Mikołajowi Pai, prawnikowi i ekspertowi Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze i mojemu redakcyjnemu koledze Antonowi Ambroziakowi, dziennikarzowi OKO.press.