Mentionsy Mentionsy
Ślady | Radio Katowice
Ślady | Radio Katowice

Ślady. Rok Świętego Franciszka z Asyżu

02.02.2026 ·44 min 28 s

10 stycznia papież Leon XIV zainaugurował obchody Roku Świętego Franciszka z Asyżu z okazji 800. rocznicy jego śmierci.  W dzisiejszej audycji Ojcowie Franciszkanie: Emil Pacławski i Wawrzyniec Jaworski przypomną nam postać swojego  świętego założyciela i opowiedzą, w jaski sposób współcześnie realizują charyzmat, który im zostawił. Rozmowę poprowadzi ks. Marcin Wierzbicki.

Ślady. Audycja redakcji programów religijnych Polskiego Radia Katowice. Witam serdecznie w Święto Ofiarowania Pańskiego. Dziś przeżywamy na nowo to, co przed dwoma tysiącami lat wydarzyło się w Świątyni Jerozolimskiej. Najświętsza Maryja wraz ze Świętym Józefem ofiarowała Dzieciątko Jezus Bogu Ojcu. A Symeon ogłosił, że nowonarodzony Syn Boży jest światłem świata i zbawicielem narodów. Święto to potocznie nazywamy świętem Matki Bożej Gromnicznej. Kłania się Dariusz Schmidt i razem z realizującym audycję Marianem Guzowskim zapraszamy do wysłuchania magazynu religijnego Radia Katowice Ślady.

10 stycznia bieżącego roku papież Leon XIV zainaugurował obchody Roku Świętego Franciszka z Asyżu z okazji 800 rocznicy jego śmierci. W dzisiejszej audycji ojcowie franciszkanie Emil Pacławski i Wawrzyniec Jaworski przypomną nam postać swojego świętego założyciela i opowiedzą w jaki sposób współcześnie realizują charyzmat, który im zostawił. Rozmowę poprowadzi ksiądz Marcin Wierzbicki, jednak przedtem garść wybranych wiadomości z życia Kościoła Powszechnego. Śladami wydarzeń. Błogosławieństwa stają się dla nas probierzem szczęścia, skłaniając nas do zadania sobie pytania, czy to szczęście uważamy za zdobycz, którą można nabyć, czy też za dar, którym można się dzielić, czy upatrujemy je w przedmiotach, które się zużywają, czy też w relacjach, które nam towarzyszą.

Powiedział papież w rozważaniu poprzedzający modlitwę Anioł Pański po odmówieniu modlitwy Anioł Pański i udzieleniu apostolskiego błogosławieństwa, Ojciec Święty Leon XIV pozdrowił uczestników Igrzysk Olimpijskich w Mediolanie i Cortinie apelując o rozejm i podjęcie dialogu. Wyraził zaniepokojenie narastającym napięciem między Stanami Zjednoczonymi a Kubą i wezwał do położenia kresu wszystkim wojnom. To dzień szczególnej pamięci o osobach, które oddały swoje życie na wyłączną służbę Bogu, wskazał Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski Arcybiskup Tadeusz Wojda z okazji przypadającego dziś Światowego Dnia Życia Konsekrowanego.

W latach 1923-1924 był pierwszym redaktorem Gościa Niedzielnego. Po utworzeniu diecezji częstochowskiej przez papieża Piusa XI został mianowany jej pierwszym ordynariuszem. Zmarł 13 lutego 1951 roku w Częstochowie. Ojciec Święty Leon XIV mianował biskupem koszalińsko-kołobrzeskim dotychczasowego administratora diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej biskupa Krzysztofa Zadarkę. Decyzję papieża ogłosiła dziś w południe nuncjatura apostolska w Polsce. Wybrany nowym biskupem koszalińsko-kołobrzeskim biskup Krzysztof Zadarko ma 65 lat.

Ślady. Rok Świętego Franciszka. Rok Świętego Franciszka z Asyżu.

