Mentionsy
Raport o książkach – Jerzy Jarniewicz „TRANS czyli transfer, transgresja, translacja”
A co jeśli w przekładzie literackim nie idzie wcale o podobieństwo, tylko o różnicowanie?
Czy zadaniem tłumacza i wartością absolutną jego pracy jest rzeczywiście maksymalne zbliżenie się do oryginału? A może w przekładzie nie chodzi wcale o powielanie, ale o zmianę, nie o zastępowanie, tylko o wzbogacanie?
Bo „czyż przekład nie jest między innymi po to, by nasz język dzięki spotkaniu z obcym wyszedł poza utarte szlaki, wypuścił się w nieznane?”
To pytania, które w swojej nowej książce „TRANS czyli transfer, transgresja, translacja” zadaje tłumacz, poeta i krytyk literacki Jerzy Jarniewicz.
Dlaczego, myśląc o przekładach literackich, skupiamy się najczęściej na tym, co w tłumaczeniu umyka, ginie, a rzadko zastanawiamy się nad tym, co przekład wnosi do naszego języka i jak pobudza literaturę do wiecznego życia?
Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Jerzy Jarniewicz
Książka: Jerzy Jarniewicz, „TRANS czyli transfer, transgresja, translacja”, Wydawnictwo Officyna
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Szukaj w treści odcinka
To pytania, które w swojej najnowszej książce zatytułowanej Trans, czyli Transfer, Transgresja, Translacja zadaje tłumacz, poeta i krytyk literacki Jerzy Jarniewicz.
Dziś rozmawiać będziemy o pańskiej najnowszej książce Trans, czyli Transfer, Transgresja, Translacja, w której pisze pan i to w takim najszerszym ujęciu o sensie przekładu literackiego.
I o tym mam nadzieję, że porozmawiamy, bo dużo jest takich refleksji w pańskiej książce trans.
Zresztą w swojej książce Trans przytacza pan więcej przykładów takiej wielkiej pomysłowości, kreatywności.
Jest taki słynny film Sophie Coppoli z 2003 roku, Lost in Translation.
I wspominam o nim dlatego, że chyba na tej frazie Lost in Translation gdzieś oparte jest takie nasze myślenie o tłumaczeniu, że tłumaczenie coś nam zabiera, że tłumaczenie nas dystansuje wobec tego, o czym tak naprawdę, czy od sposobów, w jaki tak naprawdę ten autor czy autorka chcieli opowiedzieć swoją historię.
Czy nawet powiedziałbym o fraszkach, nie byłoby fraszek, niektóre są wprost przekładami, ale nawet te, które mają charakter bardziej autorski są w jakimś sensie translacją, transferem, przekładem bardzo twórczym literatury greckiej, tych epigramatów greckich.
I to jest ta transgresja też, prawda?
I to jest ta transgresja z tytułu też pańskiej książki.
Książki o tytule Trans, czyli transfer, transgresja, właśnie translacja.
Ale w tym sensie też, jak wspominałam na samym początku naszej rozmowy, ta pańska książka trans jest wspaniała, bo myślę, że działa na takich trzech poziomach.
I to jest właśnie wspaniałe w tej książce Trans, czyli Transfer, Transgresja, Translacja, że z rozdziału o spójniku I wyłaniają się takie opowieści, takie historie, takie rozmyślania, takie refleksje, bo język tak pracuje.
Wartością dodaną, przekład, pani wspomniała, Lost in Translation, tytuł filmu Sophie Coppoli, czyli utracony w tłumaczeniu.
Zresztą chyba nie powinniśmy, bo zachęcam Państwa do przeczytania książki Jerzego Jarniewicza Trans, czyli Transfer, Transgresja, Translacja.
Ostatnie odcinki
-
Raport o stanie świata - 21 lutego 2026
21.02.2026 08:00
-
Raport o sztucznej inteligencji – Kiedy przesta...
19.02.2026 16:00
-
Raport na dziś - 18 lutego 2026
18.02.2026 13:10
-
Raport o książkach – Kaja Gucio o „Wymieraniu I...
16.02.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 14 lutego 2026
14.02.2026 08:00
-
Raport na dziś - 11 lutego 2026
11.02.2026 12:49
-
Raport o książkach – Grzegorz Jankowicz „Od-two...
09.02.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 7 lutego 2026
07.02.2026 08:00
-
Raport o sztucznej inteligencji – Serce i rozum...
05.02.2026 16:00
-
Raport na dziś - 4 lutego 2026
04.02.2026 13:34