Analityk OSW: Poczobut jest postrzegany jako karta przetargowa między Mińskiem a Warszawą

Radio RMF24, cały czas słuchacie naszej stacji internetowej. Wiedza i władza to taki temat, który teraz będziemy rozwijali. Dzisiaj mamy szczególną datę, słuchajcie, 25 marca, 5 lat mija od zatrzymania na Białorusi Andrzeja Poczobuta. Andrzej Poczobut, dziennikarz, działacz Polaków na Białorusi. Przebywa w tiurmie białoruskiej w tym reżimie łukaszenkowskim. Na łączach Kamil Kłysiński. Witamy serdecznie, Panie Kamilu. Dzień dobry, witam wszystkich. Ekspert z Ośrodka Studiów Wschodnich. Panie Kamilu, ja przypomnę, że w ubiegłym tygodniu Łukaszenka zwolnił kolejnych więźniów politycznych. Jaka jest szansa, że więzienie opuści Andrzej Poczobut? Nie wiem, czy to się stanie w najbliższym czasie. Chyba nie, prawda?

To się wpisuje po prostu w ich motywację, w ich politykę. Taką mam pracę. Ja nie muszę Zawsze rozumieć tego, z czym się zgadzam. Czasem rozumiem te rzeczy, z którymi się nie zgadzam jako człowiek, ale jako analityk widzę w tym logikę powstania Białorusi. A jaka to logika? Logika jest taka, że oni sobie podzielili teraz Zachód, w czym im pomógł też Trump zmianą orientacji w stosunku do poprzedniej administracji, w stosunku do Moskwy, co jest bardzo ważne dla Łukaszenki, on dostał zielone światło od Moskwy, w związku z tym, że te kontakty między Waszyngtonem i Moskwą trwają, jak i też widać inny stosunek tego prezydenta USA do dyktatora Białoruskiego. Ale za poprzedniej administracji też Andrzej Poczobut nie odzyskał wolności.

Nie odzyskał wolności, ale wtedy była ogólna taka linia bardzo konsekwentna i pryncypialna, zarówno jeśli chodzi o USA jak i Unię Europejską, że należy wygrać presję sankcyjną, że reżim białoruski w żaden sposób nie zasłużył ustępstwa. Ja tak logicznie rozbieram właśnie te fakty, no to właściwie żadna polityka tutaj nie jest w stanie skutecznie doprowadzić do uwolnienia Poczobuta. Pełna zgoda. Nie jest w stanie doprowadzić do uwolnienia Poczobuta, ponieważ mamy do czynienia z reżimem totalitarnym, który jest ściśle powiązany z Moskwą, która to z kolei prowadzi wojnę z Ukrainą, a oba te reżimy prowadzą jeszcze wojnę z nami, hybrydową.

Zresztą Białoruś jest również współagresorem bez Ukrainy. Spodziewanie się w tych warunkach, że Łukaszenka wykona jakąś własną grę, Który nawet jeśli chodzi o nas, nawet nie chce, że nam wypuści Poczobuta, jest głęboką naiwnością. Trwa wojna, a na wojnie jak na wojnie. Trzeba się uzbroić cierpliwości i czekać na, czy dążyć do rozstrzygnięcia na naszą korzyść w tej sytuacji, mówię tu o Zachodzie. W momencie, gdy Trump złamał tę wspólną linię, odbyło się kilka rozmów telefonicznych między nim a Łukaszenką, chwalał go w mediach i wysyłał swoich przedstawicieli, którzy wymieniają sankcje, twarde ustępstwa sankcyjne za więźniów. Łukaszenka nie ma interesu w tym, żeby...

Zwalniać Andrzeja Poczobuta. On to, czego potrzebuje, czyli przełamanie izolacji międzynarodowej, otrzymuje już od Amerykanów. Ale tak naprawdę widni pan Trumpa za to, że Andrzej Poczobut siedzi w więzieniu nadal? To jest dla mnie dziwna logika, powiem szczerze. Ja nie winię Trumpa za to, że Andrzej Poczobut siedzi w więzieniu, tylko po prostu obecna sytuacja jest jeszcze mniej korzystna, mniej sprzyjająca do tego, żeby oczekiwać od Aleksandra Łukaszenki. Dlaczego Andrzej Poczobut jest takim wrogiem numer jeden dla reżimu Łukaszenki? Nie powiedziałbym, że jest wrogiem numer jeden, ale jeśli chodzi o agendę polsko-białoruską, rzeczywiście jest postacią numer jeden. Natomiast w całej skali na liście wszystkich więziów politycznych, przynajmniej do grudnia ubiegłego roku, nie był wrogiem numer jeden.

