#120 – Nowe ćwiczenie: Pokój Pytań

Następnie przypominam powiedzenie Marka Aureliusza obcuj z bogami. Obcuję z bogami ten zaś, kto im okazuje duszę zawsze zadowoloną z losu przeznaczonego. Można powiedzieć, że to jest to samo, co w poprzednim cytacie, że to jest wezwanie do akceptacji, ale to jest jeszcze jedna rzecz w tym cytacie odkreślona i to jest coś, co mnie uderzyło teraz właśnie w szczególności, w ostatnim czasie. Podczas jednej z dyskusji na warsztatach rozmawialiśmy, ktoś zadał takie pytanie.

Po drugie mamy relację z innymi ludźmi i ją też trzeba pielęgnować i też właściwie się o nią troszczyć. Metoda dwóch uchwytów na przykład temu służy. Wreszcie mamy relacje z kosmosem, ale padło pytanie, co to znaczy mieć relacje z kosmosem, na czym to właściwie polega i okazuje się, że dla współczesnego człowieka za tym hasłem często się nie kryje nic określonego, to jest bardzo mgliste, co znaczy mieć relacje z kosmosem. Otóż sądzę, że ten cytat z Marka Orlisza o tym dokładnie mówi. Obcuj z bogami, a obsuje zaś z bogami ten, kto im okazuje duszę zawsze zadowoloną z losu przeznaczonego. Świat toczy się wedle pewnego rytmu, wedle pewnych reguł, wedle pewnych konieczności.

Częścią tych procesów, w których uczestniczymy jako byty ludzkie, autonomiczne, są przeciwności, które nam się w życiu przytrafiają. I mieć relację ze światem dobrą w myśl tego cytatu Marka Aureliusza, obcować z nim, a metaforą obcowania ze światem jest metafora właśnie tych bogów, to znaczy akceptować w pełni Każdą przeciwność. Nie mieć tego odruchu w sobie. Oceny przeciwności jako czegoś nam nieprzyjaznego.

I taki jest sens tej wypowiedzi Marka Boreliusza. Uderzyło mnie to po tej rozmowie. Po tej rozmowie jakoś spojrzałem na ten cytat z jeszcze innej strony, co jest przesłanką na rzecz tego, że do tych cytatów trzeba stale wracać i z perspektywy różnych rozmów, doświadczeń patrzeć na nie ponownie i zawsze jest taka możliwość, że coś nowego w nich odkryjemy. Trzeci cytat obiecałem, że będą trzy też z Marka Aureliusza. Każde zdarzenie jest tak zwykłe i znane jak róża na wiosnę i owoc w jesieni. To jest też zachęta do tego, żebyśmy nie oznaczali w naszym życiu żadnej rzeczy jako niezwykłej, zarówno pozytywnej, jak i negatywnej. Tylko traktowali wszystkie jako tak samo normalne, związane z tym toczeniem się świata, gdzie my jesteśmy tylko częścią tego odwiecznego toczenia się świata naprzód.

Bo to jest tak, Ado dla swoich potrzeb przetłumaczył ten fragment, żeby go zacytować samodzielnie. A my dysponujemy innym tłumaczeniem z łaciny, więc teraz z francuskiego cytat Ado jest przetłumaczony jeszcze raz na polski i on brzmi zupełnie inaczej. I na to też zwrócę uwagę. A więc przystępuję do lektury listu Cycylona do Attyka z 12 marca 1949 roku przed naszą erą. Choć jestem spokojny tylko wtedy, gdy piszę do ciebie lub czytam twoje listy, jednak i mnie samemu już brak materiału do pisania i wiem, że i z tobą jest podobnie. Na to bowiem, co się zwykle pisze poufale, gdy się ma umysł zupełnie swobodny, nie pozwalają obecne czasy.