Mentionsy

Dzisiaj przenosimy się do rozpustnego Paryża, ponieważ chciałabym Wam opowiedzieć o pewnym Włochu, który skradł niejedno serce, mieszkając na paryskim Montmantre, mianowicie Amedeo Modigliani.

Także jak zwykle nie będę skupiała się na dzieciństwie, dlatego że musiałabym Wam powiedzieć, że Modigliani był chorowitym dzieckiem i bardzo lubił rysować, jak każdy przyszły wybitny artysta.

Jest to istotna wiedza, dlatego że sztuka tych artystów mocno potem wpłynęła na sztukę samego Modiglianiego.

Bo najpierw chcę Wam opowiedzieć, dlaczego na Modiglianiego mówiono Modi.

A sam Modigliani ubóstwiał wręcz literaturę i poezję, wręcz nie lubił rozmawiać o sztuce, wolał rozmawiać o literaturze i o poezji.

I tak naprawdę to jest jedyna możliwość, żebyśmy mogli poznać Modiglianiego.

I mam fragment z książki, w którym Lunia opisuje, jak Modigliani wyglądał.

Ja tutaj tylko muszę Wam powiedzieć, że poza czytaniem różnych fragmentów, książek i artykułów, to też słuchałam audiobooka Lunia i Modigliani.

I tam jest bardzo obszerna wiedza na temat Modiglianiego, jakby przedstawionego oczami Luni.

I tu dam od razu dygresję, no bo zobaczcie, słuchamy podcastów i uczymy się wspólnie o wielu faktach i od razu mi przychodzi na myśl Picasso, który mieszkał dokładnie w tym samym miejscu na początku, gdzie Modigliani i wiecie, no Picasso był uznawany za takiego gbura, który bardzo brzydko i niechlujnie się ubierał, który...

Ale słuchajcie, bo wracamy do Modiglianiego.

Amedeo Modigliani malował portrety.

Jak ja myślę sobie o Modiglianim, to głównie widzę portret, on w swoim życiu może namalował z dwa pejzaże, także to jest najważniejszy fakt.

Ale myślę, że jeszcze ważniejsze jest to, że mówiono, że Modigliani jak nikt inny potrafił chwycić esencję ludzkiego charakteru.

Bardzo piękny motyw, więc z tym możecie kojarzyć Modiglianiego.

Jeżeli kiedykolwiek zobaczycie portret w muzeum w takich ciepłych barwach, z wydłużoną szyją, właśnie z oczami pustymi albo takimi migdałowymi, to na pewno jest Amedeo Modigliani, bo nie ma drugiego takiego artysty.

Także bardzo mnie zdziwił fakt, że właśnie akty Modiglianiego, które oczywiście możecie zobaczyć w poście na Instagramie, one nie mają nic wspólnego z czymś gorszącym.

Więc dla mnie to jest skandaliczne, a nie przepiękne, artystyczne, takie sensualne akty Amedeo Modiglianiego.

Dla mnie jego styl do dzisiaj jest bardzo wyjątkowy i tak jak Wam powiedziałam na początku jest rzadko powielany, bo ja nie widzę, żeby ludzie jakoś namiętnie kopiowali styl Modiglianiego bardziej.

To jest bardzo piękne i poetyckie, ale nie dziwmy się, skoro Modigliani bardzo lubił poezję.

I co ciekawe, większość artystów przedstawiało skórę modelek wręcz taką wyidealizowaną, porcelanową, jak skóra przerobiona na zdjęciach powyżej wymienionych kardaszianek, a u Modiglianiego właśnie było widać tą...

Wszakże, tak samo jak wszystkie upozowane portrety Modiglianiego, również jego akty nie są jak u Degasa.

I bardzo wielu ludzi, nawet osoby, które były przez niego portretowane, osoby, które uwielbiały jego sztukę, nie do końca rozumiały ten zabieg, który Modigliani tworzył.

Ja wiem, że to się śmieszne wydaje, ale faktycznie można rozróżnić, jeżeli zna się historię trochę głębiej Modiglianiego, właśnie portrety przyjaciół, a portrety na zlecenie.

To rozjaśnić, albo możemy właśnie zacząć sami się zastanawiać, jeżeli już poznamy trochę historię Modiglianiego, o co mu chodziło.

