Umysł Zbrodni #4 Ed gein - Hiena z Plainfield

To jest opowieść o tym, jak powstaje obłęd. Sprawa Edwarda Geina. Umysł Zbrodni Prawdziwe historie z archiwów okrucieństwa. Aby zrozumieć ciemność, która pochłonęła farmę w Plainfield, musimy cofnąć się o kilkadziesiąt lat. Do czasów, gdy umysł sprawcy był jeszcze nie zapisaną, choć od samego początku bezlitośnie niszczoną kartą.

Edward Theodore Gein przyszedł na świat 27 sierpnia 1906 roku w La Crosse w stanie Wisconsin. Był drugim synem George'a i Augusty Geinów. Pary, której małżeństwo przypominało raczej niekończącą się wojnę niż związek dwojga ludzi. George Philip Gein był człowiekiem o słabym charakterze. Imał się różnych zajęć, pracował jako stolarz, grabarz. Ale jego największym i najbardziej stałym zajęciem było picie. Alkohol przejął kontrolę nad jego życiem, odbierając mu resztki ambicji i godności. Był ojcem nieobecnym emocjonalnie, a jego sporadyczne wybuchy gniewu nie potrafiły zrównoważyć dominacji, jaką w domu zaprowadziła jego żona.

Augusta Wilhelmine Gein z domu Lerke była kobietą o żelaznej woli i fanatycznych przekonaniach. Jej światopogląd opierał się na fundamentach skrajnie rygorystycznej i zniekształconej interpretacji Biblii. Dla Augusty świat zewnętrzny był bagnem grzechu, zepsucia i rozwiązłości. Uważała, że jedyną drogą do zbawienia jest absolutna izolacja i ciągłe pokutowanie za ludzkie słabości. W jej oczach niemal wszystkie kobiety, poza nią samą, były narzędziami w rękach szatana, prostytutkami, których jedynym celem jest zwodzenie mężczyzn i ciągnięcie ich na dno piekła.

Henry pozwalał sobie na krytykę Augusty w obecności Eda, co dla tego drugiego było aktem czystej herezji. Mały Edward reagował na te słowa z mieszaniną szoku, przerażenia i skrywanego gniewu. Jak ktokolwiek, nawet rodzony brat śmiał kwestionować świętość ich matki. W 1940 roku zmarł George Gein, wyniszczony przez lata alkoholizmu. Jego śmierć nie wywołała smutku na farmie. Była raczej potwierdzeniem dla Augusty jej własnych racji. Grzesznik ostatecznie poniósł karę. Od tej pory wdowa i jej dwaj dorośli już synowie żyli sami utrzymując się z prac dorywczych jakie Henry i Ed wykonywali dla lokalnych rolników.

Brakowało im podejrzeń wobec cichego, pracowitego Eda. Uznano to za tragiczny wypadek, zamykając sprawę bez zadawania trudnych pytań. W ten sposób Ed gein został sam ze swoją matką. Usunął jedyną przeszkodę, jedyny głos rozsądku, który próbował podważyć autorytet Augusty. Jednak jego czas sam na sam z bóstwem miał się szybko skończyć. Niedługo po śmierci Henry'ego Augusta dostała udaru, który częściowo ją sparaliżował. To właśnie wtedy Ed w pełni wcielił się w rolę jej jedynego opiekuna. Poświęcił się całkowicie opiece nad chorą.

Mył ją, karmił, pielęgnował, znosząc z pokorą jej niekończące się wyzwiska, narzekania i wybuchy agresji, które nasiliły się w wyniku uszkodzeń mózgu. Edward nie odczuwał złości. Czuł jedynie paniczny lęk przed tym, że ją straci. Chciał być idealnym synem. W 1945 roku Augusta przeszła drugi, znacznie poważniejszy udar i 29 grudnia zmarła w wieku 67 lat. Ten moment był absolutnym punktem zwrotnym w egzystencji Eda Geina. Z perspektywy analizy psychologicznej jego kruchy umysł, dotychczas utrzymywany w jakichkolwiek ryzach wyłącznie przez autorytarną obecność matki, roztrzaskał się na tysiące kawałków.

Ed stracił jedyną osobę, z którą łączyła go jakakolwiek więź. Stracił swój jedyny łącznik z rzeczywistością. Jakkolwiek wypaczona by ona nie była, został sam w ogromnym, pustym domu, w pośrodku niczego, z głową pełną religijnych obsesji, zakazów i tłumionych przez dziesięciolecia mrocznych pragnień. Wkrótce po pogrzebie gein podjął niezwykle symptomatyczne działania, które zapoczątkowały jego upadek w całkowity obłęd. Zabił deskami drzwi do sypialni matki, a także do salonu na parterze oraz wszystkich pomieszczeń na piętrze. Przekształcił tę część domu w nienaruszalne mauzoleum.

