Mentionsy Mentionsy
Reportaż Radia Lublin
Reportaż Radia Lublin

Monika Malec "Życie twórcze"

27.10.2025 ·31 min 2 s

Zofia Zaorska to gerontolog, założycielka i honorowy prezes Polskiego Stowarzyszenia Pedagogów i Animatorów KLANZA, wieloletni kierownik Lubelskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku, twórczyni projektu Szkoła SuperBabci i SuperDziadka. Jej działania mające pomóc osobom starszym czynnie funkcjonować w społeczeństwie wynikają z jej historii rodzinnej. Pochodzi z ziemiańskiej rodziny z Glinnego Stoku. Jako mała dziewczynka miała okazję obserwować swoją mamę, niezwykle aktywnie społecznie osobę. Napisała książkę "Dodać życia do lat" - bo chce dzielić się swoją wiedzą o tym jak wypełnić czas, który dotychczas przeznaczony był na pracę zawodową i by nie wyalienować się z życia społecznego.W reportażu autorka wykorzystała archiwalną audycję z lat 80-tych Marii Brzezińskiej i Zofii Zaorskiej "Samotność bez osamotnienia".

Napisałam książkę, dodać życia do lat i takie materiały metodyczne. No ale to jest tak, że każdy wszystko wie. A po co zmieniać? To jest bardzo trudne. Zofia Zaorska przez lata pracy zawodowej wspierała osoby starsze. W latach 80. wspólnie z Marią Brzezińską przygotowała audycję zatytułowaną Samotność bez osamotnienia, w której przypatrywały się życiu osób na emeryturze. To poczucie... Osamotnienia czy poczucie samotności, ono bierze się z poprzedniego życia, znaczy z poprzedniego okresu życia. Dzisiaj człowiek wiele rzeczy wykonuje, żeby coś osiągnąć, żeby mieć jakiś sukces.

Mówiłam do mojej siostrzenicy, że ja poprowadzę zajęcia, bo to tak wspaniale. Oczywiście to była kula w płot, bo trzeba było dojrzeć do tego, żeby zrozumieć na czym polega praca w grupie i to nie można tak nagle. Także to trochę trwało, ale dzięki temu powstało Stowarzyszenie Klandza, bo ja na początku robiłam oczywiście spontanicznie. Aż w którymś momencie, najpierw to byli studenci, powiedzieli Zosia, ale my chcemy zarabiać. Ponieważ to cieszyło się dużym powodem, to ja powiedziałam, oczywiście, proszę bardzo, jak ustalicie wszystkie zasady, możemy zarabiać. Już potem powstało stowarzyszenie i do dzisiaj są takie ośrodki, które przetrwały w Poznaniu na przykład. Grupa klamzowa prowadzi fantastyczne warsztaty.

Jest grupa w Białymstoku świetna, nawet powstało liceum klamzy. A w Lublinie jest żłobek i przedszkole, ale póki się nie przeżyje, to się nie uwierzy. że można tak szybko nawiązać kontakt i że można wspólnie rozpatrywać jakiś problem, nie dzieląc się na tych, którzy są za i przeciw, tylko szanując. Ty masz takie zdanie, ja mam takie zdanie. I zawsze dla mnie to było takie ciekawe, że dzięki tym metodom ja poznaję różne opinie. Pedagogikę zabawy Zofia Zaorska wykorzystywała wielokrotnie w różnych projektach, w tym również do wsparcia ukraińskich dzieci uciekających przed wojną.

Tak wyszło, że akurat kiedy pani Zosia przyszła, pomysłem. To było kilka dni po rozpoczęciu wojny. To był początek tej całej sytuacji i chciałam się dołączyć, jakoś wesprzeć ludzi, którzy przyjeżdżają i szczególnie dzieci, bo bardzo lubię dzieci. Dzieci uważam, że dla nich jest ten czas najbardziej trudny, bo jeszcze nie są tak bardzo świadomi jak dorośli. Ona się zajmuje generalnie takimi animatorami dla dzieci. Ona ma taką grupę babci i dziadków, z którymi pracuje z dziećmi. A tutaj chciała, żeby właśnie kontynuować to, tylko że potrzebny jest język rosyjski albo ukraiński. Więc dlatego chciała połączyć trochę studentów z Ukrainy albo rosyjskojęzycznych, ukraińskojęzycznych.

którzy by mogli się dołączyć do tej pracy i pomagać też, wspierać te rodziny i tych dzieci. Na wrażliwość Zofii Zaorskiej i chęć niesienia pomocy ma niewątpliwie wpływ data jej urodzenia. Rok przed końcem II wojny światowej. Czy mieszkanie w miejscu, gdzie wciąż widoczne są ślady wojny, a pamięć o niej mocno wpisała się w historię rodziny. O, tu jeszcze pani zobaczy ślady po kuli. Tu już takie trochę zamalowane, ale musiała tu być niezła strzelanina, bo tu było sporo takich właśnie śladów po kuli. Czyli podłoga została stara. Tak, stara jest podłoga i tak samo na... Na balkonie były też takie ślady po kule.

A także dlatego, że mają bardzo ograniczone kontakty z rodziną, ponieważ część rodziny nie żyje, a część mieszka gdzie indziej. Te kontakty są rzeczywiście trudne. Potem mama pracowała zaraz po ukończeniu szkoły w banku, co znaczy, że tym rodzicom się za bardzo nie powodziło w tej Warszawie. Ale tata przyjeżdżał tam do kuzynów do Warszawy, poznał moją mamę i ściągnął ją do Glinnego Stoku. Czyli Aleksandra Halina? Tak, ale mama całe życie używała Halina. Natomiast jak przychodziła na meryturę, to w dokumentach zobaczyli, że w metryce chrztu chyba, że była Aleksandra Halina. Wyszła za mąż, za właśnie Jana Zaorskiego, pojechała do Glinnego Stoku.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.