Jeśli nie kredyt 0%, to co? Naprawiamy mieszkaniówkę!

Zatem zapraszam na ten odcinek powiększenia, w którym, mam nadzieję, powiększymy zasób mieszkaniowy w Polsce. Zaczynamy dyskusję dzisiaj w bardzo poszerzonym gronie. Moimi gośćmi są pan Mikołaj Paja, prawnik i ekspert mieszkaniowy Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze. Dzień dobry. Dzień dobry, witam. Doktor Adam Czerniak, ekspert rynku mieszkaniowego, naukowiec ze Szkoły Głównej Handlowej, publicysta w Polityce Insight i częsty gość OKO.press. Dzień dobry panie doktorze. Dzień dobry pani, dzień dobry państwu. I Anton Ambroziak, dziennikarz OKO.press, który specjalizuje się w naszej redakcji tematyce mieszkaniowej. Witaj. Dzień dobry. Zanim zaczniemy opowiadać o rozwiązaniach mało znanych, mało debatowanych, a ważnych, jedno zastrzeżenie.

No to pozwólmy teraz pozostałym uczestnikom dyskusji podchwycić ten pomysł albo skrytykować. Redaktor Ambroziak. Ja oczywiście doceniam ideę, bo do tej pory obowiązywała prymat dwornego rynku nad jakimikolwiek regulacjami dostępu do mieszkania ze strony państwa. Tutaj mamy jakiś taki właśnie interwencyjny mechanizm prawno-administracyjny, który mógłby zadziałać od razu, ale mam kilka ale. Po pierwsze wydaje mi się, że interwencje w rynek najmu detalicznego to jest temat absolutnie bardzo wrażliwy. I wydaje mi się, że bylibyśmy w stanie znaleźć większą grupę osób, które przyklasnęłyby propozycji podatku katastralnego, niż tej propozycji powiązania wysokości czynszu z wynagrodzeniem. To zaraz o podatku katastralnym będziemy rozmawiać w następnej części naszej dyskusji, więc jakie inne zarzuty?

Musielibyśmy też dłużej porozmawiać o tym, dlaczego Polki i Polacy inwestują akurat w mieszkania, W pewnym sensie próbując zapewnić sobie coś więcej niż dach nad głową, czasem stabilną przyszłość, czasem jest to dobrobyt. Wydaje mi się, że to jest rozwiązanie, które po prostu nie dotyka istoty problemu. Rozumiem, że jest interwencyjne, ale też jest to rozwiązanie absolutnie wielkomiejskie, to znaczy Na takie rozwiązanie uśmiechnie się generacja 20-30-latków w Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu. Natomiast problemy mieszkaniowe osób w mniejszych miejscowościach nie są powiązane najczęściej z najmem. Z wysokością czynszu najmu. Doktor Czerniak kilka słów o pomyśle czasowego ograniczenia podwyższania czynszów. Ja co do zasady z ideą się zgodził. Tutaj akurat podzielam zdanie redaktora Ambroziaka.

No to znowu kilka słów. Anton Ambroziak jako pierwszy. Dobry pomysł? Bardziej mi się ten podoba niż poprzedni. W wielu krajach faktycznie obowiązują takie podatki od pustostanów, a we Francji do takiego mieszkania można zakwaterować kogoś z listy oczekujących na mieszkanie komunalne. Zresztą ostatnio Portugalia wprowadziła też takie, pewnie w Polsce, w polskim dyskursie publicznym nazwane by to zostało komunistycznym rozwiązaniem, ale też rozmawiając o pustostanach pewnie musimy sobie je scharakteryzować. To znaczy są pustostany, które są w zasobach gminy i to jest jakaś pula, która jest z tego wyłączona. Są też pustostany, które absolutnie do tego użytku nie wejdą, ponieważ są to inwestycje Poczyniane w takich miejscach jak Mikołajki, Sopot, Gdynia i inne kurortowe miejsca i wydaje mi się, że też dużym, bardzo dużym tematem w tym kontekście, czyli uwolnienia pewnej puli mieszkań z rynku prywatnego, które dzisiaj stoją puste,

