Mentionsy Mentionsy
TurboHistoria
TurboHistoria

Grupa Wagnera. Historia prywatnej armii

17.04.2026 ·45 min 23 s · 13 rozdziałów

Od Donbasu, przez Syrię, po Afrykę i bunt przeciw Kremlowi - historia Grupy Wagnera to opowieść o jednej z najbardziej tajemniczych i wpływowych prywatnych armii współczesnego świata. W audycji "Turbohistoria" przyglądamy się jej genezie, mitom i realnej roli w konfliktach ostatniej dekady. Gościem programu był Stanisław Sadkiewicz, były specjals i autor książki "Muzykanci. Nieopowiedziana historia Grupy Wagnera".

1:53 · Definicja i rola muzykantów w Grupie Wagnera 1

W rosyjskim społeczeństwie przez albo byłych Wagnerowców, albo jak te odżywki, o których Pan wspomniał, tu faktycznie tą sprzedażą i reklamą tych odżywek zajmuje się lub zajmowała się, bo nie wiem, nadal jest aktywna sprzedaż. Oddział Regularnego Wojska Rosyjskiego wciąż aktywny na froncie, który kiedyś był częścią Grupy Wagnera, ale obecnie już nie. Więc to nie sama Grupa Wagnera taką działalność prowadzi, ale różne organizacje lub ludzie, którzy pozostali po jej rozpadzie i próbują tę legendę monetyzować. No to jeszcze jedna kwestia. Do samej legendy, tej legendy, która jest żywa wśród Rosjan, to oczywiście powrócimy, ale kolejny, chyba też paradoks, tak możemy powiedzieć, bo Grupa Wagnera, myślę teraz o tych pierwszych latach, do momentu tego chyba największego rozwoju, największej potęgi Grupy Wagnera, która z jednej strony jest bez wątpienia narzędziem władzy, jest narzędziem Putina, Kremla, jakby tego nie nazywać, ale z drugiej strony bardzo chętnie kreuje się na taki samodzielny byt, który

4:16 · Motywacja autora do pisania o Grupie Wagnera 1

Kto wie, jeśli będzie trzeba, to tej władzy wymierzy sprawiedliwość. Tak, Grupa Wagnera, choć bez wątpienia była i jest narzędziem polityki zagranicznej Kremla, to przynajmniej za życia Prigorzyna miała duże aspiracje wyrwania się na samodzielność, co w różnych okresach lepiej lub gorzej się udawało. Z tym apogeum w momencie buntu Kiedy na tą niezależność wyrwała się, wprawdzie na krótko, ale całkowicie. Mówię tu o buncie Prigożyna, który miał miejsce w przerwcu 2023 roku, kiedy Grupa Wagnera otwarcie i zbrojnie wystąpiła przeciwko rosyjskiej władzy.

15:28 · Działalność Grupy Wagnera w Syrii i konflikt z ministrem obrony 2

Na mocy umów z syryjskim rządem Grupa Wagnera przerwała zyski z wydobycia ropy i gazu z pól, które wcześniej odbiła z rąk państwa islamskiego. To z kolei spowodowało, że Grupa Wagnera mocno się uniezależniła, bo skoro była w stanie sama się finansować, To zyskała pewną niezależność, oczywiście niepełną, bo Kreml nadal ją kontrolował, ale w jakiś sposób Prigożyn był w stanie podejmować próby prowadzenia własnej polityki. I ten model biznesowy został później przeniesiony do Afryki, kilka lat później, kiedy Prigożyn właśnie tam zaczął zdobywać... Kontrakty oczywiście nadal jako długie ramię Kremla, ale w dużej mierze samodzielnie.

To znaczy on często negocjował warunki tych kontraktów z przywódcami państw afrykańskich. On czerpał zyski również z wydobycia surowców mineralnych w tych krajach. On był też chociażby brokerem porozumień pokojowych w Republice Środkowoafrykańskiej. To wszystko zaowocowało tym, że w pewnym momencie Grupa Wagnera stała się bardzo, bardzo niezależna od Kremla. No ale to jest jeden wątek, a ja myślę jeszcze o drugim wątku, który też będzie miał bardzo poważne konsekwencje. To znaczy, że też w Syrii zaczyna powstawać takie przekonanie wśród Wagnerowców o tym, że tak naprawdę to oni odwalają czarną robotę, a potem niewdzięczni, zazdrośni, nie wiem, oficerowie, przedstawiciele państwa, władz, niejako spychają ich na bok i medale przypinają komuś zupełnie innemu.

32:31 · Działalność Prigozina poza Syrią 1

Tak, cały ten system rozmaitych batalionów ochotniczych przy prywatnych firm wojskowych był takim elementem uzupełnień trochę mniej oficjalnych. Ale to w jakiejś mierze, rozumiem, jest zasługa też Grupy Wagnera, tak? I tego, że ona się jednak w takich działaniach z punktu widzenia Kremla po prostu sprawdziła. Więc chcemy więcej. Po części na pewno tak. Grupa Wagnera w ogóle nie brała udziału w inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku od samego początku. Bo jest w Afryce, tak? Była wówczas w Afryce i jak się wydaje, nie mamy co do tego całkowitej pewności, ale wydaje się, że Szojgu po prostu nie chciał, żeby brała udział w tej, jak wówczas sądził, krótkiej i zwycięskiej wojnie.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.