Mentionsy Mentionsy
Wokół pytań | Podcast Fundacji Uniwersytet Dzieci
Wokół pytań | Podcast Fundacji Uniwersytet Dzieci

#12 Czy warto zakochać się w muzeum? Rozmowa z Teresą Gręziak

10.11.2025 ·58 min 19 s

Zwiedzasz muzeum godzinami? A co, jeśli powiem Ci, że robisz to źle. Posłuchaj rozmowy, po której nabierzesz chęci, by zwiedzić galerię sztuki, a nawet to jedno konkretne dzieło… Dzisiaj będzie o malarstwie, muzyce, pasji i rozwoju, a moją gościnią jest Teresa Gręziak – dyrygentka chóralna i historyczka sztuki. Czasem wydaje nam się, że trzeba zobaczyć jak najwięcej. Przechodzimy więc przez kolejne sale muzeum, zerkamy na dziesiątki obrazów, aż w końcu czujemy zmęczenie i myślimy: „to chyba jednak nie dla mnie”. Jak więc zakochać się w muzeum? W rozmowie nawiązujemy do dzieła Rembrandta i jego „Dziewczyny w ramie obrazu” z kolekcji Zamku Królewskiego w Warszawie oraz o bezcennym darze Karoliny Lanckorońskiej dla narodu polskiego. Więcej o tym przeczytasz w książce „Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej” Marcina Wilka (wydawnictwo Znak). Jeśli lubisz takie rozmowy – postaw mi kawę: https://buycoffee.to/wokol-pytan. Nie przegap kolejnych odcinków i zapisz się do newslettera.

To, co wówczas już było wiadomo, że Że są to te obydwa obrazy, są to faktycznie dzieła Rembrandta i to znakomitej klasy dzieła Rembrandta, że my to mamy w Warszawie, na co dzień można to oglądać. A ludzie, którzy dobrze znali twórczość Rembrandta, no nie wszyscy to tak dobrze kojarzyli. I faktycznie byli zachwyceni tymi dwoma obiektami. Ja z szczególną taką sympatią darzę właśnie tę dziewczynę w ramie obrazu. Także jeśli jestem, to tak naokoło bardzo mówię o tym, ale... Jeśli jestem troszeczkę zła na Zamek Królewski, to o to, w Warszawie, to o to, że nie podchwycili takiego poniekąd hasła marketingowego, ja bym powiedziała, które ukuł profesor Ernst van de Wetering, jeszcze wówczas żyjący, mówiący o tym, że dziewczyna w ramie obrazu to jest Monaliza północy.

No i słyszę tę opowieść od starszej koleżanki z koła naukowego, która właśnie mówi, słuchajcie, ale to jest właściwie, to jest Monaliza Północy. Profesor Ernst van de Wetering powiedział, że to jest Monaliza Północy. I ja tak sobie myślę, ale zaraz. To nie jest tak, że wszyscy w Warszawie o tym wiedzą, że wszyscy w Polsce wiedzą, że my w Warszawie mamy po prostu Monalizę Północy, Monalizę na północ od Alp, bo to w dwóch takich wersjach słyszałam. My niedawno miałyśmy okazję, Bogusiu, oglądać te dwa obrazy dzięki Pomocy doktora Jakuba Bętkowskiego weszłyśmy tam, pracownika Zamku Królewskiego i oglądałyśmy, mogłyśmy takie mieć spotkanie, no takie randewu trochę z Rembrandtem tam, prawda?

No a co to jest? To jest Monaliza Północy. No i taka dalsza opowieść. Takie rzeczy mnie bardziej interesują w historii sztuki czy w jakichś takich zagadnieniach wokół muzealnictwa. Dlaczego coś jest chętnie oglądane? Dlaczego coś jest mniej chętne oglądane? A może to jest kwestia właśnie rodzaju opowieści, rodzaju pytań, które zadajemy? Czy to jest taka narracja, że tylko mówimy właśnie i tu kropka? Czy chcemy jakiś wielokropek dać, czy może wręcz znak zapytania? W jaki sposób mówić o sztuce? To jest dla mnie takie zawsze zagadnienie. Jaką metodę obrać? Jak o tym opowiadać, żeby możliwie dużo ludzi zrealizowało coś, co kiedyś właśnie widziałam na własne oczy w Holandii?

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.