Mentionsy
Od Pary Do Elektryczności. Historia Grand Central Terminal
W kolejnym odcinku Z Przedziału podążamy po Stanach Zjednoczonych i udajemy się do Nowego Jorku, gdzie w Midtown na Manhattanie natkniemy się na, z pewnością, jeden z najbardziej znanych dworców kolejowych świata - Grand Central Terminal.
Zapraszam do wysłuchania odcinka, w którym poznasz burzliwą historię jego budowy i rozkwitu.
---
Odwiedź moje strony internetowe:
blog: www.prawokolei.pl
strona kanału: www.zprzedzialu.pl
newsletter: https://mailchi.mp/68fd8849ca8a/...
---
Spis treści odcinka:
Wstęp
Vanderbilt oraz Grand Central Depot
William J. Wilgus i Budowa Grand Central Terminal
Ukończenie budowy Grand Central Terminal
----
Do przygotowania tego filmu korzystałem z:
Schlichting, Kurt C. Grand Central Terminal: Railroads,
Szukaj w treści odcinka
XIX wieku poprzednik obecnego dworca Grand Central Depot.
Ukończony w 1871 roku Grand Central Depot był największym budynkiem kolejowym na świecie, większym nawet od londyńskiego Sun Punkas.
Pierwszy pociąg odjechał z Grand Central 7 października 1871 roku.
Łącznie na Grand Central Depot odprawiono ponad 4 miliony pasażerów.
Jednocześnie również sam Grand Central Depot stracił blask i bardziej przeszkadzał pasażerom niż zachęcał ich do podróżowania koleją.
New York Times na początku XX wieku donosił, że Grand Central Depot jest najgorszą i najbardziej niewygodną stacją w całym kraju, jest po prostu hańbą dla Nowego Jorku i jego mieszkańców, jest brudny i okropnie śmierdzi.
Wilgus wziął na siebie cały pomysł przebudowy Grand Central, który później został okrzyknięty nazwą Terminal City.
W kontekście Grand Central chodziło o to, aby umożliwić inwestorom zabudowę przestrzeni nad Grand Central, dzięki czemu można było pozyskać środki finansowe na realizację inwestycji.
Wilgus zaproponował kilkupunktowy plan przebudowy Grand Central, który obejmował przejście z trakcji parowej na elektryczną, dwupoziomową podziemną stację, oddzielenie ruchu podmiejskiego dalekobieżnego, przestronną poczekalnię obejmującą całą stację, bezpośredni dostęp z ulicy do peronów i hali głównej oraz bezpośrednie połączenie stacji kolei podmiejskich z liniami metra.
W samym sercu Grand Central Terminal przewidział centralną halę stanowiącą odpowiednie tło dla słynnych pociągów pasażerskich, które nosiły barwne nazwy takie jak 20th Century Limited, Empire State Express czy Wolverine.
Po wschodniej stronie górnego poziomu Grand Central Wilgus zarezerwował kilka torów i peronów do obsługi poczty i przesyłek.
W miarę jak budowa Grand Central Terminal zbliżała się do końca, kolej zbudowała nowy budynek dla Adams Express przy Lexington Avenue i 48 ulicy na terenie przyszłego hotelu Waldorf Astoria.
Mapy okolic Grand Central z tego okresu pokazują ogrom przedsięwzięcia.
Oryginalny budynek Grand Central oraz hala peronowa i zaplecze kolejowe rozciągały się od 42 do 45 ulicy pomiędzy Depew Place i Vanderbilt Avenue.
Wcześniejsza elektryfikacja na Manhattanie, Bronxie i w Westchester sprawiła, że cały projekt na Grand Central stał się w ogóle możliwy.
Ostatecznie oszacowano, że dla obsługi wszystkich pociągów w Grand Central potrzebna byłaby moc generowana na poziomie 1800 kW na godzinę.
Miasto Nowy Jork i władze stanowe wspierane przez opinię publiczną domagały się wyeliminowania atrakcji porowej Grand Central w szczególności z tunelu Park Avenue.
Następnego wieczora pociąg wyruszył z Grand Central z lekkim opóźnieniem.
Wykorzystano do tego pierwsze piętro Grand Central Palace, czyli hali wystawowej dla targów i konwencji zbudowanej przez Harlem Railroad.
Wszystkie trzy linie kolejowe Central, Harlem i New Haven najpierw przeniosły obsługę ruchu podmiejskiego ze starego Grand Central do tymczasowej stacji.
5 czerwca 1910 roku z dawnego Grand Central odjechały ostatnie pociągi.
Choć Grand Central nie było pierwszym budynkiem wzniesionym w stalowej konstrukcji, wymagało niezwykle precyzyjnych technik budowlanych z powodu rozmiaru elementów stalowych i szerokości jakie trzeba było przykryć.
Tak jak wiele innych kluczowych elementów planu, które Wilgus przedstawił w 1903 roku, rampy okazały się kluczowe dla sukcesu Grand Central.
Do 31 grudnia 1907 roku całkowity koszt zrealizowanych prac wyniósł już blisko 30 milionów dolarów, w tym ponad 12 milionów przeznaczono na elektryfikację, 5,5 miliona na prace ziemne, 7 milionów na poczwórne tory w dywizjach Harlem i Hudson oraz 2,5 miliona dolarów na budowę nowego budynku Grand Central.
W listopadzie 1911 roku wieść o otwarciu Pennsylvania Station przećmiła postępy Grand Central.
1 lutego 1913 roku nowy terminal Grand Central został uroczyście otwarty.
Prasa pisała o Grand Central jako o świątyni transportu, a władze New York Central podkreślały, że terminal nie jest tylko wizytówką kolei, lecz jest także prezentem dla miasta.
Otwarcie Grand Central symbolizowało wejście Nowego Jorku w nową erę.
Zazwyczaj powściągliwy New York Times nazwał nowe Grand Central najwspanialszym terminalem kolejowym na świecie.
Grand Central to nie tylko stacja, to pomnik, centrum obywatelskie, a jeśli ktoś woli miasto.
Jeśli spodobała Ci się historia Grand Central Terminal, zostaw łapkę w górę i podziel się w komentarzu swoimi spostrzeżeniami.
Ostatnie odcinki
-
Zbudował imperium na kołach. Jego pracownicy po...
18.04.2026 08:00
-
Dlaczego Japonia MUSIAŁA zbudować Shinkansena? ...
25.03.2026 18:00
-
Viareggio 2009. Katastrofa, której można było u...
04.02.2026 16:15
-
Trzy Tygodnie Dramatu Zakładników. De Punt 1977.
10.12.2025 17:00
-
Od Pary Do Elektryczności. Historia Grand Centr...
25.10.2025 20:23
-
Jak budowano kolej w USA? Historia Kolei Transk...
28.06.2025 08:00
-
Vanderbilt: Najpotężniejszy KOLEJARZ w USA
24.05.2025 08:15
-
O Erneście Malinowskim i Budowie Kolei w Peru
21.04.2025 19:00
-
Kto ponosi winę za tragedię w Santiago?
06.03.2025 16:56
-
Kolejowa Podróż przez Japonię. Shinkansen, Wiśn...
15.02.2025 16:57