Mentionsy Mentionsy
Tłoczone z danych
Tłoczone z danych

Paczos | Czy państwo może zbankrutować? Granice długu

06.03.2026 ·54 min 36 s · 1 rozdział · 1 sponsor

Czy państwo może zadłużać się w nieskończoność? Czy kraj może zbankrutować we własnej walucie? I kiedy dług publiczny przestaje być bezpieczny? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W rozmowie z Wojciechem Paczosem analizujemy, czym naprawdę jest bankructwo państwa, jak działa dług publiczny i dlaczego deficyt budżetowy bywa zarówno narzędziem stabilizacji, jak i źródłem ryzyka.Dlaczego państwa rzadko bankrutują całkowicie? Czy istnieje bezpieczny poziom długu w relacji do PKB? Jak inflacja wpływa na realną wartość zadłużenia i dlaczego bywa nazywana „podatkiem inflacyjnym”? Czym różni się dług krajowy od zagranicznego i jakie ma to konsekwencje dla gospodarki?Rozmawiamy o tym:czy zrównoważony budżet zawsze ma senskiedy dług publiczny wypycha inwestycje prywatnejak kapitał zagraniczny wpływa na koszty finansowania państwadlaczego wiarygodność kredytowa decyduje o tym, czy rząd może prowadzić politykę antykryzysowąjakie wyzwania – system podatkowy, wydatki zbrojeniowe, waloryzacja świadczeń – kształtują dziś strategię długu w PolsceTo rozmowa o granicach bezpieczeństwa finansów publicznych. O tym, kiedy dług jest narzędziem rozwoju, a kiedy zaczyna działać jak zapalnik.🕰️ Czasówka:0:00 - Intro0:46 - Czy komuś jest potrzebny zerowy deficyt budżetowy?5:39 - Ile długu jest zdrowe?13:33 - Pożyczanie aby wspierać gospodarkę19:05 - Od czego zależy wybór zadłużenia krajowego vs zadłużenia zagranicznego?28:53 - Rola państwa w dostarczaniu dóbr publicznych36:56 - Ekonomia reputacji44:47 - Czy czas zmniejszyć dług publiczny?52:21 - Liczba odcinka / Outro 🎙 Gość: Wojciech PaczosMakroekonomista, wykładowca Cardiff University, pracownik Instytutu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk. Jego badania koncentrują się na ekonomii międzynarodowej, polityce pieniężnej i fiskalnej oraz systemie bankowym. Jest współzałożycielem i prezesem think tanku Dobrobyt na Pokolenia.  🕹 Montaż: Maximillian Nosal

Dlatego nie mówimy o długach w wielkościach dolarowych, eurowych czy złotowych, tylko mówimy o nich w procencie PKB. A PKB ma to do siebie, że też rośnie. Więc jeśli dług jest stały, a PKB rośnie, no to z matematyki wiemy, że jego relacja do PKB będzie też spadać. To jest ten mechanizm wyrastania z długu. To znaczy, jeśli uda się wygenerować, bo tak politycy by chcieli, prawda, przyspieszyć gospodarkę, to wtedy nie trzeba myśleć za bardzo, nie trzeba się martwić długiem, bo jego relacja do PKB będzie, krótko mówiąc, spadać. To jest taka piękna idea, znaczy w sensie bardzo przekonująca, że jeżeli jesteś w stanie pożyczyć po to, żeby twoja gospodarka zwiększała swoje moce wytwórcze, no to w słynnym równaniu, czy R jest większe niż G, czy G jest większe niż R, w skrócie mówiąc obligacje kosztują R, jeżeli jesteś w stanie podnieść G, no to G się stanie większe niż R i wyrastasz z długu.

No więc to, co wynikało z tego badania, to że to jest zjawisko o niskim poziomie prawdopodobieństwa, czy o względnie niskim poziomie prawdopodobieństwa. Relatywnie często okazuje się, że te ścieżki długu są wybuchające, czyli że pożyczasz po to, żeby mieć wyższe G niż R, ale kończysz w scenariuszu, kiedy G jest niższe niż R. No właśnie takie dwa przypadki teraz się pojawiają. Tak naprawdę kluczowa, tak jak powiedziałem, jest ta dynamika i tą dynamiką rządzi R i G. To znaczy R stopa procentowa, G wzrost gospodarczy. Jeśli stopa procentowa jest wyższa niż wzrost gospodarczy, to dług będzie zawsze eksplozywny. Znaczy on będzie rósł sam z siebie i nawet jak rząd będzie generował nadwyżki budżetowe, to te nadwyżki będą tylko i wyłącznie szły na spłatę długu.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.