Zwolnienia, no istotna jest również skala tego podatku, zakładając, że on byłby progresywny i tak dalej i tak dalej. Natomiast jeżeli chodzi o taki czarny PR w zakresie tego podatku, no to tutaj niestety przez te ostatnie 30 lat wydaje mi się, że zrobiono naprawdę dużo. Tak, to jest duży straszak, ale to jest też ważny zarzut, że coś jest nierealne do wprowadzenia, ponieważ już wszyscy politycy z każdej partii użyli go jako straszaka wobec pozostałych. Anton Ambroziak chciał jeszcze zabrać głos w tej sprawie i zaraz przechodzimy do następnego wątku. No tak, ja chciałem dodać, że marzę o tym, żeby dr Czerniak mi powiedział jak mądrze wprowadzić ten temat do debaty publicznej, czyli trochę odbijając się od tego, co powiedział pan Mikołaj. Ostatnio na przykład Instytut Finansów, czyli taka agenda badawcza Ministerstwa Finansów opublikowała Obszerną analizę reformy podatku od nieruchomości w Polsce i tam badacze założyli, że są cztery stopnie wdrażania tych zmian.

I na tym kończymy dyskusję o tym, jak dyskutować, bo jak mówię, to jest zupełnie osobny wątek. Ważny, bardzo ważny, ale nie na dzisiejszą rozmowę. I przechodzimy do propozycji Antona Ambroziaka, który też ma prawo tutaj zaproponować jakieś narzędzie naprawiania polityk mieszkaniowych. Co będziemy robić, panie redaktorze? Co będziemy budować? Ja zaproponuję coś najbardziej mdłego w debacie publicznej i niestety albo szczęśliwie, nie jestem spin doktorem, żeby to trzeba było sprzedawać, ale chciałbym, żebyśmy zajęli się też stroną podażową, czyli tym, co mogłoby zrobić państwo versus gminy po to, żeby tych mieszkań było budowanych więcej. Generalnie uważam, że kooperatywa pomiędzy władzą centralną i samorządem jest ważna, ale nie wydaje mi się, że wizja państwowego dewelopera

Podstawowym mankamentem jest taki, że nie ma fajerwerków, kiedy się to ogłasza politycznie. Jest to długotrwały proces inwestycyjny. Tak, no myślę, że to są takie dwie główne a. No i też prawdopodobnie brak zaufania do tego, że państwo jest w stanie być tym państwowym deweloperem, co słyszymy dzisiaj od polityków, którzy Proponują uparcie dopłaty do kredytów, ale gdy rozejrzymy się po Polsce lokalnej, to okaże się, że to już działa, że są samorządy, które potrafią wykorzystywać te pieniądze, które wydają w sposób zasadny i które poszerzają ten rozprzedany dawno temu, w sumie nie tak dawno temu, No to brzmi dobrze, zwłaszcza, że tutaj Anton Ambroziak uprzedził głosy krytyczne, sam wskazując na pewne bariery tego rozwiązania, czyli na przykład to, że gminy muszą się zabrać wtedy do roboty i po prostu poświęcić wiele godzin i energii i nerwów na tego typu inwestycje.

I tym, jakże optymistycznym wnioskiem dla zbliżającej się kampanii wyborczej, a zatem i dla przyszłości naszych miast, miasteczek i wsi, kończymy tę część dyskusji o możliwych rozwiązaniach dla polskiego mieszkalnictwa. To jest tylko wstęp, pierwsze kilka rozwiązań. Czekam na wasze komentarze do tego, co usłyszeliście i ewentualne propozycje o jakich innych O narzędziach, procesach, mechanizmach, podatkach powinniśmy w kontekście mieszkaniówki rozmawiać. Dziękuję więc teraz już moim gościom, czyli doktorowi Adamowi Czerniakowi, ekspertowi rynku mieszkaniowego z warszawskiej Szkoły Głównej Handlowej, Mikołajowi Pai, prawnikowi i ekspertowi Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze i mojemu redakcyjnemu koledze Antonowi Ambroziakowi, dziennikarzowi OKO.press.