Umysł, pozbawiony strażnika, rozpoczął makabryczną metamorfozę, zacierając granice między miłością a śmiercią, stając się podłożem dla czynów, które do dzisiaj budzą przerażenie. Samotność to stan, który potrafi wykrzywić nawet najzdrowszy umysł. W przypadku Edwarda Geina umysł ten był już uprzednio okaleczony przez dekadę psychologicznej tresury, wtłaczania poczucia winy i chorobliwego strachu przed wszystkim co ludzkie, a zwłaszcza kobiece. Kiedy zabrakło matki, jedynego filaru, wokół którego zorganizowany był jego wewnętrzny świat, Ed nie szukał kontaktu z rówieśnikami, nie próbował ułożyć sobie życia na nowo.

Pomieszczenia też szybko zaczęły tonąć w brudzie i chaosie. Gein przestał dbać o higienę, przestał sprzątać. Góry śmieci, starych gazet, pustych puszek i gnijących resztek jedzenia rosły z każdym miesiącem. W tej scenerii powolnego rozkładu Ed pogrążał się w lekturze. Zaczytując się w raporty z okrucieństw popełnianych w obozach koncentracyjnych, umysł Eda, pozbawiony cenzury, którą przez lata stanowiła Augusta, zaczął chłonąć te informacje niczym gąbkę, ale przetwarzał je przez pryzmat własnych, głęboko zaburzonych potrzeb. Fascynacja anatomią płci przeciwnej przez całe życie tłumiona i piętnowana jako najcięższy grzech wybuchła teraz z potężną siłą.

Ed chciał wiedzieć, jak zbudowana jest kobieta. Pragnął zrozumieć mechanizmy funkcjonowania ciała, które matka opisywała jako siedlisko zepsucia. Ta czysto teoretyczna ciekawość szybko jednak przestała mu wystarczać. Książki i ryciny były martwe, a on potrzebował czegoś namacalnego. Potrzebował dotknąć zakazanego owocu, ale w sposób, który nie wywołałby gniewu jego zmarłej matki. A w jego pokręconej logice matka nie mogła karać go za kontakty z kobietami, które już nie żyły. W 1947 roku, niespełna dwa lata po śmierci Augusty, Ed Gein rozpoczął serię nocnych ekspedycji, które na zawsze wpisały jego nazwisko do kanonu kryminalistyki.

Z akt sprawy i późniejszych zeznań samego geina wyłania się obraz człowieka, który fizycznie był drobny i słaby, ale którego w momentach owych nocnych eskapad przepełnia nieludzka wręcz energia. Czasami zabierał ze sobą znajomego, starszego mężczyznę nazwiskiem Alan, który prawdopodobnie ze względu na ograniczone zdolności intelektualne lub starszą demencję nie do końca rozumiał w czym bierze udział, bądź po prostu traktował to jako dziwaczną przysługę za butelkę alkoholu. Jednak w większości przypadków Ed działał sam. Kopanie grobów twardej, często zamarzniętej ziemi w Wisconsin to katorżnicza praca, zwłaszcza dla jednego człowieka pracującego pod presją czasu i w ciemnościach.

Dopiero w domowym zaciszu, zamkniętej na głucho kuchni, gdzie jedynym źródłem światła była słaba żarówka i piecyk na drewno, Ed przystępował do swojego potwornego rzemiosła. Ciała, które przywoził od cmentarza, traktował z makabryczną rzemieślniczą precyzją, pozbawioną jednak jakiegokolwiek podtekstu seksualnego, w tym tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Badania psychiatryczne przeprowadzone po jego aresztowaniu wielokrotnie potwierdzały, że gein nie uprawiał nekrofilii, w sensie obcowania płciowego ze zwłokami. Sam twierdził z pewnym niesmakiem, że zapach był zbyt okropny. Jego relacja ze zrabowanymi szczątkami była znacznie bardziej złożona, mroczna i zakorzeniona w najgłębszych pokładach psychopatii.

Traktował je jako surowiec, jak glinę, z której miał ulepić swoje własne upragnione arcydzieło. Gein metodycznie skórował ciała, wykorzystywał przy tym wiedzę nabytą z książek o anatomii i praktykach myśliwskich. Ściągał skórę ostrymi nożami, uważając, aby jej nie uszkodzić. Następnie poddawał ją procesom garbowania, używając do tego olejów i chemikaliów, które zapobiegały gniciu i nadawały jej elastyczność. Części ciał, których nie potrzebował, takie jak mięśni, kości czy narządy wewnętrzne, częściowo zakopywał wokół farmy, częściowo spalał w piecu, a reszty po prostu rzucał w kąty swojego brudnego pokoju, pozwalając im powoli się rozkładać wśród stert śmieci.

