Jeśli nie kredyt 0%, to co? Naprawiamy mieszkaniówkę!

Zatem zapraszam na ten odcinek powiększenia, w którym, mam nadzieję, powiększymy zasób mieszkaniowy w Polsce. Zaczynamy dyskusję dzisiaj w bardzo poszerzonym gronie. Moimi gośćmi są pan Mikołaj Paja, prawnik i ekspert mieszkaniowy Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze. Dzień dobry. Dzień dobry, witam. Doktor Adam Czerniak, ekspert rynku mieszkaniowego, naukowiec ze Szkoły Głównej Handlowej, publicysta w Polityce Insight i częsty gość OKO.press. Dzień dobry panie doktorze. Dzień dobry pani, dzień dobry państwu. I Anton Ambroziak, dziennikarz OKO.press, który specjalizuje się w naszej redakcji tematyce mieszkaniowej. Witaj. Dzień dobry. Zanim zaczniemy opowiadać o rozwiązaniach mało znanych, mało debatowanych, a ważnych, jedno zastrzeżenie.

Musielibyśmy też dłużej porozmawiać o tym, dlaczego Polki i Polacy inwestują akurat w mieszkania, W pewnym sensie próbując zapewnić sobie coś więcej niż dach nad głową, czasem stabilną przyszłość, czasem jest to dobrobyt. Wydaje mi się, że to jest rozwiązanie, które po prostu nie dotyka istoty problemu. Rozumiem, że jest interwencyjne, ale też jest to rozwiązanie absolutnie wielkomiejskie, to znaczy Na takie rozwiązanie uśmiechnie się generacja 20-30-latków w Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu. Natomiast problemy mieszkaniowe osób w mniejszych miejscowościach nie są powiązane najczęściej z najmem. Z wysokością czynszu najmu. Doktor Czerniak kilka słów o pomyśle czasowego ograniczenia podwyższania czynszów. Ja co do zasady z ideą się zgodził. Tutaj akurat podzielam zdanie redaktora Ambroziaka.

Wydaje mi się, że to jest też wyzwaniem Którego nie załatwi ten ten podatek, ale to rozwiązanie podoba mi się bardzo. Dziękuję za tę uwagę, bo to jest dokładnie to, o co mi chodziło na samym początku, żeby pokazać, że żadne z tych rozwiązań nie funkcjonuje w pustce. Ono zawsze się odnosi do czegoś jeszcze, choćby do zachowań na rynku, do naszej świadomości, do kultury najmu np. w Polsce. A teraz chciałam skierować głos w stronę doktora Adama Czerniaka i poprosić o komentarz do podatku od pustostanów, ale w powiązaniu z pana ukochanym podatkiem, czyli podatkiem katastralnym. Panie doktorze, czym się różni podatek katastralny od podatku od pustostanów? Na jaki problem katastralny odpowiada? Dobrze, no bardzo złożone pytanie, postaram się na nie zwięźle odpowiedzieć. Czym się różni podatek katastralny od podatku od pustostanów? No podatek katastralny jest de facto podatkiem, jak się fachowo mówi, ad valorem, czyli od wartości nieruchomości.

Zwolnienia, no istotna jest również skala tego podatku, zakładając, że on byłby progresywny i tak dalej i tak dalej. Natomiast jeżeli chodzi o taki czarny PR w zakresie tego podatku, no to tutaj niestety przez te ostatnie 30 lat wydaje mi się, że zrobiono naprawdę dużo. Tak, to jest duży straszak, ale to jest też ważny zarzut, że coś jest nierealne do wprowadzenia, ponieważ już wszyscy politycy z każdej partii użyli go jako straszaka wobec pozostałych. Anton Ambroziak chciał jeszcze zabrać głos w tej sprawie i zaraz przechodzimy do następnego wątku. No tak, ja chciałem dodać, że marzę o tym, żeby dr Czerniak mi powiedział jak mądrze wprowadzić ten temat do debaty publicznej, czyli trochę odbijając się od tego, co powiedział pan Mikołaj. Ostatnio na przykład Instytut Finansów, czyli taka agenda badawcza Ministerstwa Finansów opublikowała Obszerną analizę reformy podatku od nieruchomości w Polsce i tam badacze założyli, że są cztery stopnie wdrażania tych zmian.

No dobrze, to Adam Czerniak ma może teraz dwa zdania na ten temat powiedzieć, tak jakby tweetował. Często bierze pan udział w takich dyskusjach w internecie, gdzie trzeba szybką piłką odpowiedzieć, bo to jest w ogóle temat na osobną dyskusję, jak rozmawiać o politykach społecznych tak, żeby ludzie rozumieli. Ale panie doktorze, ma pan jakieś proste rozwiązanie, proste hasło choćby już na teraz? Proste hasło, które starałem się od jakiegoś czasu wykorzystywać, to nie nazywać podatku katastralnego Podatkiem katastralnym? Tylko mówić o podatku od wysokiego majątku mieszkaniowego. Czyli, że jest to podatek nakładany na tych, którzy mają w nieruchomościu użytkowanych powyżej miliona złotych. Myślę, że od strony psychologicznej wciąż bariera miliona złotych dla Polaków jest istotna, bo jak ktoś jest milionerem, no to przecież należy go opodatkować niezależnie gdzie ucieka z tymi swoimi oszczędnościami. No to to jest fajny pomysł.

Oddać część mieszkań w danej inwestycji pod zarząd miasta. Ostatnia rzecz, no wydaje mi się, że tak od strony marketingu politycznego, to te miasta, gdzie to się jednak udało, gdzie ten proces inwestycyjny jest dosyć dynamiczny, czyli właśnie Starachowice, Szczecin, z tego co kojarzę również Włocławek, no to bardzo dobrze to ogrywają. Już teraz ostatnie słowo od doktora Adama Czerniaka w tej samej sprawie, czyli co pan by dodał, odjął od tych pomysłów propodarzowych? Ja bym w ogóle zastanowił się nad całym procesem przyznawania koncesji na budowę i zarządzania tym, co i gdzie się buduje w miastach. Dla mnie podstawowym problemem jest cała idea ładu strony podażowej. Ona jest tak mocno oparta na mechanizmach tzw. rynkowej alokacji, czyli że cena, koszt i popyt

I tym, jakże optymistycznym wnioskiem dla zbliżającej się kampanii wyborczej, a zatem i dla przyszłości naszych miast, miasteczek i wsi, kończymy tę część dyskusji o możliwych rozwiązaniach dla polskiego mieszkalnictwa. To jest tylko wstęp, pierwsze kilka rozwiązań. Czekam na wasze komentarze do tego, co usłyszeliście i ewentualne propozycje o jakich innych O narzędziach, procesach, mechanizmach, podatkach powinniśmy w kontekście mieszkaniówki rozmawiać. Dziękuję więc teraz już moim gościom, czyli doktorowi Adamowi Czerniakowi, ekspertowi rynku mieszkaniowego z warszawskiej Szkoły Głównej Handlowej, Mikołajowi Pai, prawnikowi i ekspertowi Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze i mojemu redakcyjnemu koledze Antonowi Ambroziakowi, dziennikarzowi OKO.press.