Bieda. Gość: Jan Śpiewak

I ci wyborcy, prawda, ci których oni obsługiwali, no dzisiaj są w PiS-ie po prostu, tak. I to są po prostu wyborcy, którzy, to nie są wyborcy, prawda, którzy zawsze głosowali na prawicy, którzy zawsze byli, prawda, popierali, tylko to są po prostu wyborcy, którzy kiedyś byli w innych partiach. Ale też to, co się zmieniło, też trzeba pamiętać, no to jest tragicznie niska frekwencja wyborcza, która tak naprawdę dopiero została zmieniona. No właśnie, od czasów Prawa i Sprawiedliwości, od roku 2015, a wcześniej mieliśmy przecież frekwencję wyboczą zawsze oscylującą w okolicach 50% i mniej, więc ten mandat demokratyczny tego systemu władzy w Polsce przez całe lata 90. i początek XXI wieku był naprawdę bardzo słaby. A jak wtedy wygląda jakiś pomysł na wychodzenie z biedy w Polsce? Bo jeśli chodzi o taką kulturową reprezentację tego, to przypomina mi się taki stary film, którego tytułu Ci nie podam.

Tylko, że później mamy kwestię tego, że jednak to jest taka rewolucja, która była na początku, a potem żadna następna się, jeśli dobrze znam albo też rozumiem historię ekonomiczną Polski Ludowej, nie wydarza. Pamiętam taki opis jak korowcy jadą do Radomia tak w 76 roku i po prostu nie są w stanie uwierzyć własnym oczom jak ci robotnicy w Radomiu żyją. I faktycznie to różnie wyglądało w zależności od miejsca, w którym żyłeś i w zależności od zawodu, który pełniłeś. W latach 80-tych masz marsze głodowe chociażby w Łodzi kobiet, które pracują w przemyśle włókienniczym.

że muszą być szkoły publiczne, że ja płacę, więc płacę podatki, więc jeśli płacę podatki, to dlaczego ja nie dostaję usług, za które płacę, więc też takie rozumienie kontraktowe też mocno tego, jak obywatelstwo w Polsce wygląda, że jakby to obywatelstwo jest w dużym stopniu po prostu transakcyjne w Polsce. No i faktycznie ta klasa średnia z miasteczka Wilanów, prawda, Mazurek nazwał ich lemingami. Ja myślę, że to jest trochę za bardzo okrutne stwierdzenie, ale są to na pewno ludzie, którym się udało w tym systemie i którzy potrafią wykorzystywać swoje kompetencje kulturowe do realizacji własnych interesów. Co się zmienia w roku 2015, kiedy PiS dochodzi do władzy i zaczyna się rewolucja socjalna i rzeczywiście z jednej strony, bo ja mam bardzo ambiwalentny stosunek do tego z dwóch powodów, bo z jednej strony widzę, że rzeczywiście skrajne ubóstwo się dzięki 500 plus i tak dalej w Polsce zmniejsza,

No i to wywołuje na pewno taką reakcję i masz powrót właśnie, tak jak mówiłem, no tego urasowienia, że to były w ogóle, no to są dyskursy praktycznie dla mnie mocno rasistowskie, no jakby chociażby pamiętam też takie teksty profesor Środy, pamiętam takie teksty profesora Hartmana, tak szczególnie, że kojarzono, że 500 plus pójdzie, mówiono bardzo dużo, że pójdzie to na patologię, że pójdzie na alkohol, to pójdzie, prawda, że ci ludzie nie potrafią dysponować własnymi pieniędzmi, że oni nie mają kompetencji takich, prawda, żeby... Nie są racjonalnymi podmiotami. No są z innej małpy niemalże, tak? Po prostu. I to się wszystko okazało oczywiście nieprawdą, tak? I wydawałoby się mi, że po ośmiu latach tej rewolucji, załóżmy PiS-owskiej nazwijmy ją, no że już takie głosy powinny gdzieś tam być w mniejszości.

No i de facto odbicie tych narracji z tej połowy XIX wieku można było znaleźć wtedy, po tym roku 2015, gdzie wszyscy byli po prostu zszokowani tym wszystkim. Wcześniej przypominam sobie też, że ten język matki, 500+, to wszystko, co przeniknęło do polskiego dyskursu publicznego, też jest odbiciem Myślę, że tej sytuacji, którą PiS zapoczątkował, tak? Co się dzieje z biedą w Polsce, po pierwsze z racji pandemii, a po drugie z racji inflacji? Bo jeśli chodzi o pandemię, to przypomina mi się kwestia, przeczytałem w gazecie, że na zajęciach zdalnych tam chyba 15 czy też 20% gdzieś się w ogóle nie pojawiało.