Mentionsy

Legenda ochoczo podtrzymywana na dworze Kubilaja mówiła, że starzec miał wyjątkowo pochlebnie wypowiedzieć się o mądrości dziewięciolatka, przewidując dlań wielką przyszłość.

Nie było to z pewnością jedyne spotkanie Temudżyna i Kubilaja.

Podobnie przedstawił Kubilaja jego nadworny nepalski artysta Araniko.

Araniko jest autorem jeszcze jednego, zapewne wcześniejszego portretu Kubilaja, na którym widzimy go jako przysadzistego młodzieńca.

Ponieważ nepalski artysta był około 30 lat młodszy od Kubilaja, portrety te powstawały zapewne na podstawie innych, wcześniejszych podobizn.

Otyłość i problemy zdrowotne Kubilaja towarzyszącemu w podeszłym wieku były w momencie śmierci jego brata Monkego jedynie melodią przyszłości.

Kubilaja fascynowała chińska sztuka.

Praktyki Kubilaja prędko przysporzyły mu oskarżeń o sinizację, zbytnią uległość wobec podbitych Chińczyków, których wielu spośród Mongołów widziało jedynie niewolników.

Wątpliwości Wielkiego Chana wzbudzały zakrojone na szeroką skalę inwestycje budowlane Kubilaja prowadzone w Kaiping , gdzie ten miłośnik chińskiej kultury wzniósł dla siebie rozległą i bardzo luksusową letnią rezydencję, która rozmachem przyćmiewać miała nawet samo Karakorum.

Mongołów oburzał charakter nowej siedziby Kubilaja, wzniesionej przez buddyjskich architektów niemal wyłącznie według chińskich wzorców.

Wielki Chan, ulegając podszeptom dworzan, miał nasyłać na domeny Kubilaja wyjątkowo surowe kontrole skarbowe, które za każdym razem wykrywały jakieś nieprawidłowości, za które z kolei karę ponosili chińscy zarządcy dóbr Kubilaja.

W 1251 roku Möngke zdecydował się wysłać 36-letniego wówczas Kubilaja na jego pierwszą poważną wyprawę wojskową w życiu.

Maurice Rossabi, autor bodajże najlepszej anglojęzycznej naukowej biografii Wielkiego Chana, pisze, że tak późna inicjacja wojskowa Kubilaja była prawdziwym ewenementem w realiach mongolskich zdobywców.

Kubilaj rozpoczął wyprawę od propozycji polubownej kapitulacji, ale sprawujący w Dali realną władzę urzędnicy zabili trzech mongolskich emisariuszy, odrzucając tym samym dłoń wyciągniętą do nich przez Kubilaja.

Podbój Dali, dokończony w 1255 roku, uwydatnił nie tylko talenty militarne i organizacyjne Kubilaja.

Wiedząc o intelektualnych zainteresowaniach Kubilaja, Wielki Chan wyznaczył go jako głównego sędziego do rozsądzenia bardzo skomplikowanego sporu, jaki od lat nawarstwiał się między zwolennikami buddyzmu i taoizmu.

Kilku przegranym wymierzono kary fizyczne, ale ogólnie wyroki Kubilaja uchodziły za łagodne.

Wiadomość o śmierci Mongkego w sierpniu 1259 roku zastała Kubilaja na południowym brzegu rzeki Yangtze, którą jego wojska, pomimo niesprzyjającej pogody, zdołały niedawno sforsować, zdobywając cenny przyczółek na ziemiach dynastii Song.

Tak czy inaczej, szlachetna z pozoru powściągliwość Kubilaja prędko obróciła się przeciwko niemu.

O ile Hulagu był zadowolony ze swoich zdobyczy na Bliskim Wschodzie i chętnie popierał kandydaturę Kubilaja, o tyle Aryk miał już własne plany.

Kurułtaj Kubilaja z maja 1260 roku był jeszcze bardziej dyskusyjny.

Aryk Böge prędko odczuł na własnej skórze skutki przerwania handlu z Chinami oraz ilościową przewagę militarną i materiałową Kubilaja, który wkroczył na stepy Mongolii, wypierając z nich brata.

Triumf Kubilaja, który w 1264 roku stał się jedynym wielkim chanem na stepie, z radością zaakceptował jedynie bliskowschodni Ilchana Tchulagu.

Ilchanowie oficjalnie byli namiestnikami Kubilaja w tej części świata, posługując się nawet jego pieczęciami.

Władze Kubilaja niechętnie uznali Hanowie Złotej Ordy.