Warsaw Security Forum 2026 [KOMENTARZ]

Jest otwarty dla wszystkich, bo dotyczy spraw zbyt ważnych i zbyt poważnych, żeby trzymać je za dostępem. Bezpieczeństwa naszego regionu, wojny w Ukrainie i tego jak Rosja grozi sąsiadom. To jest mój krótki komentarz po Warsaw Security Forum W którym uczestniczyłem 12 i 13 października. Opowiem jak wyglądało, samo forum wyjaśnię czym jest teoria zwycięstwa, a potem przejdę do dwóch paneli. Byłem na wielu więcej spotkaniach, ale te dwa wybrałem świadomie, bo uważam, że warto na nie zwrócić uwagę. O zachodnich częściach w rosyjskiej broni i o przyszłości Królewca.

Osobny wątek stanowiła emigracyjna opozycja rosyjska, ale i białoruska. Michał Chodorkowski, Gary Kasparow, Władimir Karamurza, Svetlana Cichanouska i Maria Kalesnikawa. Kalesnikawa po aresztowaniu w 2020 roku spędziła lata w więzieniu, długo bez kontaktu z rodziną. Jej wystąpienia, jej obecność było jedną z tych momentów, w których rzeczywiście sala milknie i ze wzruszeniem słucha. Ja miałem niewątpliwie wielką przyjemność i cześć zamienić kilka słów z panią Marią, za co jej bardzo dziękuję. Osobno warto wspomnieć debatę o przyszłości Rosji zorganizowaną z ośrodkiem New Eurasia Strategies Center. Wystąpili w niej Maria Tomak, Celeste Wallander, Garry Kasparow i John Love, a moderował ją Roland Freudenstein.

Scenę ustawił, czyli do tematu wprowadził, no, któż inny, Michaił Chodorkowski. Był osobiście w Warszawie i zrobił to dosyć ostro. Skrytykował Zachód za politykę wobec Rosji, także za sposób pilnowania sankcji. Dalej pytano, czy z Rosjanami można rozmawiać i czy da się odłączyć część elit od putinizmu. Obraz wyszedł dość taki smutny, przykry bym powiedział. Jedno zdanie oceny, bo należy się organizatorom, to była imponująca impreza, bez zarzutu zorganizowana, z rozmachem, ale i z pomysłem na program. Panele ze sobą rozmawiały, a wątki z rana wracały po południu lub wieczorem. Miało się poczucie udziału w czymś istotnym, w miejscu, gdzie wykuwają się poglądy i opinie.

General Keith Kellogg, były specjalny wysłannik prezydenta Stanów Zjednoczonych do spraw Ukrainy, opisał, co ukraińscy analitycy znajdują w szczątkach zestrzelonej broni. Na przykład w pocisku CH-101 jest 31 komponentów zagranicznych. W dronie Gerań, zestrzelonym w sierpniu, 96 w dużej mierze wyprodukowanych w ostatnich dwóch latach. Około 70% to legalne produkty cywilne. A najmocniejszy przykład, Rosja próbowała w 2023 roku zastąpić w pocisku Kinjał amerykańskie procesory własnymi, nie udało się, a płyta z pocisku zestrzelonego w maju właśnie znów te części zawierała. Towar idzie przez kraje pośrednie, przede wszystkim przez Chiny, Hongkong.

Według Kelloga Chiny odpowiadają za około 35% rosyjskiego handlu zagranicznego. Dwa głosy z dyskusji. David O'Sullivan, specjalny wysłannik Unii Europejskiej do spraw wdrażania sankcji, nazwał to, co zrobiła Unia, małym cudem, ale przyznał, że sankcje nie mają mandatu Organizacji Narodów Zjednoczonych, więc większość świata nie czuje się nimi związana. Ben Wallace, były brytyjski minister obrony, przypomniał, że Szachet został zaprojektowany przez Iran po 20 latach sankcji. Jest więc ich produktem, a skoro komponentów nie da się wyśledzić, trzeba śledzić pieniądze, które za tym materiałem krążą. Z tego panelu zostaje jedno bardzo ważne stwierdzenie. Rosja nie produkuje tej wojny sama, tylko z cudzych części kupowanych na otwartym rynku.

Drugi z wybranych paneli, który mnie zainteresował, dotyczył Królewca, czyli sygnalizacji nuklearnej bałtyckiego porządku bezpieczeństwa i przyszłości tego właśnie obwodu. Prowadził ten panel pan Tobias Fela z Hamburskiego Instytutu Badań nad Pokojem i Polityką Bezpieczeństwa. Punkt wyjścia był dosyć świeży, bo pod koniec września Federacja Rosyjska przekazała NATO pisemne ostrzeżenie. Według agencji Reuters, na którą powołał się moderator, jeśli Sojusz spróbuje odciąć obwód od reszty Rosji, Moskwa jest gotowa użyć wszystkich środków, łącznie z bronią jądrową. 1 października na forum klubu Vaudai Władimir Putin powiedział, że w razie bezpośredniego ataku użycie wszelkiej broni stanie się sprawą nieuniknioną i natychmiastową.

W tym samym wystąpieniu zapewnił, że Rosja nikomu nie grozi. Moderator tego panelu nazwał to gramatyką odstraszania, groźba i zapewnienie w jednej wypowiedzi. Jacek Siewiera, były szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego, konsekwentnie mówił na tym panelu królewiec i przypomniał, że Kaliningrad upamiętnia Michaiła Kalinina, którego nazwał agresorem i mordercą. Ambasador Kurt Volker, inny dyskutant, podchwycił to i do końca panelu mówił Königsberg. Siewiera z wykształcenia lekarz, anestezjolog pytał, jak Rosja wyobraża sobie użycie taktycznej broni jądrowej w przesmyku suwalskim, skoro wiatry wieją tam na wschód, a skażenie przerwałoby jej własne linie zaopatrzenia.