Pamiętajmy, że wszystko to działo się w domu bez bieżącej wody i elektryczności, opartej na prowizorycznych połączeniach. Smród, jaki musiał panować na farmie był wręcz niewyobrażalny. Jednak Ed przez lata życia w izolacji zdążył się do niego całkowicie przyzwyczaić, stając się jego integralną częścią. Z wygarbowanej ludzkiej skóry gein zaczął szyć. Nie były to jednak przypadkowe przedmioty. Tworzył elementy odzieży, które miały mu pomóc w realizacji jego najbardziej utopijnej i przerażającej fantazji. W fizycznym przeobrażeniu się w swoją matkę. Zszywał ze sobą fragmenty skóry z klatki piersiowej i brzucha tworząc rodzaj gorsetów z autentycznymi kobiecymi piersiami.

Rzeźnią i warsztatem obłąkanego z twórcy zarazem. Fakt. Że ta fabryka grozy funkcjonowała w pełni zaledwie kilka mil od centrum miasteczka, do dziś budzi zdumienie socjologów badających sprawę. W latach 50. kultura małych miasteczek Środkowego Zachodu opierała się na dwóch filarach. Wzajemnej pomocy i nienaruszaniu cudzej prywatności. Ed Gein był postacią doskonale wpasowującą się w ten krajobraz. Był dziwakiem, starym kawalerem, trochę powolnym i niezwykle nieśmiałym, ale uważano go za człowieka całkowicie nieszkodliwego. Często przebywał w mieście kupując nasiona, gwoździe czy środki chemiczne.

Zawsze uprzejmy, z owym charakterystycznym, asymetrycznym uśmiechem na twarzy. Nigdy nie odmawiał pomocy przy pracach polowych. Co bardziej przerażające w perspektywie jego zbrodni, Ed był niezwykle często wynajmowany przez mieszkańców Plainfield jako opiekun do dzieci. Rodzice ufali mu bezgranicznie. Dzieci go lubiły, ponieważ nie wymagał dyscypliny, dawał im słodycze i opowiadał dziwne historie. Był postrzegany jako lokalny dziwak. Ed Gein. Trochę jak nieszkodliwy krasnal z sąsiedztwa, do którego nikt nie przywiązywał większej wagi. Jednakże sygnały ostrzegawcze były wyraźne dla tych, którzy chcieliby uważniej słuchać. Kiedy w miasteczku dochodziło do rozmów o tajemniczych zniknięciach, a takie w całych Stanach w tamtym okresie były nierzadkie, Ed potrafił wtrącić z cichym chichotem, że dana osoba jest u niego na farmie.

Z biegiem lat ten makabryczny proceder przestał wystarczać zrujnowanej psychice. Pomiędzy 1947 a 1952 rokiem gein odwiedził okoliczne cmentarze ponad 40 razy, jednak starzenie się zwłok sprawiało problemy. Skóra zmarłych nawet po obróbce stawała się zbyt sucha, pękała. Traciła strukturę potrzebną mu do tworzenia jego ubiorów. Ed coraz częściej wracał z nocnych eskapad z pustymi rękami. Z frustracją, konstatując, że ciała są zbyt zepsute. Jego obłęd niczym nienasycony pasożyt zaczął domagać się czegoś więcej. Potrzebował lepszego materiału, świeższego surowca.

Prowadziła własną tawernę w niewielkiej osadzie Pine Grove, oddalonej zaledwie o kilka mil od Plainfield. Była to postać korpulentna, o silnym głosie i niewyparzonym języku. Jako rozwódka samodzielnie zarządzająca barem, do którego zjeżdżali się okoliczni rolnicy i robotnicy, potrafiła z łatwością przywołać do porządku każdego awanterującego się klienta. Miała 54 lata i emanowała pewnością siebie, a wręcz brutalną dosłownością, która onieśmielała wielu mężczyzn. Dla Edwarda Geina była kimś więcej niż tylko właścicielką lokalnego wyszynku. Była ucieleśnieniem wszystkiego przed czym ostrzegała go matka, a jednocześnie posiadała autorytarną, dominującą aurę, która do złudzenia przypominała mu samą Augustę.

To połączenie grzeszności, wyuzdania, jak postrzegał jej swobodny sposób życia, z potężną matczyną surowością stworzyło w głowie geina śmiertelną, magnetyczną mieszankę. Przychodził do jej baru, siadał cicho w najciemniejszym kącie i godzinami sączył jedno piwo, wpatrując się w nią z mieszaniną lęku, obrzydzenia i absolutnej, obłąkanej fascynacji. Zima 1954 roku uderzyła wcześnie i mocno. 8 grudnia, gdy zapadł zmrok, a temperatura spadła grubo poniżej zera, tawerna Mary Hogan opustoszała. Jedynym klientem, który z uporem tkwił w swoim koncie był zgarbiony, cichy Ed.

