John Dos Passos - Manhattan Transfer (1925)

Przykładowo, nie wiem czy pięć, ale że minął jakiś czas. i nie ma żadnych innych znaków tego, że ten czas minął. Pełna ta książka jest ogłoszeń drobnych. fragmentów z gazet, tytułów, nagłówków. Pod tym względem blisko jest tej książce do Berlin Alexanderplatz, Alfreda Doblina. Tylko różnica jest taka, że o ile w przypadku Doblina jest główna oś fabularna i, tak jak mówi tytuł, to są dzieje Franciszka Biberkopfa... O tyle Manhattan Transfer to nie są dzieje ludzi. Manhattan Transfer to jest opowieść o mieście. To też nie są dzieje miasta, bo ta książka nie jest żadną historią Nowego Jorku czy Manhattanu.

Ta książka to jest reportaż w takich kadrach. I pod tym względem mam wrażenie, że ona nie jest specjalnie wymagająca. Kiedy porównuję ją chociażby z niezłym pasztetem Navia Merulana? Książka, która naprawdę wymaga pracy i chęci przeczytania i skupienia się i przedzierania się przez tekst. Kiedy porównuję ją z Ulisesem? No to bliżej do Spasosowi jest do Biberkopfa. do Berlin Alexanderplatz. Te książki są, no powiedziałbym, nawet przyjemne w czytaniu. Jeżeli ktoś lubi technikę montażu, to Manhattan Transfer to będzie fantastyczna rzecz, no bo to jest 500 stron techniki montażu, ciągłego przeskakiwania, klatka, klatka, klatka, cięcie, klatka, cały czas coś nowego, co chwilę coś nowego i niesamowite to jest wrażenie, zwłaszcza na początku, kiedy człowiek uświadamia to sobie, że to tak już będzie.