Mentionsy Mentionsy
Łysy z Rynku - Tomasz Borejza
Łysy z Rynku - Tomasz Borejza

KRÓL ZAPAŁEK skolonizował II RP. Jak kraj TRZECIEGO ŚWIATA

17.06.2025 ·14 min 20 s

Szwedzki Król Zapałek skolonizował Polskę – dosłownie.Ivar Kreuger, twórca światowego monopolu zapałczanego, zbudował swoje imperium m.in. dzięki Polsce. Wykorzystał hiperinflację, tanią siłę roboczą, skorumpowanych urzędników i polityków II RP. Za niewielką pożyczkę uzyskał pełną kontrolę nad rynkiem i doprowadził do upadku polskich fabryk. Działał jak klasyczny kolonizator – przy pomocy pieniędzy, monopolu i wpływów.Brzmi znajomo? Bo historia lubi się powtarzać.🔍 Dowiesz się: – Jak Kreuger przejął polski przemysł zapałczany – Dlaczego Polska oddała monopol obcemu kapitałowi – Jak manipulowano cenami, ilością zapałek w pudełku i... politykami – Dlaczego ludzie zaczęli dzielić zapałki na czworo – Jak to wszystko przypomina dziką prywatyzację lat 90. 📌 Historia, która pokazuje, co dzieje się, gdy państwo przestaje dbać o interes własnych obywateli.Opowiada Tomasz Borejza. Montaż/realizacja: Mateusz Jaśko. 

XX wieku. Co potwierdza, że ci, którzy nie znają historii, są skazani na powtarzanie starych błędów. Zapraszam na tę opowieść. Słynny szwedzki przemysłowiec biznesową karierę rozpoczynał na początku XX wieku od przedsiębiorstwa budowlanego. Był zresztą inżynierem budownictwa. Szybko jednak dostrzegł, że prawdziwe pieniądze będzie mógł zarobić na czym innym. Na zapałkach. Znał się na tym, bo jego ojciec był jednym z krajowych pionierów produkcji zapałek. Powołał więc spółkę akcyjną i zbudował korporację, która zdominowała rodzimy rynek. Ten nie był jednak dość wielki jak na ambicje młodego wówczas szwedzkiego biznesmena. Kreuger wymyślił więc model biznesowy i rozejrzał się za krajem, w którym mógłby go przetestować.

I kiedy ktoś przyjeżdżał tutaj, mając twardą walutę i mógł płacić dolarami, to wszystko było dla niego tanie. I właśnie z tego korzystał Ivar Kreuger. Bezwartościowa polska waluta powodowała, że np. bardzo tanio można było kupować zakłady. I z tego Kreuger korzystał. Ale nie było to wszystko. Było też tak, że były bardzo tanie surowce, w tym wypadku drzewo osikowe, A także tania praca. Ale pomagała także korupcja, bo Kreuger bardzo lubił z niej korzystać i lubił kraje, w których z klasą polityczną dało się sympatycznie i łatwo dogadać. W praktyce gospodarcza kolonizacja przebiegała tak, że pierwszym interesem Iwara Kreugera w II RP było wykupienie w 1923 roku 45% udziałów w Towarzystwie Akcyjnym dla Wyrobu Zapałek Silesia w Czechowicach.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.