Mentionsy

Historia BEZ KITU
Historia BEZ KITU
07.01.2026 09:00

Losy PPS w czasie II wojny światowej i po niej. Prof. Andrzej Friszke

Po klęsce kampanii polskiej 1939 r. socjaliści zeszli do pracy w podziemiu. W konspiracji kontynuowali ją pod nazwą PPS-WRN (Wolność, Równość, Niepodległość). Nie wszyscy przedwojenni działacze PPS znaleźli się w jej podziemnej odnodze. Kazimierz Pużak zaprosił do współpracy nielicznych (siatka PPS-WRN liczyła jedynie kilkaset osób) posiadających odpowiednie cechy charakteru, gwarantujące zachowanie zasad konspiracji, a także nie powiązanych wcześniej z komunistami. Socjaliści z WRN pozostali konsekwentnie antysowieccy i antykomunistyczni. Bardzo wcześnie, bo już jesienią 1939 r przystąpili do tworzenia oddziałów zbrojnych – Gwardii Ludowej. Socjaliści uczestniczyli w budowaniu struktur Polskiego Państwa Podziemnego zarówno wojskowych, jak i cywilnych. Obok ludowców, narodowców i chadeków tworzyli zalążki podziemnego parlamentu Politycznego Komitetu Porozumiewawczego, a później Rady Jedności Narodowej. Opracowali w czasie wojny spójny program „Polski Ludowej” oparty na zasadach demokracji i zapowiadający głębokie reformy społeczne. Po wojnie w kraju ujawnił się odłam prokomunistyczny w PPS z Edwardem Osóbką-Morawskim na czele. Część działaczy WRN podjęła z nimi współpracę. Po wojnie PPS dzieliła się na dwa nurty – niepodległościowy nawiązujący do tradycji PPS-WRN (zwalczany przez komunistów, uznany za wrogi i „reakcyjny”) i współpracujący z PPR – akceptujący nowy układ sił politycznych i metody sprawowania władzy. Działacze PPS-WRN byli represjonowani – Kazimierza Pużaka sądzono w procesie 16 przywódców PPP w Moskwie w czerwcu 1945 r.; w listopadzie 1948 r. odbył się proces przywódców PPS-WRN (ponownie sądzono Kazimierza Pużaka). W latach siedemdziesiątych działacze lewicy niepodległościowej odegrali istotną role w opozycji demokratycznej.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z prof. Andrzejem Friszke, pracownikiem Instytutu Studiów Politycznych PAN, znawcą najnowszej historii Polski.#pps #pps-wrn #adamciołkosz #zygmuntzaremba #edwardosóbka-morawski #mieczysławniedziałkowski #kazimierzpużak #józefcyrankiewicz #socjaliści #tomaszarciszewski #układsikorski-majski #programpolskiludowej #gwardialudowa #polskiepaństwopodzimne #represje#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 13 wyników dla "Puszak"

Ale tu trzeba powiedzieć też słów parę, bo to jest tak, że właśnie Puszak zmontował organizację, która nie była duża.

w działanie jednolitofrontowe, czyli możliwość jakiejś współpracy z komunistami, co Puszak na to bardzo źle patrzył i nie ufał w związku z tym politycznie.

Natomiast w Warszawie, wracając do Warszawy, Puszak stworzył WRN i stworzył Gwardię Ludową WRN, czyli partyzantka.

Socjaliści tu mieli, że tak powiem, taką strategiczną myśl, przede wszystkim właśnie Puszak.

Tak jest, bo Puszak był jednym z organizatorów tego porozumienia stron politycznych.

Puszak chyba, jakby to powiedzieć, szybko wrócił.

Puszak wrócił do Polski prawie, można powiedzieć, zaraz, bo jeszcze w 1945 roku jesienią był w Polsce.

Tak trochę jakby potwierdzają sowiecki punkt widzenia, ale nie jest to jest wierze, żeby to był Puszak, prawda?

Puszak był hardy jak kamień w tej sprawie.

Tacy działacze lokalni związani z Zagłębiem Dąbrowskim, ze Śląskiem, czy z innymi miejscami, niekoniecznie reprezentowali taką niezłomną postawę jak Puszak.

Czy oni to poza Puszakiem?

Puszak, Tadeusz Sturm-Destrem, Ludwik Kohn, Józef Dzięgielewski, dla którego tak samo jak dla Puszaka to więzienie skończyło się śmiercią.

Czyli los Puszaka w tym momencie był przypieczętowany.