S06E21: Top 10 / 1982

To jest miejsce drugie. Cieszę się swoją drogą, że ten film zaistniał na American Film Festival. Wiem, że tam publiczności bardzo się podobał. No i chyba pora na miejsce pierwsze. A Ziemia Okrągła jest? Jakże okrągła? Toż sam widzisz, że nie okrągła. Okrągła, tatu. Tylko, że człowiek mały nie widzi, że tam dalej się zagina. Się było za rzeką, nic się tam nie zagina. No. I nic nie mówię, żeby się dalej zaginało. Na miejscu pierwszym polski film. Konopielka reżyserii Witolda Leszczyńskiego. Oparty na prozie Edwarda Redińskiego majstersztyk, o którym często zapominamy.

Konopielka z wybitną rolą główną Krzysztofa Majchrzaka, ale także Wspierana talentami takich aktorów jak Franciszek Pieczka czy Anna Seniuk to film krystalicznie czysty i film, o którym niedawno ucząc polskiego kina w Chicago w ramach stypendium Fulbrighta miałem się okazję przekonać, że jest uniwersalny, ponieważ pokazałem ten film studentom w Chicago i mimo, że w znakomitej większości nie mieli oni żadnych polskich korzeni, to byli tym filmem poruszeni i zaczarowani. Opowieść o Kaziuku, czyli Kazimierzu, którego samo imię sugeruje wprowadzanie zamętu czy niepokoju. Kazi-mir niszczy pokój.

Ten film jest, uważam, polskim arcydziełem, który wciąż zachwyca tych, którzy je już znają, ale mam wrażenie, że powinno być przypominane częściej. Nie tylko wpisuje się znakomicie w niedawne trendy historii ludowej Polski, jednocześnie oczywiście je przekracza. W tych trendach często istnieje komponent naprawczy, ideologiczny, komponent wymuszonego niemal progresywizmu. Tymczasem wydaje mi się, że konopielka jest prawdziwie głębokim dialogiem z historią ludową. Fani historii ludowej często, mam wrażenie, nie potrafią się zmierzyć z tym, co w ludzie i chłopstwie tak bardzo być może problematyczne, jak właśnie opór przed zmianą, opór przed nowoczesnością.

Co najmniej trzech arcydzieł, to znaczy właśnie konopielki żywotu Mateusza, wcześniejszego i późniejszej siekiery Zady. I wykorzystajmy fakt, że piękna odrestaurowana cyfrowa kopia konopielki jest teraz dostępna na stronie 35mm.online, ponieważ jest to naprawdę niezwykły film i w roku mojego urodzenia, kiedy patrzę na premiery tego roku, To właśnie ten film wyróżniłbym jako mój ulubiony. Powtórzę zatem listę od góry. Na pierwszym miejscu Konopielka, na drugim Wróć, Jimmy Deanie, na trzecim Tootsie, na czwartym E.T., na piątym Fucha, na szóstym Mój najlepszy rok, na siódmym Coś, na ósmym Łowca androidów, na dziewiątym Najwyższa stawka, a na dziesiątym The Plague Dogs.