Muszę Wam przyznać, że dowiedziałam się naprawdę wielu ciekawych rzeczy i wydaje mi się, że to są rzeczy ciekawe dla mnie albo dla osób, które się interesują tak stricte tworzeniem albo są artystami, bo ja się dowiedziałam, czego używał Modigliani w swojej sztuce, bo były to na przykład ołówek Conté, było to piórko, bardzo często też lawowanie, węgiel, niebieska kredka, grafit.

I to jest ciekawe, bo jakby my sami, nie znając się tak dokładnie na sztuce, jak ci wszyscy naukowcy i analitycy, no to byśmy nigdy w życiu się nie domyślili, że takie było inspiracja Madeo Modiglianiego.

Oczywiście nie mówiłabym o Modiglianim, gdyby był kolejnym typowym artystą w Paryżu, który chciał się wybić albo który kogoś naśladował.

I tu muszę Wam powiedzieć coś bardzo ciekawego, bo w tej książce Lunia i Modigliani ona opisuje moment, bo w pewnym momencie tam jej mąż wyjeżdża na front gdzieś do Rosji i ona zostaje ze Zborowskimi.

I ten Zborowski był marszantem, potem został marszantem właśnie Modiglianiego.

Na przykład kolor, który Lunia określiłaby jako kolor miodowy, Modigliani mówił jasna orcha.

I tutaj mam nawiązanie właśnie do tego, że Modigliani mieszał aż 10 pigmentów, by uzyskać idealną czerń.

Znalazłam też taki fajny cytat a propos obrazów Modiglianiego i to był poeta Jean Cocteau, poeta, malarz, reżyser.

Ale muszę Wam powiedzieć, co mnie zaskoczyło, że Modigliani to nie tylko malarstwo, bo Modi tworzył rzeźby i mało kto wie, ale to właśnie to go najbardziej jarało.

Ale on musiał przestać to tworzyć z racji, że cały czas będzie się przewijał ten motyw, że Modigliani chorował, ale tutaj nie będę wnikać na co.

że jesteśmy już w takim baby atelier Modiglianiego, Lunia siada na krześle i Modigliani bierze niedokończony portret, cytuję, strasznej dziwki, jak sam to ujął, i go zamalowuje.

No ale musicie wiedzieć, że Modigliani słynął z tego, że ma problem z alkoholem i że bardzo, bardzo, bardzo lubił winko, dlatego też pojawia się w niewinnym podcaście.

Już było nawiązanie, ponieważ Modigliani był znany ze słabości do wina i narkotyków i jak większość ludzi, którzy mieszkali wtedy w rozpustnym Paryżu.

Wiele osób w tamtych czasach sugerowało, że Modigliani zawsze maluje naćpany te swoje dzieła, bo one są takie, cytuję w cudzysłowie, dziwne.

Ale sam Modigliani mówił, że on nigdy nie maluje po narkotykach, po winku oczywiście, no bo winko było dokładnie tak samo ważnym atrybutem jak pędzle czy farby, z tego co już wiemy.

I on też był kilkukrotnie właśnie jakby powielany w tej książce, którą słuchałam, Lunia i Modigliani.

Bo Picasso uważał, że Modigliani go naśladuje i przytoczył okres błękitny i kubizm.

się rozwija i że on przeprowadza rewolucję, a sztuka Modiglianiego cały czas jest taka sama, on cały czas tworzy to samo.

fanów Picasso, którzy byli z nim, którzy go uwielbiali, wręcz wielbili i Picasso bardzo był wkurzony, że Modigliani do nich nie należy, bo albo jesteś za Picasso i traktujesz go jak Boga, albo won.

Także nie dziwne, że chłopcy się cały czas kłócili i pewnego razu Picasso zaczepił Modiglianiego w kawiarence i właśnie Lunia była tego świadkiem i ona to opisuje.

Tak, mówi Modigliani, co w związku z tym?

Także Picasso lubił upokarzać Modiglianiego i może to wyrwane z kontekstu nie jest tak mocne, ale to było wielokrotnie powielane przez Picasso, który razem z Degasem wręcz się śmiał, że Modigliani nie dorównuje im do pięt, że jest nudnym artystą, który cały czas tworzy to samo, który nie chce robić rewolucji i nie chce iść do przodu tak jak oni wszyscy.