Temat wieczoru. Szczęść Boże, bardzo serdecznie witam słuchaczy i moich dzisiejszych gości. Witam w Śladach, które dzisiaj chcemy poświęcić tematyce związanej z ogłoszonym niedawno przez papieża Leona rokiem jubileuszowym Świętego Franciszka z Asyżu. To pierwsza okoliczność, a druga jest taka, że dzisiaj obchodzimy także Dzień Życia Konsekrowanego. Tym bardziej się cieszę, że są z nami dzisiaj w studiu ojcowie franciszkanie, ojciec Emil Pacławski, proboszcz parafii Świętego Franciszka i Świętej Klary w Tychach. Witam serdecznie, szczęść Boże. Cześć Boże, witam pięknie. I ojciec Wawrzyniec Jaworski, aktualnie opiekun wspólnoty Rodzina Betlejem, ale przez wiele lat także budowniczy słynnego już kościoła i klasztoru w Tychach.

Szczęść Boże, witam serdecznie, pokój i dobro. Zawsze i wszędzie. Tak, zaczynamy od pozdrowienia typowo franciszkańskiego, ale ono ma swoje głębokie uzasadnienie i także pojawia się to odniesienie do sformułowania pokój i dobro w dokumencie, w którym papież Leon ogłosił Rok Świętego Franciszka właśnie mówił tam o tym zaangażowaniu na rzecz pokoju. Spotykamy się, żeby przybliżyć sobie postać Świętego Franciszka. Skoro minęło 800 lat od jego śmierci, mamy rok jubileuszowy, to spróbujmy jakieś takie szczególne rysy tej postaci, niesamowicie ważnej, istotnej w historii Kościoła naszym słuchaczom przybliżyć.

Święty Franciszek z Asyżu to taka postać nietuzinkowa, taka wyjątkowa postać, która bardzo mocno osadzona jest w historii Kościoła, w historii świata i wiemy doskonale, że nie tylko związana z Kościołem katolickim, ale również bardzo ceniona. I akceptowana przez inne wspólnoty niekatolickie i niechrześcijańskie, więc jak gdyby ta przestrzeń, tak, Świętego Franciszka, jego życie i to, co pozostawił, tak bardzo jest obecne, myślę, że w życiu każdego człowieka. Nie tylko należącego do wspólnoty kościoła katolickiego, ale Święty Franciszek te granice przekracza. I to co ma do zaoferowania właśnie w kontekście tego pięknego hasła, pokój i dobro, no na ten moment, na dzisiejsze czasy wydaje się być...

Najpiękniejszym programem, na którym też bazuje właśnie chyba papież Leon XIV, ponieważ bardzo mocno wybrzmiały jego słowa na rozpoczęcie Pontyfikatu. Przecież pozdrowił wiernych słowami Chrystusa Zmartwychwstałego, pokój Wam więc. Jak gdyby to taka baza, która potem miała swoje uzasadnienie również w jego dalszym przesłaniu, w jego misji, którą dalej podejmuje. W duchu służby, Kościołowi i dla całego świata. To właśnie w początku swojego życia ewangelicznego święty Franciszek usłyszał to wezwanie, mówił Pan objawił mi, abyśmy używali takiego pozdrowienia. Niech Pan da Ci pokój. To na pewno aktualnie bardzo potrzebna sprawa, doświadczenie pokoju.

W czym jeszcze święty Franciszek dzisiaj może jakoś rezonować? Jego postawa, jego świadectwo wiary dla ojców franciszkanów współczesnych. Myślę, że nie ma Świętego Franciszka bez ubogich. Nie ma Świętego Franciszka, nie ma Franciszkanów beztrędowatych. Wiemy, kto choć troszeczkę otarł się o życiorys Świętego Franciszka. Ten wie, że Święty Franciszek nawrócił się i rozpoczął nowe życie, które dał mu Bóg, wskazał mu Pan Bóg właśnie przez spotkanie się z człowiekiem trędowatym. Jest bardzo znana taka piękna historia, kiedy Święty Franciszek jadąc na koniu spotyka leżącego przy drodze człowieka chorego na trąd.

