Marta Niedźwiecka: Faceci byli twardsi?

Oni byli wychowywani w takim kodzie, w którym mężczyzna... w ogóle nie ma kontaktu ze swoimi emocjami. Co więcej, jak przez chwilę ma na skutek jakiejś pomyłki albo niedopatrzenia, to powinien natychmiast ten kontakt usunąć. Dlatego, że cokolwiek ze świata emocji przedostanie się do świata mężczyzn, to go pobrudzi. Oczywiście nikt nie formułował wprost tego przekonania, ale mężczyzna miał być silny, co polegało na znoszeniu niewygód, cierpienia, bardzo wielu rzeczy z kamienną twarzą i do tego były takie ikony kina, czy superbohaterowie w typie Bonda, którzy po prostu...

No bo taki wzorzec męskości wokół mnie był promowany, tacy mężczyźni byli nazywani prawdziwymi mężczyznami. W Bondach się nie kochałam, ale też mi imponowały oczywiście te postaci, znaczy postać i aktorowie. I to była taka opowieść o mężczyźnie, która w Mad Menie też to bardzo dobrze widać, w takim serialu, który pewnie znacie. To była taka opowieść o mężczyźnie, która zaczęła się kruszyć wraz z komplikacją naszego świata. Ona jeszcze trwa i niektórzy nadal w nią wierzą, co zakrawa trochę o groteskę, ale ona zaczęła się chwiać już w latach 80-tych. Jak po pierwsze różne narracje queerowe doszły do głosu i powiedziały dobra, dobra, ale męskość to jest w ogóle bardzo dużo.

Tak. A rezyliencja to jest właśnie zdolność sięgania po pomoc, powiedzenia, nie, ja tego nie dam rady zrobić. to też jest poza modelem twardziela. MacGyver, gdyby powiedział, nie dam rady tego zrobić. James Bond by powiedział, no sorry, jestem za bardzo pobity, zmęczony i zmasakrowany. On zawsze jest w starych błędach, bo zawsze tak, że on dostaje taki sakramencki łomot, taki epicki i wstaje, bo jest częściowo przynajmniej zalany krwią urody, przy tym nie może stracić, to jest bardzo ten i wtedy po prostu pokazuje wszystkim, gdzie ich miejsce i oczywiście... Tak w Rambo też, albo w Rocky. na przykład, że on tam te drewno ciągnie za sobą, te opony po schodach, w tym szarym dresie i zawsze tam gdzieś w tej końcowej rundzie już myślimy, że on przegra, że tam, ale on się nie położy.

Jak ja mogę się bardziej dogadywać ze światem? jak ja się mogę określić w ogóle w zakresie mojej męskiej tożsamości trochę na innych zasadach niż mój ojciec. No i to jest ta awangarda zmian, która się powiększa i w ogóle ja to witam z wielką radością. No ale są tacy mężczyźni, których to wpędza w głęboki dyskomfort i oni czując ten strach mówią, niech mi ktoś odda dawny porządek. Niech mi ktoś odda Bonda, Clinta Eastwooda i Sylwestra Stallone. na których mogę budować mój wzorzec męskości, moje myślenie właśnie o tym. Syna, dom, drzewo, nie? Tak, tak. Jakiś taki porządek. Kariera zawodowa w pewnym stylu zrobiona. Zresztą nie tylko mężczyźni, wiesz, za tym tęsknią, bo jest też przecież cały ruch kobiet, które też próbują, ja je nazywam strażniczkami patriarchatu, które też próbują jakby przywrócić ten stary porządek, bo jest to trochę taki mit, że tylko mężczyźni się nie odnajdują w tym nowym wzorcu.

Po pierwsze nieobecnego ojca, po drugie często te wzorce, które były promowane, teraz są obśmiane. Okazuje się, że one są nieadekwatne. Więc tak nie wiadomo, od kogo się uczyć. I Bedos pisał w swojej utworze, że nauczył się męskości od swojej matki. Od kobiet się nauczył męskości. Więc pytania, od kogo się mężczyźni, młodzi mężczyźni, młodzi drośli, chłopcy, mogą tej męskości uczyć? No to jest o tyle trudne pytanie, że... Jak się jej uczyć i w ogóle gdzie zacząć? Gdzie zacząć? Jak żyć? Jak żyć? To jest to pytanie. Krótko. Za Jamesem Deanem i zostawić po sobie dobrze wyglądające zwłoki. James Dean, postać nie do naśladowania, jeśli chodzi o wzorzec męskości, kiedyś ideał Ameryki, tragiczna śmierć i bardzo smutne życie.

Im mniejsza ta polaryzacja na męskie i żeńskie i na te sztywne role społeczne związane z genderem, tym wszystkim nam będzie łatwiej, paradoksalnie. A może wtedy, jak przestaniemy się skupiać na płciach, tłuc po głowie wokół płci, to zaczniemy... to zaczniemy rozwiązywać te problemy, które naprawdę są wiodące, które mamy za progiem i trochę staramy się ich nie zauważać, dyskutując o tym, czy da się wrócić do czasów Indiana Jonesa i Jamesa Bonda. No więc się nie da. Bardzo ci dziękuję. Dzięki. I za tę puentę i za całą rozmowę. Dzięki serdeczne. Partnerem podcastu jest Bittersweet Festival.