Nie wiemy co dokładnie wydarzyło się pomiędzy nimi w tych ostatnich minutach, w jaki sposób gein zainicjował kontakt, w którym pozwolił mu skrócić dystans. Wiadomo jedynie, że w pewnym momencie wyciągnął rewolwer kaliber 32 i oddał jeden strzał. Precyzyjny strzał prosto w głowę kobiety. To nie było działanie w efekcie. To nie była kłótnia, która wymknęła się spod kontroli. Z psychologicznego punktu widzenia była to zimna, wykalkulowana egzekucja, której motywem nie był gniew, lecz potrzeba pozyskania nowego materiału. Groby przestały mu wystarczać. Ciała zmarłych ulegały procesom rozkładu, która traciła właściwości, których tak bardzo pożądał w swoim upiornym rzemiośle.

Mary Hogan, uosabiająca autorytet jego zmarłej matki, stała się idealnym dawcą pierwszym świeżym surowcem. Po oddaniu strzału gein nie wpadł w panikę. Z zadziwiającą jak na tak drobną sylwetkę siłą wyciągnął bezwładne, ważące grubo ponad 80 kg ciało z zabaru. Przeciągnął je przez salę zostawiając za sobą szeroką, przerażającą smugę ciemniejącej krwi wprost do swojego pick-upa zaparkowanego na tyłach lokalu. Wrzucił zwłoki na pakę, uruchomił silnik i w absolutnej ciemności polnymi drogami odjechał w stronę swojej izolowanej farmy, zostawiając otwarte drzwi tawerny na pastwę mroźnego wiatru.

Sprawda leżąca zaledwie kilka mil dalej, na zagraconym podwórku niepozornego geina, była zbyt abstrakcyjna dla umysłów miejscowych śledczych. Reakcja samego sprawcy na rosnące zainteresowanie sprawą stanowi jeden z najbardziej fascynujących, a zarazem mrocznych aspektów jego psychopatii. Kiedy mieszkańcy Plainfield w przydrożnych knajpach popijając kawę dyskutowali o losie zaginionej kobiety, Ed często wtrącał się do ich rozmów. Ze swoim charakterystycznym, krzywym uśmiechem i nerwowym chichotem powtarzał znajomym, że Mary Hogan nigdy nie wyjechała, tylko zatrzymała się u niego na farmie. Mówił o tym otwarcie, siedząc w lokalnym barze.

Ed gein, mając teraz pełny, wyłączny dostęp do ciała pierwszej zamordowanej przez siebie ofiary, Podniósł swoje rzemiosło na nowy, jeszcze bardziej obłąkany poziom. Czaszka Mary Hogan dołączyła do kolekcji makabrycznych oznów w jego przypominającym wysypisko śmieci pokoju. Skóra z jej twarzy, pieczołowicie wygarbowana, stała się najważniejszą z jego masek, noszoną podczas nocnych, samotnych rytuałów w świetle księżyca. Przez trzy lata gein przestał odwiedzać cmentarze. Miał zapas makabrycznych surowców, a poza tym jego pragnienia uległy nieodwracalnej mutacji. Przekonał się, że potrafi zabić, że potrafi to zrobić czysto i bez konsekwencji.

Była instytucją. Sklep był miejscem spotkań, gdzie mężczyźni wymieniali się wiadomościami, kupowali gwoździe, nawozy i broń myśliwską. Bernice, podobnie jak wcześniej Hogan, a wcześniej Augusta Gein, była osobą twardo stąpającą po ziemi. Surową, ale sprawiedliwą. Cieszyła się nieskazitelną reputacją. Dodatkowo była matką Franka Wordena, zastępcy lokalnego szeryfa. Atak na kogoś tak blisko powiązanego z organami ścigania wydawałby się skrajnie ryzykowy, wręcz samobójczy. Ale umysł sprawcy nie operował już w kategoriach ludzkiej logiki i kalkulacji ryzyka.

Był to idealny, naturalny kamuflaż. Chwila, w której nikt nie patrzył, a ewentualny hałas wtapiał się w dźwięki polowania. Tego mroźnego poranka Ed Gein wszedł do sklepu z narzędziami Wurdenów. Pnętrze było puste, ciche, wypełnione zapachem smaru, nawozów i świeżego metalu. Za ladą stała Bernice. Ed dzień wcześniej był w sklepie pytając o cenę płynu do chłodnicy. Dokładnie lustrował też wzrokiem karabinki małokalibrowe wyeksponowane na drewnianym stojaku. Teraz pod pretekstem zakupu pół galona płynu antyzamrożeniowego ponownie wdał się z nią w rozmowę.