W pierwszym odruchu chce go minąć, podrywa konia do przodu, ale szybko przychodzi gdzieś w sercu refleksja, przecież tam jest człowiek, który potrzebuje pomocy, biedny. Zatrzymuje konia, wraca się, obejmuje go i oddaje mu swój płaszcz. Ojciec Święty mówi, że wtedy Pan Jezus go objął, I w Świętym Franciszku coś pękło. Później pięknie pisze w swoim testamencie właśnie o tej drodze nawrócenia i mówi, że kiedy żył w grzechach, widok trędowatych wydawał mu się bardzo przykry, ale Pan wprowadził mnie pośród nich.

I ja im usługiwałem. Później święty Franciszek mówi, że kiedy odchodził od tych trędowatych, to co w jego życiu było wcześniej bardzo gorzkie, zmieniło się w słodycz jego życia, a więc święty Franciszek przeżył jakieś głębokie. Przemeblowanie duchowe, wewnętrzne, nawrócenie i później pięknie kończy tę myśl święty Franciszek i mówi, że wkrótce po tym wydarzeniu porzuciłem świat i Pan Bóg dał mu nowe życie. W testamencie później pisze jak ono się tam dalej potoczyło. Dlatego uważam, że tak jak Kościół dziś, tak również nasz zakon wraca do tych fundamentów bardzo istotnych, bez których, tak jak mówię, wydaje mi się, że nie ma Franciszkanów, nie ma zakonu bez tego charyzmatu pójścia do ludzi ubogich.

Czyli mamy pierwszą kwestię, temat pokoju, bardzo istotny w życiu Franciszka i franciszkanów i kolejna sprawa to jest posługa ubogim, najbardziej potrzebującym. On się bardzo łączy, ten charyzmat pójścia do ubogich właśnie z tą misją niesienia pokoju w świecie. Ponieważ Święty Franciszek naśladując Chrystusa, który również w swym życiu cały oddał się ludziom wykluczonym, ubogim, chorym, potrzebującym pomocy, podkreśla Święty Franciszek i jego biografowie tę cechę uniżenia się, pokory na wzór naszego Zbawiciela.

Wtedy spojrzenie na drugiego człowieka nigdy, nigdy nie zrodzi jakiejś myśli o rywalizacji, chęci panowania jeden nad drugim. Wręcz odwrotnie, otwiera się wtedy w sercu wielka jakaś przestrzeń do bycia razem, do pomocy sobie nawzajem. Doniesienia pokoju. Tak, budujemy pokój, no właśnie. Ale w tym życiorysie Świętego Franciszka jakoś mocno uderza też ten jego radykalizm. To, że on, tak jak pierwsi apostołowie powoływani przez Pana Jezusa, słyszeliśmy o tym w jedną z poprzednich niedziel w Ewangelii, oni natychmiast zostawili sieć i poszli za Jezusem. Święty Franciszek To jest przykład chyba taki bardziej świeży właśnie, że można w taki sposób też iść za Jezusem, radykalnie się nawrócić, zupełnie odmienić swoje życie.

Rzeczywiście radykalizm jest taką całą charakterystyczną Świętego Franciszka. Chociaż wiemy, że współcześnie gdzieś jakoś próbuje się go troszeczkę bardziej jakoś upiększyć innymi cechami jego życia, ale przecież radykalizm jest bardzo wyróżniający się, szczególnie jeżeli chodzi o Ewangelię. Mówimy, że ta Ewangelia dla niego była takim punktem odniesienia, jego osobista modlitwa, przede wszystkim miłość do ukrzyżowanego i ta jego niesamowita prośba, Oto by Pan Jezus go obdarzył właśnie tym, co najcenniejsze, a mianowicie prosił o te właśnie znaki tej Bożej obecności, Bożej miłości, a tymi znakami były stygmaty, które Franciszek otrzymał, więc to jest to wielkie dziedzictwo, wielki dar, ale oczywiście wielki charyzmat, który został odczytany właśnie w temacie radykalizmu tego ewangelicznego, więc takie bardzo

