Sprawa 51: Rubí Frayre i Marisela Escobedo

16-letnia dziewczyna mieszkała w lokalu należącym do jej matki, Maricela Escobedo, w meksykańskim mieście Juarez. Maricela udostępniła córce mieszkanie bez czynszu, ponieważ Ruby chciała się usamodzielnić, ale zmagała się z trudnościami finansowymi. Początkowo Maricela sądziła, że córka nie kontaktuje się z nią, bo nie opłaciła rachunku za telefon i nie może do niej zadzwonić. Jednak z biegiem czasu jej niepokój rusł. Wysłała najstarszego syna, Juana, aby odwiedził Ruby i sprawdził, co się dzieje. Ku jego zaskoczeniu mieszkanie było całkowicie puste. 22-letni Sergio Barraza przebywał w domu swojej matki, gdy do drzwi zapukała Marisela Escobedo.

Angel wyraźnie się bał podczas rozmowy. Trząsł się, gdy opisywał wydarzenia z jednego wieczoru pod koniec sierpnia 2008 roku. Angel przybywał wówczas z grupą znajomych, gdy pojawili się Sergio Barraza i jego brat Andy. Sergio przechwalał się, że właśnie zabił swoją dziewczynę, spalił jej ciało, a szczątki, cytat, wyrzucił świniom. Kiedy Maricela po raz pierwszy raz zapytała Sergio o zniknięciu Ruby, powiedział jej, że dziewczyna uciekła z jakimś wysokim białym facetem w czarnym samochodzie. Było to znajome kłamstwo. Podczas jednej z wcześniejszych wizyt w warsztacie Maricela szukała Ruby i zapytała Sergio, gdzie jest jej córka.

W czasie ciąży Ruby spędzała większość czasu z matką, a ich relacja się pogłębiła. Ale po narodzinach dziecka Sergio zaczął izolować Ruby od jej rodziny. Z biegiem miesięcy Maricela widywała córkę coraz rzadziej. Aż do dnia, gdy pożegnała się z nią w piątek 22 sierpnia 2008 roku i nigdy więcej jej nie zobaczyła. Marisela była zdruzgotana po wysłuchaniu relacji Angela Vallesa, który obciążył Sergio odpowiedzialnością za zabójstwo jej córki. Wróciła do domu i poinformowała swoje pozostałe dzieci o tym, co stało się z ich siostrą, przysięgając, że nie zazna spokoju, dopóki nie doprowadzi Sergio Barrazy przed oblicze sprawiedliwości.

Marisela przekonała niechętnego Angela, by powtórzył swoją historię przed władzami i w ten sposób w końcu rozpoczęto dochodzenie w sprawie zaginięcia Ruby Freire. Przyniosło ono zaskakujące odkrycie. 30 sierpnia poprzedniego roku ojczym Sergio Barrazy osobiście udał się na komisariat policji, by zgłosić morderstwo Ruby. Powiedział, że Sergio użył jego furgonetki do przewiezienia ciała Ruby. Funkcjonariusze odwiedzili dom Sergio, ale ponieważ nie znaleźli żadnych dowodów na popełnienie tam przestępstwa, całkowicie zignorowali zeznania jego ojczyma i nie podjęli dalszych działań. Do czasu, gdy wszystko to wyszło na jaw, Sergio już dawno zniknął. Uciekł ze stanu Chihuahua, zabierając ze sobą dwudziestomiesięczną córkę Ruby.

Z uwagi na to, że regularnie wyrzucano tam kości i szczątki zwierząt rzeźnych, mężczyźni uznali to miejsce za idealne do spalenia ciała Ruby. Sergio wskazał funkcjonariuszom dokładne miejsce, gdzie rozpalili stos i to właśnie tam odnaleziono 39 zwęglonych ludzkich kości, które potwierdzono jako szczątki Ruby Freire. Proces Sergio Barrazy za zabójstwo Ruby Freire rozpoczął się w kwietniu 2010 roku. Teraz już 18-letni Angel Valles odważnie zeznawał przeciwko Sergio w sądzie. Opisał moment, w którym Sergio przechwalał się zabiciem Ruby, a następnie spaleniem i porzuceniem jej szczątków. Policjant, który zatrzymał Sergio, potwierdził, że to on był wyłącznie odpowiedzialny za to, co stało się z Ruby, jako że została odnaleziona dokładnie tam i w taki sposób, jak Sergio opisał.

Sergio Barraza zdecydował się nie składać zeznań. Skorzystał jednak z prawa do odpowiedzi na słowa Mariseli zgodnie z meksykańskim prawem. Przed trójką sędziów orzekających Sergio przyjął do wiadomości słowa Mariseli i przeprosił ją za wielką krzywdę, jaką wyrządził. Powiedział, że w czasie pobytu w areszcie odnalazł Boga, ale poza tym nie ma słów. Po trzech dniach rozpraw sędziowie udali się na naradę. Marisela powiedziała dziennikarzom, że zaakceptuje tylko maksymalny wymiar kary dla mordercy swojej córki. Odczytano jednogłośny werdykt. Za zabójstwo Ruby Freire Sergio Barraza został uznany za niewinnego.

