Raport na dziś - 5 listopada 2025

Przy mikrofonie Dariusz Rosiak. Dzień dobry Państwu. Zapraszam na raport na dziś. Zochran Mamdani, 34-letni polityk, który jeszcze pół roku temu był szerzej nieznany, wygrywa wybory na stanowisko burmistrza Nowego Jorku. Określa się jako demokratyczny socjalista i będzie pierwszym muzułmaninem na czele miasta. Mamdani zapowiada zamrożenie czynszów w Nowym Jorku, bezpłatne przejazdy autobusowe i powszechną opiekę przedszkolną dla dzieci poniżej piątego roku życia. Środki na te programy mają pochodzić z opodatkowania najbogatszych nowojorczyków. Donald Trump zapowiedział jeszcze przed wyborami, że w wypadku wygranej mam daniego obetnie fundusze z budżetu federalnego dla Nowego Jorku.

Mam dani po ogłoszeniu wyników wezwał Trumpa do konfrontacji i zapowiedział, że Nowy Jork pozostanie miastem imigrantów. Czy wygrana mam daniego jest zapowiedzią przełomu dla demokratów? Jak zareaguje na nią Donald Trump? O tym w raporcie na dziś, 5 listopada 2025 roku. Raport na dziś to środowy odcinek raportu o stanie świata, serii podcastów o świecie i ludziach, które są dostępne do słuchania za darmo przez wszystkich, którzy mają na to ochotę. Tworzymy je dzięki dobrowolnym wpłatom słuchaczy. Za wszystkie z serca Państwu dziękuję. A jeśli ktoś z Państwa chciałby dołączyć do grona patronów raportu, zapraszam na mój profil w serwisie patronite.pl. Za jego pośrednictwem najłatwiej nas wesprzeć. Nasz adres raportrosiakamaupa.gmail.com Adres naszej strony raportostanieświata.pl Marcin Żyła jest wydawcą programu Chris Wawrzak realizuje dźwięk.

Te zarzuty zostały wycofane na skutek ingerencji samego Donalda Trumpa. Z drugiej Andrew Cuomo, który przegrał z mandanim prawybory, później wystartował jako kandydat niezależny, również nie budził powszechnego entuzjazmu. Kojarzony był z nowojorską elitą. Również borykał się z pewnymi zarzutami dotyczącymi nadużyć seksualnych. z tego powodu ustąpił ze stanowiska gubernatora stanu Nowy Jork w 2021 roku i to wykreowało pewną próżnię, w którą wskoczył właśnie Mamdani, człowiek, który w zeszłym miesiącu skończył 34 lata, pochodzi z Ugandy, natomiast od lat już mieszka w Stanach Zjednoczonych, od 2018 roku jest obywatelem tego kraju, pochodzi można powiedzieć z rodziny inteligenckiej, jego ojciec jest profesorem na Uniwersytecie Kalambia,

No i na koniec musiał się też konfrontować z faktem, że sam Donald Trump poparł jego rywala, czy poparł, nie poparł, nie stwierdził, że Cuomo, oczywiście demokrata, Jest znakomitym wyborem, ale stwierdził, że jest na pewno lepszym wyborem niż Mamdani, lepszym również niż republikański kandydat Silva, który był zresztą raczej skazany na porażkę, więc wiele sił się przeciwko Mamdaniemu sprzysięgło, a mimo to udało mu się te wybory wygrać. Mamy... Młodego, niedoświadczonego polityka, który jak powiedzieliśmy wcześniej jeszcze parę miesięcy temu był nieznany, nie jest sprawdzony, nie jest zweryfikowany i staje na czele miasta, które no nie tylko ma swoją historię, ale ma przede wszystkim swoją historię polityczną.