Bardzo niesamowite zjednoczenie, mówi się o Franciszku, że jest alter Christus, czyli jest drugim Chrystusem, więc ta bliskość, ta łączność sprawiła, że jego życie właśnie było bardzo radykalne, bardzo autentyczne, bardzo prawdziwe. I dlatego no może dzisiaj z jednej strony Franciszek może być wymagający z tytułu tego radykalizmu. Dzisiaj nie bardzo w społeczeństwie lubimy być radykalni w jakiś kwestiach, tak? Także a on tutaj był odważny, radykalny, autentyczny, bardzo ewangeliczny, a przede wszystkim eucharystyczny, więc tak bym go też określił. Ponieważ Eucharystia była dla Świętego Franciszka takim niesamowitym momentem spotkania właśnie z Chrystusem, który okazuje swoją miłość, który przebacza, który obdarza pokojem.

Ten radykalizm to tak naprawdę jest mocne osadzenie swojego życia w Ewangelii. To ona jest tym radik, tym korzeniem, na którym wszystko się buduje i w tym sensie Święty Franciszek pewnie i dzisiaj może być dla nas wzorem Rok Świętego Franciszka z Asyżu. Tak praktykujemy, więc zapraszam, posłuchajmy wspólnie kolędy O gwiazdo betlejemska wykonanej przez Magdaleny Krzywdę i Sławomira Witkowskiego z zespołem z płyty Kolędy na 3-4.

Ojców Franciszkanów, ojca Emila i ojca Wawrzyńca. Spotykamy się raz ze względu na to, że dzisiaj przeżywamy Dzień Życia Konsekrowanego. Ale także dlatego, że 10 stycznia bieżącego roku papież Leon XIV rozpoczął, zainaugurował obchody roku jubileuszowego związanego z 800-leciem śmierci Świętego Franciszka, ale idźmy do czasów współczesnych i do miejsca, w którym się znajdujemy. Franciszkanie dzisiaj na Śląsku na pewno najbardziej kojarzeni z panewnikami, Ale myślę, że niewiele mniej z Tychami. Jak dzisiaj Franciszkanie realizują charyzmat swojego założyciela?

Dodajmy może jeszcze do tych dwóch miejscowości jeszcze Chorzów. Tak, dwie placówki w Rybniku plus Rybnik Zamysłów, no i Stare Panewniki wraz z niedawno poświęconą też świątynią pod wezwaniem Świętego Antoniego. Charyzmat Świętego Franciszka współcześnie dzisiaj, no, wypełniamy taką codzienną misję. Myślę, że też taka ocena należy do naszych wiernych, którzy też do nas przychodzą, odwiedzają, spotykają się poprzez różnego rodzaju rozmowy, pomoc. Ojciec Swawrzyniec wspomniał, że tutaj ta płaszczyzna pomocy ubogim jest dzisiaj bardzo, bardzo wymowna. Zaraz tutaj Ojciec Zawrzyniec się do tego też odniesie w kontekście też wspólnoty Bedlejem, która jest właśnie przy budującym się kościele Świętego Franciszka i Świętej Klary w Tychach.

Na przykład takiej, że Sobór Watykański, w którym żyjemy, po Soborze Watykańskim, Kościół wciąż chce realizować te postanowienia soborowe, że Sobór Watykański II inspirował się właśnie postacią Świętego Franciszka, I tym, o czym wcześniej mówiłem, tą jego historią nawrócenia się z człowieka, który jest bogaty, który fajnie se żyje, bawi się, przez spotkanie z ubogim rozpoczyna nowe życie, jest posłany. Pierwszy raz wyczytałem, że Ojciec Święty Paweł VI, który kontynuował obrady Soboru Watykańskiego, na sam koniec właśnie odwołał się do Świętego Franciszka w swojej homilii i powiedział, że to jest droga Kościoła dzisiaj, że to jest droga Kościoła, nawrócenia, wszyscy szukamy.