Zwrócił też uwagę, że z Królewca nie wystrzelono w tej wojnie ani jednej rakiety i ani jednego drona. Jego zdaniem Rosja zachowuje się dobrze tam, gdzie czuje się słaba. Przywołał też formułę z przemówienia Grynkiewicza, 3B, block, blunt, break, czyli zablokować, stępić i złamać. Kiedy Rosja złamie kruchy pokój w przesmyku suwalskim, przegra. Do wile Szakaljene, była minister obrony Litwy, nazwała przemówienie Grynkiewicza najlepszym, co spotkało region od co najmniej pół roku. Ostrzegła jednak, że Sojusz tak mocno podkreśla, że jest obronny, iż Rosja może uznać, że się zawaha, a taka pomyłka to dodatkowe ryzyko. Połączyła też rosyjskie ostrzeżenie z debatą w Litwie nad artykułem 137 Konstytucji, który od 1992 roku zakazuje broni jądrowej na jej terytorium.

Ostatnie głosowanie zaplanowano na 12 stycznia. Jej własna teza o wzorcu? Rosyjska groźba połączona z zapewnieniem, że ataku nie będzie, niemal zawsze kończy się atakiem. Kurt Volker był ambasador Stanów Zjednoczonych przy NATO, a dziś ekspert waszyngtońskiego Centrum Analiz Polityki Europejskiej odczytał sytuację inaczej. Nikt królewcowi nie zagraża, więc groźba nie wynika z poczucia zagrożenia. Tylko z tego, że wojna i finanse idą Rosji źle, a takie komunikaty po prostu działają. Zaproponowałby mówić nie o zagrożeniach, lecz o atakach hybrydowych, bo one już trwają. Jego diagnoza dla NATO – mamy komunikaty, nie mamy polityki ani działania. Najostrzej mówił generał Ben Hodges, były dowódca wojsk amerykańskich w Europie.

Rosja jest według niego mocarstwem tylko w głowach elit. Broni jądrowej nie użyje, a królewiec jest dla niej obciążeniem. Dodał też, że Rosja powinna się modlić, żebyśmy któregoś dnia nie mieli dość i po prostu go nie zabrali. To zdanie prędzej czy później myślę, że zobaczymy w rosyjskiej telewizji. W części pytań zadałem ja osobiście, udało mi się to, pytanie generałowi Hodżesowi. Puszczam je państwu jako ciekawostkę z tego panelu w oryginale po angielsku. Pytam, czy przy tylu paralelach z zimną wojną realne są dziś nowe porozumienia o kontroli zbrojeń między Zachodem a Rosją i kto mógłby je zaproponować? No, jako taki pacyfistyczny tutaj próba trochę rozprężenia atmosfery. Proszę posłuchać. Hello, my name is Bartosz Gołąbek, Jagiellonian University and Sprawy Wschodu podcast.

I would like to address a question to General Ben Hodges. We were drawing some parallels today. I've heard them about Cold War perspective and possibilities of achievement of new Czy uważacie, że są one możliwe, możliwe dzisiaj i kto jest w stanie zaproponować, ustalić takie pytania dzisiaj? General Hodges. Okej. Szczerze mówiąc, byłem za ambasadorem Volkerem, jeśli jest w porządku odpowiadać na pytanie o kontrolę armii. Ale byłem za to, co powiedział prezydent Reagan. Ufać, ale wierzyć, że Rosja nigdy nie żyje do żadnego porozumienia, bez tego, że jest ktoś tam, który je poruszają.

Hodżys najpierw dopytał, czy chodzi o postawę obronną, jak w zimnej wojnie. Potem oddał głos ambasadorowi Volkerowi, a sam przypomniał formułę Regana. Ufaj, ale sprawdzaj. I dodał, że Rosja nie dotrzyma żadnego porozumienia, jeśli ktoś jej do tego nie zmusi. Pytanie ze Spraw Wschodu zainspirowało też materiał Niech ta TV. Linki wrzucam Państwu w opisie do odcinka tego krótkiego specjalnego wydania. Volker odpowiedział anegdotą. Na śniadaniu w Waszyngtonie wysoka urzędniczka Departamentu Stanu proponowała jednostronne ograniczenie amerykańskiej broni jądrowej krótkiego zasięgu w Europie, żeby zwabić Rosjan do stołu. Volker uznał to za odwrotność rosyjskiego myślenia. Jeśli chce się rozmawiać o ograniczeniach, trzeba najpierw rozmieszczać więcej, bo wtedy jest o czym rozmawiać.

Przypomniał, że Rosja przestała wykonywać traktat o konwencjonalnych siłach zbrojnych w Europie, dokument wiedeński i traktat o otwartych przestworzach w połowie poprzedniej dekady, a Zachód nie zareagował. Rosja godziła się na limity tylko wtedy, gdy bała się przeciwnika. Volkler nazwał to konkurencyjną kontrolą zbrojeń. Szachet, drodzy Państwo, jest zatem produktem 20 lat sankcji, a traktaty rozbrojeniowe były produktem strachu przed siłą przeciwnika. Tak można byłoby to podsumować. Drodzy słuchacze, to wszystko. W tym dzisiejszym specjalnym wydaniu podcastu czytamy po rosyjsku. W opisie odcinka są linki do forum, do przemówienia generała Grynkiewicza. KOMENTARZ.