4. Transformacje, nie tylko gospodarcze | Julia Metalnikova, Mateusz Michnik, Hubert Wejman

Pojawiło się dużo rock bandów na przykład. Jednym z takich najbardziej popularnych to jest OKN Elzy i właśnie mówiąc o tym, Jaką rolę to lata 90. mają w naszym życiu, to właśnie jest dość popularne nawet teraz w 2024 roku przesłuchiwać takich pierwszych odcinków, które były kręcone przez OKN Nails. Pojawiły się wtedy w końcu takie odcinki medialne, czyli w końcu na telewizji pojawiły się ukraińskie show w języku ukraińskim. Pojawiły się nowe gwiazdy, nie moskiewskie gwiazdy, kijowskie, lwowskie, donieckie. Osoby też z Krymu miały naprawdę bardzo duży udział w tej przestrzeni medialnej, która się dopiero zaczęła budować wtedy w Ukrainie. I to wychodziło na fajnie prawdę, było czuć ten nowy łyk świeżego powietrza.

Kiedy urodziła się moja mama. Nie były to najlepsze lata, szczególnie w Związku Radzieckim, bo stało się, przepraszam, w kolejkach, by kupić kilogram mięsa. O butach już nie mówię, a dlatego, że w naszym kontekście historycznym osoby, którzy tworzyli tę muzykę, to była muzyka właśnie pokazująca tę kulturę ukraińską, ta, która była przez Związek Radziecki bardzo aktywnie prosto chowana od ludzi, ponieważ była ładna i mało tak, że była ładna, była konkurentna do tej kultury w nawiasach kultury radzieckiej. To była muzyka, która naprawdę dotyka duszy. To były dźwięki, które można porównywać do np. mówiąc o takim muzyku jak Włodymyr Wasiuk. On tworzył muzykę w stylu Beatles. On spędzał noce szukając

No to właśnie tutaj przykład to może być, nie wiem, utwór Mniej Niż Zero, tak? Gdzie w sumie on jest słuchany, ale ludzie w większości może sobie, szczególnie młodzi, pewnie nie znają z jakiegoś tam drugiego dna tego utworu, tak? Że to jest właśnie protest przeciwko ograniczaniu wolności osobistych, tak? Że jesteś właśnie de facto nikim, zerem, tak? Nawet mniej niż to zero. I to się odnosiło do tego, ile człowiek znaczył w poprzednim ustroju, tak? No i oczywiście tam wiele, wiele innych utworów, które są do dziś popularne, ponadczasowe, ale mają to swoje ukryte dno. No i pewnie ludzie słuchają je, bo fajnie brzmią, fajny tekst i tak dalej, ale sobie nie znają sprawy z drugiej warstwy. Właśnie też nawiązując się już do tego wykonawcy, o którym powiedziałam, o tym muzyku, Włodymyr Wasiuk, powiedziałam tylko o pieśniach o miłości, które tak jak się okazało niekoniecznie były o miłości jakby do dziewczyny.

Właśnie przez gołą umiejętność poszukiwać te sensy głębsze, wykazując te piosenki jako piosenki o miłości faktycznie, to były piosenki o miłości do Ukrainy, do kraju. Coś takiego w ogóle w Związku Radzieckim nie wolno było nawet mówić na ulicach, już nie mówiąc o tym, żeby to nagrać i dalej gdzieś rozpowszechniać i akurat Przedtem, jak eksperci moskiewscy zrozumieli, że akurat nie tylko tutaj chodzi o dziewczynę, a przede wszystkim o kraj, jego możliwą, potencjalną niepodległość, to bardzo był popularny Wołodymyr Wysuk nawet na terenach dalej Związku Radzieckiego. Jak tylko oni zrozumieli, że jednak tutaj chodzi o Ukrainę jako jednostkę niepodległą, jako jednostkę wolną, z wolnymi ludźmi, To zaczęły się po prostu kurki przekrócić, tak?