John Dos Passos - Manhattan Transfer (1925)

Zastanawiałem się, czy będzie tak rzeczywiście, czy to jest książka o mieście, czy tylko się tak mówi. Ale rzeczywiście to jest książka o mieście i to jest książka i inna, i jednocześnie wpasowująca się bardzo w postrzeganie modernistyczne miasta. Dos Passos i Manhattan Transfer idealnie wpisuje się w sposób postrzegania miasta taki, który widzimy chociażby w Ulissesie, który widzimy w Berlin Alexanderplatz, Doblina, który widzimy w książce Gaddy, niezły pasztet na Via Merulana, czy w Demonach von Toderera. Kiedy zabierałem się za Dos Passosa, to wiedziałem, że będę czytał książkę modernistyczną, książkę, która oceniana jest bardzo wysoko także na poziomie formy.

Przykładowo, nie wiem czy pięć, ale że minął jakiś czas. i nie ma żadnych innych znaków tego, że ten czas minął. Pełna ta książka jest ogłoszeń drobnych. fragmentów z gazet, tytułów, nagłówków. Pod tym względem blisko jest tej książce do Berlin Alexanderplatz, Alfreda Doblina. Tylko różnica jest taka, że o ile w przypadku Doblina jest główna oś fabularna i, tak jak mówi tytuł, to są dzieje Franciszka Biberkopfa... O tyle Manhattan Transfer to nie są dzieje ludzi. Manhattan Transfer to jest opowieść o mieście. To też nie są dzieje miasta, bo ta książka nie jest żadną historią Nowego Jorku czy Manhattanu.