Nawet pamiętam taką historię, bo doszło do bójki pomiędzy Modim a Picasso, chociaż to nie było stricte związane właśnie z nimi, bo była taka opcja, że kiedyś Modigliani miał pewną kochankę, która potem była muzą i kochanką innego artysty.

Ale największą, najważniejszą muzą i miłością Modiglianiego była Jeanne Ebuterne.

A jak wiemy, obrazy właśnie Modiglianiego były w takim klimacie.

Ja Wam już wspominałam, że Modigliani lubił, kiedy kobieta miała długie włosy, więc ewidentnie była to jakaś jego preferencja.

I oczywiście, że rodzina Jeanne była przeciwna, bo nie dość, że Modigliani był Żydem, co im nie pasowało, to jeszcze wręcz był znany z takiego hulaszczego trybu życia i zamiłowania do picia i do imprez oraz narkotyków.

Modigliani całe życie żył w biedzie, ale najgorsze było to, że Modigliani miał świadomość, że on miał ogromny talent i bardzo go to bolało, że musiał patrzeć na innych paryskich malarzy, którzy wręcz pysznią się sukcesami.

I możemy romantyzować fakt, że Modigliani był wybitnym, genialnym malarzem, ale nie zmienia to faktu, że...

Wiecie, z ogromnym dystansem, z brakiem szacunku, wręcz z obrzydzeniem, więc nie dziwne, że Modigliani to ukrywał.

Jest rok 1919, Modigliani mieszka w Paryżu z 14 lat.

co wprawiało Jeanne w rozpacz, dlatego że wiedziała, że to jest jedna z najważniejszych rzeczy w życiu Modiglianiego.

Przewieźli go do szpitala i Amedeo Modigliani umarł 24 stycznia w 1920 roku.

I wiecie, to jest okropny moment w tej historii, kiedy Modigliani umiera w biedzie, ale z ukochaną u boku, nigdy niedoceniony za życia, ale to nie jest koniec tej strasznej historii.

Jeanne, kiedy była w szpitalu, odcięła kosmyk swoich wspaniałych, pięknych włosów, które uwielbiał Modigliani i położyła mu na piersi.

Poza tym Modigliani nigdy nie robił nic złego z modelkami, nieraz...

Pamiętam taki motyw, że w pewnym momencie za pierwszym razem Hanka zasnęła podczas tych kilku godzin malowania i Modigliani po prostu nakrył Junko, co mi dalej tworzył.

z panią właścicielką, która pozwalała Modiglianiemu i tam jest taki fragment, że ona wręcz upychała te jego rysunki, bo już nie było na nie miejsca, a i tak dawała mu bagietkę i kieliszek wina.

Modigliani wziął od niego kartkę, podpisał i oddał.

Była to anegdotka o tym, tylko muszę zrobić wstęp, bo było zimno i Modigliani chodził cały czas w tym swoim sztruksowym, miodowym garniturku.

Dobra, jeszcze ostatnia historia, która mi się przypomniała, to był fakt, że Modigliani miał tego swojego marszanta Zborowskiego, który o niego dbał, ale przedtem miał innego mężczyznę, który chciał sprzedawać jego obrazy,

Amedeo Modigliani był bardzo niezwykłym, wybitnym i frywolnym artystą.

Przyznam się, że dla mnie była to bardzo niezwykła przygoda z Modiglianim i słuchając tej książki, czytając o jego życiu.

Bardzo lubi Modiglianiego, ale dowiedziałam się dzisiaj dużo nowych rzeczy, które mnie bardzo zainteresowały.

I muszę się przyznać, bo na pewno będziecie się po tym podcaście pytać o moje wrażenia a propos tej książki, Lunia i Modigliani.

Zastanawiałam się, jak podsumować ten podcast, dlatego że nie ukrywam, że uwielbiam Modiglianiego i było mi bardzo przykro, kiedy właśnie wszedł moment tej tragicznej jego śmierci, zresztą całe życie było tragiczne.

Z ciekawostek Wam powiem, że Zborowski po śmierci Modiglianiego, kiedy ten zaczął właśnie być rozpoznawalnym artystą, bardzo mocno się dorobił.

I powiem Wam, że wiem jak zakończę ten dzisiejszy podcast, ponieważ z racji, że Amedeo Modigliani kochał literaturę i poezję i bardzo często cytował boską komedię Dantego, to przeczytam Wam jego ulubiony fragment, ponieważ wiem, który to fragment.