Tam w więzieniu przebywał Mikołaj Statkiewicz, który został niedawno wypuszczony w związku z trudnym stanem zdrowia. Miał zawał właściwie, to nawet nie w nieprawie, a miał po prostu zawał. W więzieniu był Wiktor Babaryka, jego niedoszekolony kandydat z 2020 roku, był Agnieszka Bielacki, była Maria Kalesnikowa, która też była bardzo wyrazistą postacią na kampanii 2020 roku. Natomiast jeśli chodzi o polsko-biorowską agendę, tak, Andrzej Poczobut był zawsze bardzo takim pryncypialnym krytykiem Aleksandra Łukaszenki i reżimu, nazywał rzeczy po imieniu. Był bardzo odważny w tym, co robił, w tym, co pisał i został przez Łukaszenkę zapamiętany. A obecnie jest w Mińsku postrzegany też jako karta przetargowa między Mińskiem i Warszawą.

Niestety tak się nieszczęśliwe do Andrzeja złożyło. Skupmy się może na tych relacjach między Mińskiem a Warszawą, bo poprzednio tak pan akcentował sprawę Waszyngtonu i tej zmiany linii politycznej w Stanach Zjednoczonych. Dlaczego Andrzej Poczobut nie został wynegocjowany, jego wyjście, za Pawła Róbcowa? Z tego co rozumiem, to tam ta kwestia dotyczyła wymiany agentów, szpiegów. Andrzej Poczobut, wbrew temu, co Mińsk może chciałby nam przedstawić, żadnym agentem ani śpiegiem nigdy nie był. No tak, ale przecież jest traktowany w ten sposób, więc tak naprawdę, jeżeli mamy do czynienia z takim oskarżeniem Poczobuta o rehabilitację nazizmu, no bo to jest taka oficjalna linia, no to myślę, że można było się starać o to, żeby za Pawła Rubcowa

Zaprzekazanie Putinowi takiego szpiega, żeby Andrzej Poczobut mógł wyjść na wolność i wrócić do naszego kraju choćby. Ja rozumiem, że to medialnie bardzo dobrze wygląda, ale negocjacje pomiędzy służbami specjalnymi, a tutaj miały takie miejsce, ponieważ chodziło o złapanych agentów szpiegów, mają swoją dynamikę i swoją specyfikę. Tam są wymiany, które się odnoszą do konkretnej kategorii osób złapanych na szpiegostwie. Andrzej Poczobut nie miał swojej postawy rozkażenia szpiegostwa nawet. Na rzecz Polski też oczywiście mogliby, bo fantazja reżimu nie zna granic. Tam, tak jak pan wspomniał, chodziło o gloryfikację nazizmu i rozpalanie wrogości międzyetnicznej. Również wyssane z palca zarzuty. Andrzej Poczobut wchodzi w grupę więźniów politycznych, gdzie został skazany na podstawie sfabrykowanych dowodów, pseudodowodów politycznych.

Ja taki wpis pamiętam na początku ekspozycji w Mińsku, jeszcze jak tam można było jeździć, jak byłem w 16 roku. W Muzeum Wielkiej Wojny Rzeczyźnianej w centrum Mińska, że Polska, kraj faszystowski, ponosi odpowiedzialny za wybuch II wojny światowej. Taki był opis muzealny i pewnie do dziś pozostał, może nawet jeszcze dodane jakieś kolejne błyskotliwe myśli w tym duchu. I ta Polska była krajem, który okupował zachodnią Białoruś, czyli dzisiejszy obóz grodzieński-brzeski, eksploatował ludność. A potem nasze podziemie antykomunistyczne powojenne kontynuowało dzieło eksterminacji narodu białoruskiego. Poczobut jest postrzegany jako karta przetargowa między Mińskiem a Warszawą. Names mentioned, Poczobut jest postrzegany jako karta przetargowa między Mińskiem a Warszawą.

Jest pomnik na ziemiach polskich, na Białostocczyźnie. Zostały rozdęte do wymiaru jakiejś szerokiej koncepcji polskiego państwa podziemnego, które chciało jakoby wybić Białorusinów. To jest totalna, dobrze przygotowana Chociaż nienacjonalna z naszego punktu widzenia, nie do przyjęcia z naszego punktu widzenia, ale jednak dobrze opracowana, kompleksowa strategia propagandowa. Wróćmy może jeszcze personalnie do Andrzeja Poczobuta. On właściwie poznał wiele różnych więzień, tych turm białoruskich, bo był w areszcie najpierw w Żodzinie, później w Mińsku, w Grodnie, a teraz jest w Kolonii w Nowopołocku, prawda? Nie mylę się. Tak, jest w kolonii w Nowopołocku. Przez większość swojego wyroku, który otrzymał w 23 roku, 8 lat, kolonii karnej o zaostrzonym rygorze przebywa w Nowopołocku.