Chucka Schumera. Jeffreys swojego poparcia udzielił, Schumer do końca nie. Więc czy ten program uda się mam daniemu zrealizować i na ile uda się go zrealizować, to jest ogromna zagadka, a trzeba pamiętać o tym, że... To, co Mamdani będzie robił w Nowym Jorku, będzie pod niebywale skrupulatną obserwacją. Prezydent Trump już mówi o tym, że komunista będzie rządził jego ukochanym miastem, bo w podobne tony uderzają inni republikanie. I tak naprawdę Mamdani będzie dla Republikanów nie tylko jedną z twarzy Partii Demokratycznej w kontekście nadchodzących chociażby w 2026 roku wyborów, ale też jednym z głównych celów ich kampanii będą się starali przedstawić Partię Demokratyczną właśnie jako partię komunistów, radykałów lewicowych z wielkich miast i w tym wypadku każde potknięcie Mamdaniego będzie miało dla nich wagę złota, przynajmniej tego politycznego.

Mało jest w tym, co on mówi o demokratycznych wartościach, mało jest o kulturowych rewolucjach zajmkowych, dużo więcej jest o takich kwestiach, które dla mieszkańców Nowego Jorku są życiowo I to myślę jest jeden ze składników tego jego niebywałego sukcesu. Drugim myślę jest właśnie pozytywna agenda. To jest bardzo uśmiechnięty człowiek, przynajmniej wnosząc z tych jego publicznych wystąpień. Myślę, że demokratom zwyczajnie brakowało takiej charyzmatycznej, uśmiechniętej postaci, która byłaby w stanie energetyzować tłumy, bo naprawdę tłumy pojawiały się na tych wiecach Mamda Niego, która dawałaby jakiś taki pozytywny odpór administracji Donalda Trumpa i temu, co się dzieje w wielkiej krajowej polityce, a nie tylko sugerowała, że jesteśmy skazani na my Amerykanie, tak sobie pozwoliłem, że Amerykanie są skazani na...

taką cierpiętniczą, ci, którzy na Trumpa nie głosowali, cierpiętniczą postawę kogoś, kto czeka na lepsze czasy. Natomiast czy to jest uniwersalny wzorzec dla partii demokratycznej, która w tej chwili jest w takim procesie poszukiwania swojej nowej politycznej tożsamości, próby odpowiedzi na pytanie, co zrobić po tej przegranej z 24 roku i w którą stronę pójść? Myślę, że nie do końca, to znaczy programu mam daniego, tego lewicowego zwrotu, który się w Nowym Jorku dokonuje, raczej nie powinni, a przynajmniej nie sądzę też, że będą demokraci dokonywali w skali całego kraju, z tego powodu, że oni muszą walczyć również o głos na amerykańskiej prowincji, oni muszą również walczyć o głos na umiarkowanych przedmieściach.

Mówi o tym, że jest gotowy podjąć walkę z Trumpem, prowokacyjnie nawet zaprasza go na rening, mówi turn up the volume, podkręć głośność. Na ile burmistrz Nowego Jorku ma narzędzia, żeby taką walkę toczyć, no właśnie na poziomie miasta? Jeśli Donald Trump by zrealizował... tą swoją groźbę. Zresztą też pytanie jest, czy ma prawo do tego, żeby zrealizować tę groźbę, czyli po prostu zamknąć kurek z federalnego budżetu i nie dawać pieniędzy Nowemu Jorkowi. Jak ten spór może przebiegać? że nawet sam Donald Trump nie zakłada całkowitego zakręcenia pieniędzy dla miasta Nowy Jork. W tym wpisie, w którym pisał o ewentualnym wstrzymaniu części środków federalnych, pisał o tym, że będzie to wstrzymanie wszystkiego, co wykracza poza to niezbędne minimum, czyli jednak zakłada, że...

pewne pieniądze federalne tak czy siak do Nowego Jorku popłyną, co oczywiście i tak uderzyłoby w możliwości mam dla niego do realizowania jego obietnic i chociażby to pokazuje, że narzędzia prezydenta tutaj są większe. Myślę też, że do starć dojdzie takich czy innych w kwestii polityki imigracyjnej, być może znowu będziemy rozmawiać o Gwardii Narodowej na ulicy amerykańskich miast. Niewątpliwie i tu nie ma żadnych wątpliwości, lokator Białego Domu jest w tym starciu silniejszy niż burmistrz Nowego Jorku. Natomiast jeżeli chodzi o powiedzmy medialne oddziaływanie Mamdaniego, to tutaj bardzo wiele będzie zależało od Donalda Trumpa. Mamdani będzie tak silną postacią w amerykańskiej przestrzeni publicznej, w amerykańskich mediach, jaką siłę Donald Trump mu przyzna, koncentrując się na nim albo go ignorując.