Pod koniec maja 2010 roku sąd apelacyjny uchylił uniewinnienie. Sergio Barraza został uznany winnym zabójstwa Ruby Freire i skazany na 50 lat więzienia. Wyrok ten był jednak bez znaczenia. Zanim sąd apelacyjny ogłosił decyzję, Sergio, wciąż pozostający na wolności, ponownie uciekł ze stanu Chihuahua. Jego miejsce pobytu pozostawało nieznane. Napędzana frustracją i gniewem, Maricela Escobedo zrezygnowała z pracy pielęgniarki i porzuciła prowadzenie warsztatu, by dołączyć do organizacji obrony praw człowieka o nazwie Sprawiedliwość dla córek. Wraz z rodziną i innymi członkami grupy rozpoczęła krucjatę w imię sprawiedliwości.

Wyruszyła pieszo do stolicy kraju, miasta Meksyk, niosąc ze sobą naturalnych rozmiarów zdjęcie rubii, transparenty z żądaniem sprawiedliwości oraz listy gończe z podobizną Sergio Barrazy. Pokonując niemal 1800 kilometrów, Marisela spotykała się z władzami miast i miasteczek po drodze, prosząc, by oddano Sergio w ręce wymiaru sprawiedliwości, jeśli zostanie odnaleziony na ich terytorium. Wzbudzała zainteresowanie mediów wszelkimi możliwymi sposobami, nawet idąc nago, owinięta jedynie transparentem. Marisela powiedziała dziennikarzom, że maszeruje przeciwko systemowej bezkarności sprawców przemocy wobec kobiet. Sprawa Ruby Freire szybko stała się najnowszym symbolem narastającej epidemii zabójstw kobiet w Meksyku.

Powiedziała, że jest dziewczyną Sergio i że rzeczywiście należy on do kartelu Los Zetas. Marisela wtedy zrozumiała, dlaczego władze Fresnillo nie chcą aresztować Sergio. W 2010 roku Los Zetas był największym kartelem w Meksyku. Amerykańska Agencja do Walki z Narkotykami opisała go jako najbardziej zaawansowany technologicznie, najbardziej wyrafinowany i najbardziej brutalny kartel. Lozeta skontrolował większość stanów w kraju. Z punktu widzenia lokalnych władz, Sergio Barraza, który błyskawicznie wspiął się w szeregach kartelu, był nietykalny. Mimo tego odkrycia, Marisela nie zamierzała się wycofać.

Spędziła dwa lata walcząc o sprawiedliwość, co odcisnęło głębokie piętno na jej zdrowiu i samopoczuciu. Nie powstrzymało jej to jednak przed rozpoczęciem protestu na placu głównym w Chihuahua, placa Hidalgo, bezpośrednio przed pałacem rządowym. Od 5 grudnia 2010 roku Marisela zapowiedziała, że pozostanie na placu, dopóki Sergio Barraza nie zostanie aresztowany. Jej celem było zwrócenie uwagi nowo wybranego gubernatora stanu, Cezara Duarte, który objął urząd z obietnicą przywrócenia porządków Chihuahua. Przez kolejne dni Maricela siedziała na placu w otoczeniu plakatów i transparentów potępiających brak sprawiedliwości dla jej córki. Wspierali ją członkowie rodziny, przyjaciele oraz inni obrońcy praw człowieka.

8 grudnia Maricela skonfrontowała się z gubernatorem Duarte bezpośrednio przed pałacem rządowym, zarzucając mu nieudolność i kompromitując go w oczach mediów. Rozdrażniony Duarte zaprosił Maricelę na spotkanie z prokuratorem generalnym stanu, Carlosem Salasem. Marisela przyjęła zaproszenie i podczas spotkania opowiedziała o wszystkim, co odkryła. O miejscu pobytu Sergio Barrazy, jego powiązaniach z kartelem Los Zetas oraz o nieudolności działań policji, które umożliwiały mu pozostanie na wolności. Salas zapewnił Marisele, że zostaną podjęte odpowiednie działania. Marisela wznowiła swój pokojowy protest przed pałacem rządowym, jako stałe przypomnienie dla Duarte i Salasa, by dotrzymali słowa.