Zastanawiamy się nad tymi drogami, co zrobić, żeby ożywić wiarę, żeby po prostu się odnowić i tu Ojciec Święty Paweł VI daje nam taką receptę. Byłem zdumiony, kiedy czytałem dalej w tej adhortacji, że Sobór również miał się inspirować, inspirował się tą przypowieścią, O miłosiernym Samarytaninie, przypowieścią, którą zrealizował później Święty Franciszek właśnie. Dla mnie było to coś bardzo ważnego, takiego ujmującego za serce, powiem wręcz prywatnie, dlatego, że kiedy zrodziła się myśl o założeniu wspólnoty Betlejem w Tychach, kiedy Pan Bóg też jakoś mnie dotknął przez nawrócenie, o którym może kiedyś opowiem, więc w moim sercu i w głowie stanęła właśnie ta przypowieść, 10 lat temu,

Idziemy tam, bo tam wiem, że dostanę pomoc. I wtedy ludzie lgną do Kościoła, tam gdzie widzą miłość, gdzie widzą te wartości, które przyniósł nam Pan Jezus, o których Pan Jezus nas uczy. W ten sposób święty Franciszek próbował odbudować Kościół. Dostał takie zadanie, takie przeżycie miał wewnętrzne. I świetnie tutaj ojciec nam przypomniał właśnie nauczanie Soboru Watykańskiego II, które aktualizują jeszcze mocniej chyba ostatnim papieże, papież Franciszek, który no bardzo mocno te opcje na rzecz ubogich wydobył, ale właśnie to nie było nic nowego tak naprawdę, tylko to było wydobycie pewnej treści soborowej. No i papież Leon kontynuuje choćby przez ten dokument Dileksit te

Te myśli to zaproszenie całego Kościoła, każdego z nas, żebyśmy taką wrażliwość na ubogich mieli i w ten sposób dzisiaj współcześnie Kościół odbudowywali. To pewnie jest zadanie Franciszkanów albo nas wszystkich przede wszystkim. Czytając adhortację, zrodziła się we mnie taka radość, mówię niemożliwe, że Ojciec Święty Paweł VI powołuje się na Świętego Franciszka i mówi, że właśnie wtedy, 800 lat temu, Kościół się odnowił, wrócił na właściwe drogi i jest przekonany, że droga nawrócenia Kościoła dzisiaj musi być taka sama. Także się bardzo ucieszyłem, że mamy tę wspólnotę Bethlehem.

Rok jubileuszowy zwykle wiąże się z pewnymi przywilejami. Może ojciec Emil nam przypomni, z czym możemy się tutaj spotkać i jak wykorzystać rok jubileuszu Świętego Franciszka. Rok Świętego Franciszka nie jest dziełem przypadku, bo przecież rozpoczyna się 4 dni po zakończeniu. Roku jubileuszowego 6 stycznia papież Leon XIV uroczyście zakończył rok święty, zwyczajny rok święty i za chwilę, za cztery dni inauguruje Rok Świętego Franciszka, więc naprawdę jest to Szczególny czas łaski, więc warto o tym pamiętać i wykorzystać. Nie możemy absolutnie jako i franciszkanie, i rodziny franciszkańskie, i cały Kościół przespać, skoro tak wielu chociażby papieży odnosiło się do tej, jak powiedziałem, nietuzinkowej postaci, więc wykorzystajmy to jak się tylko da ten rok.

Rzeczywiście, skoro Rok Świętego Franciszka to również odpusty, Które można zyskać, może warto też przypomnieć, że mogą zyskać członkowie wszystkich rodzin franciszkańskich, i pierwszego, i drugiego, i trzeciego zakonu, również regularnego i świeckiego, członkowie Instytutu Życia Konsekrowanego, Stowarzyszeń Życia Apostolskiego oraz publicznych lub prywatnych stowarzyszeń wiernych. Męskich i żeńskich, także generalnie tutaj jest taka otwartość na ten odpust zupełny. Oczywiście dla pozostałych wiernych, co też jest takie piękne, nawiedzając w formie pielgrzymki jakikolwiek kościół franciszkański, klasztorny lub miejsce kultu w jakiejkolwiek części świata poświęcone właśnie świętemu Franciszkowi.

Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.