Paczos | Czy państwo może zbankrutować? Granice długu

06.03.2026 ·54 min 36 s · 1 rozdział · 1 sponsor

Czy państwo może zadłużać się w nieskończoność? Czy kraj może zbankrutować we własnej walucie? I kiedy dług publiczny przestaje być bezpieczny? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). W rozmowie z Wojciechem Paczosem analizujemy, czym naprawdę jest bankructwo państwa, jak działa dług publiczny i dlaczego deficyt budżetowy bywa zarówno narzędziem stabilizacji, jak i źródłem ryzyka.Dlaczego państwa rzadko bankrutują całkowicie? Czy istnieje bezpieczny poziom długu w relacji do PKB? Jak inflacja wpływa na realną wartość zadłużenia i dlaczego bywa nazywana „podatkiem inflacyjnym”? Czym różni się dług krajowy od zagranicznego i jakie ma to konsekwencje dla gospodarki?Rozmawiamy o tym:czy zrównoważony budżet zawsze ma senskiedy dług publiczny wypycha inwestycje prywatnejak kapitał zagraniczny wpływa na koszty finansowania państwadlaczego wiarygodność kredytowa decyduje o tym, czy rząd może prowadzić politykę antykryzysowąjakie wyzwania – system podatkowy, wydatki zbrojeniowe, waloryzacja świadczeń – kształtują dziś strategię długu w PolsceTo rozmowa o granicach bezpieczeństwa finansów publicznych. O tym, kiedy dług jest narzędziem rozwoju, a kiedy zaczyna działać jak zapalnik.🕰️ Czasówka:0:00 - Intro0:46 - Czy komuś jest potrzebny zerowy deficyt budżetowy?5:39 - Ile długu jest zdrowe?13:33 - Pożyczanie aby wspierać gospodarkę19:05 - Od czego zależy wybór zadłużenia krajowego vs zadłużenia zagranicznego?28:53 - Rola państwa w dostarczaniu dóbr publicznych36:56 - Ekonomia reputacji44:47 - Czy czas zmniejszyć dług publiczny?52:21 - Liczba odcinka / Outro 🎙 Gość: Wojciech PaczosMakroekonomista, wykładowca Cardiff University, pracownik Instytutu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk. Jego badania koncentrują się na ekonomii międzynarodowej, polityce pieniężnej i fiskalnej oraz systemie bankowym. Jest współzałożycielem i prezesem think tanku Dobrobyt na Pokolenia. 🕹 Montaż: Maximillian Nosal

Dużo przygotowałem liczb, bo znam wasze podcasty i wiedziałem, że będzie ciekawa liczba. Wybrałem w końcu liczbę 45. 45 to jest liczba, ale ponieważ czytałem... Nie mogłeś 44? Przepraszam, to musi być 45, ale liczba zawsze ma znaczenie jeśli jest w kontekście, więc muszę podać też drugą liczbę 161. 161 to jest liczba bankructw na długu zewnętrznym obserwowanych w 137 rozwijających się gospodarkach w latach 50-2012. 161 bankructw na długu zagranicznym, 45 bankructw na długu krajowym de jure. Kiedy państwo ogłaszało nie spłacamy długu wewnętrznego. Podałem tą liczbę dlatego, że bardzo często słyszę w debacie późnej, bardzo często, jestem pewien, że wy też, kraj nie może zbankrutować na własnej walucie.

52:42 · 45 2

Problem w tym, że może i robi to, więc jest to dosyć ciekawy argument o tym, że kraj nie może zbankrutować na własnej walucie, który jest po prostu nieprawdziwy, bo kraje to robią, zrobiły to 45 razy w okresie powojennym. To się zdarza, polecam swoje badania, tam jest cała lista krajów, które to zrobiły. A my jeszcze polecamy przy okazji rozmowę z Piotrem Żochem o represji finansowej. To jest taki niebankrutujący sposób niespłacania swojego długu, czyli wymuszenie na krajowych inwestorach zaakceptowania rolowania po dużo niższym niż bieżący koszt kapitału. To jest niebankructwo, ale też jeden z przypadków, kiedy rząd w pewnym sensie jednak nie dotrzymuje... Jest jeszcze inflacja, prawda? To jest też sposób bankructwa de facto na długu wewnętrznym. Ale mówię o tych bankructwach de jure. Czyli kiedy faktycznie rząd powiedział, nie spłacamy długu wewnętrznego z własnych obywateli, to się zdarza.

To się zdarzyło 45 razy co najmniej, bo być może przegapiliśmy. Bardzo się Wojtku dziękujemy za liczbę i za odwiedziny i za opowieść o długu publicznym. A mówię do państwa. Joanna Tyrowicz i Patrycja Maciejewicz. Dzięki wielkie za zaproszenie i pozdrawiam wszystkich.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.

W rozmowie z Wojciechem Paczosem analizujemy, czym naprawdę jest bankructwo państwa, jak działa dług publiczny i dlaczego deficyt budżetowy bywa zarówno narzędziem stabilizacji, jak i źródłem ryzyka.

Dlaczego państwa rzadko bankrutują całkowicie? Czy istnieje bezpieczny poziom długu w relacji do PKB? Jak inflacja wpływa na realną wartość zadłużenia i dlaczego bywa nazywana „podatkiem inflacyjnym”? Czym różni się dług krajowy od zagranicznego i jakie ma to konsekwencje dla gospodarki?

Rozmawiamy o tym:

czy zrównoważony budżet zawsze ma senskiedy dług publiczny wypycha inwestycje prywatnejak kapitał zagraniczny wpływa na koszty finansowania państwadlaczego wiarygodność kredytowa decyduje o tym, czy rząd może prowadzić politykę antykryzysowąjakie wyzwania – system podatkowy, wydatki zbrojeniowe, waloryzacja świadczeń – kształtują dziś strategię długu w Polsce

To rozmowa o granicach bezpieczeństwa finansów publicznych. O tym, kiedy dług jest narzędziem rozwoju, a kiedy zaczyna działać jak zapalnik.

🕰️ Czasówka:

- Intro

- Czy komuś jest potrzebny zerowy deficyt budżetowy?

- Ile długu jest zdrowe?

- Pożyczanie aby wspierać gospodarkę

- Od czego zależy wybór zadłużenia krajowego vs zadłużenia zagranicznego?

- Rola państwa w dostarczaniu dóbr publicznych

- Ekonomia reputacji

- Czy czas zmniejszyć dług publiczny?

- Liczba odcinka / Outro

🎙 Gość: Wojciech Paczos

Makroekonomista, wykładowca Cardiff University, pracownik Instytutu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk. Jego badania koncentrują się na ekonomii międzynarodowej, polityce pieniężnej i fiskalnej oraz systemie bankowym. Jest współzałożycielem i prezesem think tanku Dobrobyt na Pokolenia.

🕹 Montaż: Maximillian Nosal