S06E21: Top 10 / 1982

Sincerely, Na miejscu drugim wróć Jimmy Deanie. Come back to the five and dime. Jimmy Dean, Jimmy Dean. Film Roberta Altmana, o którym napisałem spory esej na filmwebie swego czasu. Zapraszam was do tej lektury. Film oparty na amerykańskiej sztuce autora, którego nazwisko brzmi nader swojsko. Ed Graczyk, tak nazywał się ten autor.

Film, który nie tylko, że uwielbiam, ale który wciela w sobie tak dużo rzeczy, które uwielbiam i które są też historycznie ważne, że warto się nad nim na chwilę zatrzymać. Po pierwsze, Come Back to Five and Dime Jimmy Dean to film nakręcony za bardzo mały budżet. Po dekadzie ekscesu, kiedy Robert Altman w sumie nakręcił chyba 16 filmów w latach 70. i pracował na dużych budżetach z ogromnymi Przyszedł ten moment, kiedy kino autorskie w Hollywood zostało mocno ukrócone, zwłaszcza po ekscesach budżetowych filmów takich jak 1941 czy przede wszystkim oczywiście Wrota Niebios Michaela Simino i w latach 80-tych Altman nagle mierzy się z ogromnymi ograniczeniami finansowymi.

Jeden z nielicznych, w których całkowicie wyzbył się swojej złośliwości. Więc elegia na kilka bohaterek, jednocześnie film o mitologii kina, bo przecież James Dean to właśnie wcielenie tego mitu kina. To jest mój numer dwa na tej liście i pozwólcie, że przeczytam teraz wam dwa akapity z tego eseju, który możecie znaleźć na Filmwebie, który opublikowałem tam w styczniu roku 2015. Mimo wszelkich wyrzutów, histerii i rozrachunków, ton filmu jest delikatny, niemal elegijny. W miarę jak ze stojącej w rogu szafy grającej sączą się ponad dwa tuziny dawnych hitów, bohaterki graczyka rozpływają się w lekko onirycznej atmosferze spotkania, które zdaje się znosić wszelkie opozycje – płci, wieku, bólu.

Trochę jak przyobiecane w chrześcijaństwie niebo, o którym mówi często Juanita. Ostatnie ujęcia filmu, już pod napisami końcowymi, to milczące panoramy pustego przybytku, rupiecie, zakurzone towary, lada, wszystko w pajęczynach. Ten niezapomniany film Jest czymś w rodzaju seansu spirytystycznego, a po jego zakończeniu najmocniej dźwięczy w uszach, poza Sincerely, rzecz jasna, pełna brawury odzywka Cher, która na napomnieniach Juanity dotyczącej jej wieku woła, nie wiem jak ty, ale ja dopiero zaczynam. Kto wie, czy to właśnie nie jest najbardziej amerykański z amerykańskich tematów. Ciągły, ssący, nie dający wytchnienia głód odnowy i zmiany, rodzący kolejne pokolenia buntowników z załzawionym uśmiechem Jamesa Deana.

Co najmniej trzech arcydzieł, to znaczy właśnie konopielki żywotu Mateusza, wcześniejszego i późniejszej siekiery Zady. I wykorzystajmy fakt, że piękna odrestaurowana cyfrowa kopia konopielki jest teraz dostępna na stronie 35mm.online, ponieważ jest to naprawdę niezwykły film i w roku mojego urodzenia, kiedy patrzę na premiery tego roku, To właśnie ten film wyróżniłbym jako mój ulubiony. Powtórzę zatem listę od góry. Na pierwszym miejscu Konopielka, na drugim Wróć, Jimmy Deanie, na trzecim Tootsie, na czwartym E.T., na piątym Fucha, na szóstym Mój najlepszy rok, na siódmym Coś, na ósmym Łowca androidów, na dziewiątym Najwyższa stawka, a na dziesiątym The Plague Dogs.