John Dos Passos - Manhattan Transfer (1925)

Zastanawiałem się, czy będzie tak rzeczywiście, czy to jest książka o mieście, czy tylko się tak mówi. Ale rzeczywiście to jest książka o mieście i to jest książka i inna, i jednocześnie wpasowująca się bardzo w postrzeganie modernistyczne miasta. Dos Passos i Manhattan Transfer idealnie wpisuje się w sposób postrzegania miasta taki, który widzimy chociażby w Ulissesie, który widzimy w Berlin Alexanderplatz, Doblina, który widzimy w książce Gaddy, niezły pasztet na Via Merulana, czy w Demonach von Toderera. Kiedy zabierałem się za Dos Passosa, to wiedziałem, że będę czytał książkę modernistyczną, książkę, która oceniana jest bardzo wysoko także na poziomie formy.

Ta książka to jest reportaż w takich kadrach. I pod tym względem mam wrażenie, że ona nie jest specjalnie wymagająca. Kiedy porównuję ją chociażby z niezłym pasztetem Navia Merulana? Książka, która naprawdę wymaga pracy i chęci przeczytania i skupienia się i przedzierania się przez tekst. Kiedy porównuję ją z Ulisesem? No to bliżej do Spasosowi jest do Biberkopfa. do Berlin Alexanderplatz. Te książki są, no powiedziałbym, nawet przyjemne w czytaniu. Jeżeli ktoś lubi technikę montażu, to Manhattan Transfer to będzie fantastyczna rzecz, no bo to jest 500 stron techniki montażu, ciągłego przeskakiwania, klatka, klatka, klatka, cięcie, klatka, cały czas coś nowego, co chwilę coś nowego i niesamowite to jest wrażenie, zwłaszcza na początku, kiedy człowiek uświadamia to sobie, że to tak już będzie.