Tydzień po rozpoczęciu protestu Marisela powiedziała dziennikarzom, że otrzymała wiele gruźb od rodziny Sergio oraz kartelu, w tym słowa Los Zetas nie wybaczają ani nie zapominają. Złamanie ich zasad będzie kosztować ją jej życie. Marisela odmówiła ukrycia się i nadal publicznie piętnowała bez czynności władz. Na co czekają? pytała. Aż mnie wykończy? Wtedy Marisela rzuciła ostatnie wyzwanie, jakie miała. Ogłosiła, że jeśli Sergio Barraza chce ją zabić, to musi to zrobić bezpośrednio przed pałacem gubernatora, ku hańbie biurokratów, którzy pracują za jego drzwiami. Cztery dni później, w czwartek wieczorem 16 grudnia 2010 roku, Maricela i jej brat Ricardo siedzieli przy stoliku ustawionym na skraju placu, kontynuując swój pokojowy protest.

W obliczu oburzenia i potępienia, jakie wybuchło po zabójstwie Mariceli Escobedo, władze natychmiast obarczyły winą Sergio Barraza, twierdząc, że to on zlecił egzekucję. Gubernator stanu Chihuahua, Cesar Duarte, powiedział dziennikarzom, że czuje frustrację i oburzenie i wezwał do usunięcia sędziów, którzy wcześniej uniewinnili Sergio. Prezydent Felipe Calderon również zabrał głos, pisząc na Twitterze. To smutne, że sędziowie z Chihuahua wypuścili zabójcę Ruby, który sam się do tego przyznał. Ta bezkarność doprowadziła do śmierci Mariceli Escobedo. Kilka godzin po pogrzebie Mariseli, warsztat, który prowadziła wraz ze swoim partnerem Jose Monge, spłonął doszczętnie w pożarze.

Gdy pokazano mu zestaw zdjęć znanych przestępców, Ricardo ze stuprocentową pewnością wskazał jednego mężczyznę jako sprawcę. Był to Andy Barraza, brat Sergio. Andy był wcześniej oskarżony o pomoc w ukryciu ciała Ruby Freira. Ricardo nigdy wcześniej nie widział Andiego Barrazy, aż do nocy zabójstwa Mariseli, ale jego twarz zapamiętał na zawsze. Juan i Ricardo przekazali te informacje władzom, jednak zostali zignorowani. Juan poszedł o krok dalej. Publicznie oskarżył władzę stanu Chihuahua o współudział w śmierci swojej matki. Ujawnił, że Maricela w istocie podpisała na siebie wyrok śmierci, gdy przekazała wszystkie swoje ustalenia prokuratorowi generalnemu, Carlosowi Salasowi.

Okazało się też, że oprócz standardowego 24-godzinnego patrolu wobec pałacu rządowego, Marisela miała otrzymać dodatkową osobistą ochronę. Tymczasem, gdy drzwi pałacu zamknięto o 20-16 grudnia 2010 roku, Marisela została zastrzelona kilka minut później, bez żadnej ochrony w pobliżu. Zdaniem Juana, teren został celowo oczyszczony, a Andy Barraza wiedział, że nikt mu nie przeszkodzi. W piątek 16 listopada 2012 roku czterech członków Los Zetas zginęło w starciu z armią meksykańską. Wśród nich był Sergio Barraza. Osiem dni później gubernator Cesar Duarte ogłosił, że wobec śmierci Sergio i uwięzienia El Wiqueda sprawy Ruby Freire i Mariceli Escobedo są oficjalnie zakończone.

Jednak w miarę zbliżania się procesu El Wiqued odwołał swoje wcześniejsze zeznania dotyczące zabójstwa Mariceli. Twierdził, że zostały wymuszone torturami i groźbami wobec jego żony i dzieci. Te twierdzenia, w połączeniu z identyfikacją Ricardo, który wskazał Andiego Barraza jako prawdziwego sprawcę, oznaczały, że prokuratura może mieć trudności z doprowadzeniem do skazania El Wickeda. W środę 31 grudnia 2014 roku, jeszcze przed rozpoczęciem procesu, El Wicked został znaleziony martwy w celi. Władze początkowo twierdziły, że zmarł na zawał serca, ale później musiały przyznać, że został uduszony przez innego więźnia, który w niewyjaśniony sposób dostał się do jego celi.

W grudniu 2020 roku, niedługo po ogłoszeniu decyzji komisji oraz premierze dokumentu Netflixa o trzy śmierci Mariceli Escobedo, zarówno gubernator stanu Chihuahua, jak i prezydent Meksyku ogłosili ponowne otwarcie śledztwa w sprawie zabójstwa Mariceli. W tym samym roku Andy Barraza, osadzony w więzieniu w Teksasie za inne przestępstwa, udzielił ekskluzywnego wywiadu twórcom dokumentu Netflixa. Andy przyznał, że to Sergio, który miał wysoką pozycję w kartelu Los Zetas, wlecił zabójstwo Mariseli oraz podpalenie jej warsztatu. Andy zaprzeczył, jakoby sam ją zabił. Śledztwo w sprawie zabójstwa Mariseli Escobedo nadal trwa. Każdego roku w całym Meksyku ludzie nadal maszerują w proteście przeciwko temu, co postrzegają jako rządową zgodę na bezkarność sprawców przemocy wobec kobiet.