Mentionsy
Losy PPS w czasie II wojny światowej i po niej. Prof. Andrzej Friszke
Po klęsce kampanii polskiej 1939 r. socjaliści zeszli do pracy w podziemiu. W konspiracji kontynuowali ją pod nazwą PPS-WRN (Wolność, Równość, Niepodległość). Nie wszyscy przedwojenni działacze PPS znaleźli się w jej podziemnej odnodze. Kazimierz Pużak zaprosił do współpracy nielicznych (siatka PPS-WRN liczyła jedynie kilkaset osób) posiadających odpowiednie cechy charakteru, gwarantujące zachowanie zasad konspiracji, a także nie powiązanych wcześniej z komunistami. Socjaliści z WRN pozostali konsekwentnie antysowieccy i antykomunistyczni. Bardzo wcześnie, bo już jesienią 1939 r przystąpili do tworzenia oddziałów zbrojnych – Gwardii Ludowej. Socjaliści uczestniczyli w budowaniu struktur Polskiego Państwa Podziemnego zarówno wojskowych, jak i cywilnych. Obok ludowców, narodowców i chadeków tworzyli zalążki podziemnego parlamentu Politycznego Komitetu Porozumiewawczego, a później Rady Jedności Narodowej. Opracowali w czasie wojny spójny program „Polski Ludowej” oparty na zasadach demokracji i zapowiadający głębokie reformy społeczne. Po wojnie w kraju ujawnił się odłam prokomunistyczny w PPS z Edwardem Osóbką-Morawskim na czele. Część działaczy WRN podjęła z nimi współpracę. Po wojnie PPS dzieliła się na dwa nurty – niepodległościowy nawiązujący do tradycji PPS-WRN (zwalczany przez komunistów, uznany za wrogi i „reakcyjny”) i współpracujący z PPR – akceptujący nowy układ sił politycznych i metody sprawowania władzy. Działacze PPS-WRN byli represjonowani – Kazimierza Pużaka sądzono w procesie 16 przywódców PPP w Moskwie w czerwcu 1945 r.; w listopadzie 1948 r. odbył się proces przywódców PPS-WRN (ponownie sądzono Kazimierza Pużaka). W latach siedemdziesiątych działacze lewicy niepodległościowej odegrali istotną role w opozycji demokratycznej.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z prof. Andrzejem Friszke, pracownikiem Instytutu Studiów Politycznych PAN, znawcą najnowszej historii Polski.#pps #pps-wrn #adamciołkosz #zygmuntzaremba #edwardosóbka-morawski #mieczysławniedziałkowski #kazimierzpużak #józefcyrankiewicz #socjaliści #tomaszarciszewski #układsikorski-majski #programpolskiludowej #gwardialudowa #polskiepaństwopodzimne #represje#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl
Szukaj w treści odcinka
I nawet jeżeli słyszymy Tomasz Arciszewski w rządzie londyńskim, prawda?
Ja jeszcze tutaj muszę dopytać Tomasza Arciszewskiego, bo to jest zasłużony działacz, który no właśnie większość okupacji przeżył w Polsce, ale no właśnie ktoś zaproponował, żeby zajął bardziej prominentne stanowisko.
Tak, Tomasz Arciszewski to jest człowiek, który już miał swoje lata w tym czasie.
po Pużaku był Tomasz Arciszewski i raczej firmował niż praktycznie działał, no ale był osobą reprezentującą tradycje ogromne też i sprzed czternastego roku, organizacja bojowa PPS, zamachy ważne, których wtedy uczestniczył na carskich dygnitarzy.
Został mianowany następcą prezydenta Tomasza Arciszewskiego i wówczas odbył podróż do Londynu, co też jest taką ciekawostką.
Ostatnie odcinki
-
Węgry w XX wieku: od monarchii do upadku komuni...
18.02.2026 09:00
-
Dzieje Karabachu: W cieniu konfliktu armeńsko-a...
11.02.2026 09:00
-
Kolonizacja, rewolucja, represje: Kazachstan od...
04.02.2026 09:00
-
Polski James Bond czy hochsztapler? Kim był sze...
28.01.2026 09:00
-
Gorzki smak wolności Gruzja po 1989 r. cz.2. Pa...
21.01.2026 09:00
-
Niezłomni na obczyźnie: Polska emigracja polity...
14.01.2026 09:00
-
Losy PPS w czasie II wojny światowej i po niej....
07.01.2026 09:00
-
Bitwa o Anglię. Dr Jan Szkudliński
30.12.2025 09:00
-
Wietnam w ogniu I wojny indochińskiej (1946–195...
23.12.2025 09:00
-
Rumunia po 1989: długa droga do normalności. Pr...
17.12.2025 09:00