''Wybory do PE zawsze dają arenę francuskiej radykalnej prawicy''

No i on oczywiście nie postępuje w próżni. Analogiczne procesy widzimy w sąsiednich Włoszech. I rzeczywiście mistrzynią tego procesu normalizacji jest niewątpliwie obecna premierka Włoch. Chociaż nie powinnam mówić premierka, bo ona tego bardzo nie lubi. Pani premier Włoch, Giorgia Meloni, która również wymyśliła na nowo partię Bracia Włosi, która się wywodzi z takiego ugrupowania, któremu też po prostu zarzucano takie ewidentne historyczne związki z wszystkimi brzydkimi rzeczami typu faszyzm i antysemityzm. A Giorgia Meloni pochowała tych starych działaczy i konsekwentnie wymyślała tę partię na nowo.

Jej partia osiągnęła najlepszy wynik w 2022 roku, więc tak trochę tutaj mamy taką paralelną sytuację. A generalnie mam ochotę cię zapytać, jak ty sądzisz, na ile to jest... Też ciekawy proces, że w tych partiach właśnie takich radykalnych bardzo często przywódczyniami mamy przywódczynię, prawda? I ona też robi taką robotę pokazującą, że to jest wszystko nowoczesne, nie jacyś starzy faszyści, tylko po prostu no miła, młoda, rzutka i przytomna osoba. Ja się nad tym rzeczywiście zastanawiam od dłuższego czasu, bo ten przykład Meloni w ogóle jest jakoś fascynujący, bo to jest troszeczkę jednak inne pokolenie niż Le Pen. Ona jest nie tylko metrykalnie, ale też mam wrażenie intelektualnie i politycznie.

I rzeczywiście Giorgia Meloni zupełnie fantastycznie też gra Gra tym, że jest kobietą. To jej słynne wystąpienie, które się zaczynało w kampanii wyborczej właśnie w 22 roku, które się zaczynało od słów, że jestem Georgia, jestem kobietą, jestem matką, jestem chrześcijanką, tak? A więc jakby nobilitacja tego... Można by powiedzieć jednak takich konserwatywnych odwołań, bo narodowych, jakby odwołań do macierzyństwa, tak, ale jednak jakby też mówienie, no ale jestem kobietą, jakby łączę, macierzyństwo jest najważniejsze, ale łączę je z karierą zawodową.

Przede wszystkim rzecz jasna przemocą ze strony migrantów, a więc w mniejszym stopniu przed przemocą domową. Ta przemoc ze strony migrantów, ta przemoc w przestrzeni publicznej. Ale co do zasady to jest jakby też takie bardzo ciekawe rozdzielenie, no bo wtedy bezpośrednio mówiąc jednak, zajmując się tym problemem przemocy wobec kobiet, który zresztą we Włoszech jest ogromnym problemem, Ona sprytnie jakby omija kwestię ingerowania w świętość rodziny, prawda? Czyli centralną kwestię. Tak. Z punktu widzenia liberałów czy lewicy, bo z punktu widzenia Giorgi Meloni i prawicy zupełnie nie. Więc jakby to pokazuje, że mamy zagospodarowanie pewnych kwestii i to jest też oczywiście odpowiedź na oczekiwania społeczne, ponieważ jeśli nie chcemy mieć naszej bazy ograniczonej do takiej niewielkiej w sumie grupy wyborców, którzy tęsknią za jakimś starym patriarchalnym porządkiem, no to musimy się jednak adaptować.

Georgia Meloni zrobiła to fantastycznie. Marine Le Pen też jest w ogóle mistrzynią adaptacji, bo oczywiście w takim społeczeństwie jak francuskie nie można nie być feministką, nie można nie popierać praw kobiet, praw reprodukcyjnych i tak dalej, więc Marine Le Pen to wszystko świetnie robi. Ale robi też wiele innych rzeczy. Już w 2017 roku, jak się zorientowała, że wyjście z Unii Europejskiej, wyjście ze strefy euro, to jednak Francuzi są sceptyczni, to między pierwszą a drugą turą wyborów zmieniła zdanie. Jak się zorientowała, że Francuzi jednak popierają Ukraińców i chcą wspierać Ukraińców i przyjmować uchodźców i wspierać Ukraińców finansowo i wspierać Ukraińców militarnie, to to, co do zasady widać było w retoryce

Tak, ja myślę, że też po stronie liberalnej i lewicowej, ja myślę, że cały czas pokutuje takie poczucie właśnie, jeśli chodzi o z jednej strony polityków i polityczki, ale też wyborców i wyborczynie partii populistycznych czy partii radykalnej prawicy, że jednak myślimy cały czas w ten taki stary, binarny sposób, że ten program progresywny... To kobiece, to jest po stronie liberałów i lewicy, no a tam to te kobiety są prześladowane, sekowane, a nagle się okazuje, że jednak robią kariery polityczne i to robią jednak samodzielne kariery polityczne. To znaczy nikt nie powie o Marine Le Pen czy o Giorgi Meloni, Że ktoś ją namaścił. Że ktoś ją namaścił, że to są polityczki niesamodzielne. W przypadku Polski oczywiście widzimy raczej ograniczoną samodzielność, bo chociaż może to też się już zmienia, ale do tej pory, jeśli w Polsce premierem zostawała kobieta, to raczej była, i to w sumie niezależnie od barw partyjnych, była raczej namaszczana przez szefów partii.

Tak, jako takie proxy. Jako takie proxy. Ale o Marii tak nie możemy powiedzieć, że ona zabiła tatę, prawda? Absolutnie. Politycznie. I to ona namaszcza. Giorgia Meloni jest absolutnie politykiem i celowo używam słowa politykiem, samodzielnym i tutaj w ogóle, ale właśnie bardzo umiejętnie grającym kobiecością i jakby kreującą taki model polityka kobiety. Dla mnie też było zupełnie fascynujące nawet Nie jest to może jakoś bardzo poprawne politycznie mówienie o tym, jak wygląda kobieta polityk, ale jednak metamorfoza Giorgi Meloni dla mnie jest zupełnie fascynująca. Jeśli widzieli państwo zdjęcia ze szczytu G7, to dokładnie widać jej styl.

Nieformalną koalicję w parlamencie europejskim, zwracając się na prawo, na przykład w kierunku przynajmniej części posłów europejskich konserwatystów i reformatorów. Tutaj troszeczkę piję do tych spekulacji dotyczących współpracy z Giorgio Meloni. To nie oznacza, że ona się musi zmaterializować w jakimś formalnym zakresie, ale chcę powiedzieć, że i Europejska Partia Ludowa i Ursula von der Leyen mają zdecydowanie większe pole manewru, jeśli idzie o tworzenie poparcia, niż mają to partie liberalne i lewicowe. Dziękuję bardzo. Prof. Agnieszka Cianciara z Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk była ze mną w studiu. 13.56, za chwilę informacje.