Don DeLillo - Spadając (2007)

Literatura ze środka Europy. Podcast okołoksiążkowy. Dzień dobry. Przed mikrofonem Marcin Piotrowski. Zapraszam Państwa do wysłuchania kolejnego odcinka podcastu Literatura ze środka Europy, a w tym wypadku Literatura z Nowego Jorku. W dzisiejszym odcinku przedstawię Państwu książkę Dona DeLillo – Spadając. Książka ukazała się w roku 2007 w oryginale. A polski przekład autorstwa pana Roberta Sudua ukazał się nakładem wydawnictwa Noir sur Blanc w roku 2009.

Tutaj tego praktycznie nie ma. Ta książka pod tym względem jest znacząco cieńsza, pozbawiona czegoś, odchudzona. I być może dlatego miałem takie wrażenie, że kiedy tę książkę przeczytałem, przypominam 200 stron, to miałem wrażenie, jakbym przeczytał wielką powieść Dona DeLillo, a jednocześnie to jest 200 stron. Więc jeżeli czytali państwo Dona DeLillo coś, No to mogę powiedzieć, że Spadając to jest opowieść bardzo pozbawiona tej takiej charakterystycznej warstwy komentarza do rzeczywistości, najczęściej komentarza krytycznego, to to jest opowieść tylko i wyłącznie o pewnych, no powiedzmy zdarzeniach.

Dokładnie do tego, no dokładnie do tego, że nikt nie zwraca uwagi, co mówi kiedyś główna osoba, która na świecie mówiła. W tej chwili mówi cokolwiek, nie ma to żadnego znaczenia. No ale wracając do książki. Polski tytuł Spadając. Polski tytuł jest bardzo interesujący, bo tytuł oryginału to Falling Man. Spadający mężczyzna. W polskim przekładzie wątek spadania, upadku pojawia się wielokrotnie i dlatego przekonuje mnie ten tytuł, bo tu mamy, oczywiście na początku jest upadek samolotów, jest upadek wież, jest cały wątek upadku Ameryki, jest wątek upadku związku, to jest taki rozkład.

I potem świat już jest zupełnie inny, już nie można grać w inne gry, bo gra się tylko w te coraz bardziej, nawet nie wymagające, tylko coraz mniej wybaczające. I w takiego pokera gra także główny bohater, on się w końcu staje zawodowym pokerzystą. No bardzo, bardzo polecam Państwu Dona DeLillo. Zdaję sobie sprawę, że nie wszyscy czytelnicy takie pisanie lubią. No ale o ile podziemia to jest tam, nie wiem ile, 900 stron i to jest spora inwestycja, o tyle mam wrażenie, że Spadając jest już inwestycją mniejszą, a jednocześnie daje szansę posmakowania Dona DeLillo, bo Ta narracja jest fragmentaryczna, jest pocięta, jest zmieszana, trzeba to samemu konstruować.

Dla mnie troszkę za mało było tego, co uwielbiam, czyli komentarza Dona DeLillo do sztuki, do literatury. Och, tu jest cudowny wątek literacki, bo okazuje się, że ktoś napisał książkę. Typowa rzecz dla DeLillo. Pojawia się książka, która opisuje zdarzenia z 11 września, ale książka była wydana kilka lat wcześniej. Ktoś opisał całą tę historię wcześniej, podał wszystkie szczegóły, no i właśnie. No i to jest cudowny wątek, ale porzucony, tylko zaanonsowany. Bardzo, bardzo Państwu polecam Dona DeLillo – Spadając. U mnie Don DeLillo pojawi się w tym roku, w 2026, jeszcze raz i to będzie ostatnia jego książka, znaczy ostatnia, najnowsza w tym momencie przynajmniej, czyli książka Cisza.

No i będzie się pojawiał Don DeLillo jeszcze. Zapraszam Państwa także do słuchania audycji o starszych książkach. Czyli Białym Szumie, czyli MAO-2. MAO-2 zresztą ma bardzo dużo powiązań ze Spadając, no bo MAO-2 jest o terroryzmie, trochę wcześniejszym, ale o terroryzmie. Była audycja o Podziemiach, była audycja o Librze, cudowna opowieść o zamachu na JFK. No Don DeLillo wielkim pisarzem jest Z tych pisarzy amerykańskich mi chyba najbliższym refleksją, stylem. Bardzo cieszę się, że dużo książek Dona DeLillo jeszcze przede mną. Dzisiaj bardzo Państwu dziękuję. Powrócę do Państwa wkrótce. Do usłyszenia.