Dubravka Ugrešić - Amerykański fikcjonarz (1993)

Przywileju bycia pisarką. Odmówiłam wstąpienia do partii, stronnictw, organizacji, zasiadania w różnych komisjach i jury. Nie byłam lewicowa ani prawicowa, górna ani dolna. Byłam zaprzysięgłą outsiderką. Nie przyjąłem członkostwa w klubie wysokogórskim, w klubie feministek, w klubie płetwonurków. Pisarz, myślałam, nie powinien mieć ojczyzny, ani wiary, narodu, ani narodowości. Nie powinien służyć instytucji, ani nacji, Bogu, ani diabłu. Pisarz musi mieć tylko jedną tożsamość. Swoje książki, myślałam, tylko jedną ojczyznę, literaturę. Skąd ja to wzięłam?

Nie jestem politologiem, jestem pisarzem. Właśnie dlatego panią pytam, jako pisarkę, intelektualistkę, przedstawicielkę swojego kraju. Boże, myślę, gdyby ona wiedziała, że pisarze w moim kraju, przejąwszy rolę polityków, zawinili podczas wojny tyle samo, co generałowie, bo zadawano im identyczne pytania, a oni skwapliwie odpowiadali. Podmówmy o literaturze, proponuję. Nutne problemy literackie zostawmy zachodnim pisarzom. Pani, jako intelektualistka i pisarka wschodnioeuropejska, ma z pewnością do powiedzenia wiele ciekawych rzeczy. Na różnych sympoziach spotykam tu kolegów ze wschodu i EW i widzę, jak się przystosowują do narzuconego stereotypu.