Mentionsy Mentionsy
Łysy z Rynku - Tomasz Borejza
Łysy z Rynku - Tomasz Borejza

KRÓL ZAPAŁEK skolonizował II RP. Jak kraj TRZECIEGO ŚWIATA

17.06.2025 ·14 min 20 s

Szwedzki Król Zapałek skolonizował Polskę – dosłownie.Ivar Kreuger, twórca światowego monopolu zapałczanego, zbudował swoje imperium m.in. dzięki Polsce. Wykorzystał hiperinflację, tanią siłę roboczą, skorumpowanych urzędników i polityków II RP. Za niewielką pożyczkę uzyskał pełną kontrolę nad rynkiem i doprowadził do upadku polskich fabryk. Działał jak klasyczny kolonizator – przy pomocy pieniędzy, monopolu i wpływów.Brzmi znajomo? Bo historia lubi się powtarzać.🔍 Dowiesz się: – Jak Kreuger przejął polski przemysł zapałczany – Dlaczego Polska oddała monopol obcemu kapitałowi – Jak manipulowano cenami, ilością zapałek w pudełku i... politykami – Dlaczego ludzie zaczęli dzielić zapałki na czworo – Jak to wszystko przypomina dziką prywatyzację lat 90. 📌 Historia, która pokazuje, co dzieje się, gdy państwo przestaje dbać o interes własnych obywateli.Opowiada Tomasz Borejza. Montaż/realizacja: Mateusz Jaśko. 

Te były wówczas największym producentem zapałek w kraju. Do tego dołożył 45% akcji fabryki VATR w Stryju oraz fabrykę zapałek Płomyk w Warszawie. W kolejnym roku zaczął udzielać kredytów konkurencji w taki sposób, że szybko uzależnił od siebie trzy kolejne polskie zakłady produkujące zapałki – Błonie, Mszczonów oraz Braci Stabrowskich. To spowodowało, że w zaledwie dwa lata po wejściu na nasz rynek miał wpływ na prace fabryk, z których wyjeżdżało rocznie 195 tysięcy skrzyń zapałek. To oznacza, że mniej więcej cztery z każdych sześciu pudełek zapałek w Polsce były już produkcji Iwara Krugera. Samo to jednak nie wystarczało, ponieważ dominacja na rynku nie oznaczała, że nie pojawi się konkurencja. Nie pozwalała też na przykład na wykorzystanie podatków do unieszkodliwienia producentów zapalniczek.

Pokazano wszystkie 1 dopasowanie. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.