Jeżeli się na Mamdanim skoncentruje siłą rzeczy, ten głos Mamdaniego będzie lepiej słyszalny, a jego publiczne starcia z Trumpem doskonale widoczne, być może też w pewnym sensie mogą nadawać ton całej partii demokratycznej właśnie w w kwestii tego, jak budować swoją opozycję wobec Donalda Trumpa. Natomiast skoro już jesteśmy przy Trumpie i Mamdaniem, to ja bym zwrócił uwagę na jedną rzecz. To jest trochę podobny fenomen. To znaczy Mamdani również jest kandydatem antyestablishmentowym. który ignoruje takie ograniczenia, które do tej pory w polityce wydawały się sztywne, to znaczy wygrywa w Nowym Jorku przeciwko elitom, z zarzutami o to, że jest antysemitą, z oczywistym faktem, że jest wyznawcą islamu.

Tak samo jak Trump w 2016 roku odrzucał takie wydawało się świętości i żelazne zasady amerykańskiej polityki, tak samo robi to Mamdani. Również wyrasta na pewnej wobec mainstreamu własnej partii, partii demokratycznej w tym wypadku. I tak jak Trump potrafi porwać tłumy swoją wizją i czasami skłonić do głosowania na niego, to jest pewne przypuszczenie moje, ludzi, którzy nie są zwolennikami socjalizmu ani progresywnymi lewicowcami, ale uważają, że jest potrzebna nowa partia demokratyczna i być może głos oddany na Mamdaniego jest właśnie krokiem w tym właściwym kierunku. To jest bardzo ciekawe, co mówisz, bo to jest sytuacja, w której liberałowie mówią, i to już można przeczytać w niektórych gazetach amerykańskich, że nie wszystko stracone.

To znaczy, to nie jest tak, że Trump ma wszystkie karty, a cała ta liberalna część Ameryki... jest kompletnie bezradna wobec tego. Nagle pojawia się człowiek, który może być zagrożeniem dla przyszłych rządów Donalda Trumpa. On jest rzeczywiście takim anty-Trumpistą, ale anty-Trumpistą, który wychodzi z bardzo podobnego sposobu myślenia o polityce, prawda? To, o czym mówiłeś. Antiestablishmentowy, prowokujący wobec tych wszystkich założeń demokratycznych, na przykład takich jak wsparcie Izraela, Zresztą to się też bardzo silnie zmienia jednak w Partii Demokratycznej. Popatrzmy, te procesy są szybkie przez te ostatnie dwa lata, a zwłaszcza ostatnich kilka miesięcy widać, jak bardzo Partia Demokratyczna odchodzi od takiego bezapelacyjnego wsparcia Izraela.

Potrzebne jest wykorzystanie tych nowych mediów, tak jak Trump w 2016 roku opanował Twittera i obszedł mainstream używając innych kanałów komunikacyjnych, tak Zoran Mandani pokazuje, że można wykorzystywać na przykład... TikToka, budując swoją więź z wyborcami i ignorując trochę to, co dzieje się w wielkich mediach. Te wielkie media potem i tak są zmuszone o nim pisać, i tak są zmuszone do niego przyjść, i tak będą obecne na jego wiecach, będą zabiegały o wywiady z nim, jeżeli stanie się odpowiednio popularny. Więc tutaj na pewno Mamdani jest symbolem pewnej zachodzącej zmiany. Pytanie, co się z tym wydarzy dalej, czy ten rozpęd, który demokraci dzięki temu zyskają, pierwszy sukces tak naprawdę od czasu tych wyborów z 2024 roku, jakoś ich poniesie, zainspiruje ich do koniecznych zmian i da im lepsze perspektywy na 26 rok, czy mimo wszystko dalej ugrzęzną w jakichś wewnętrznych sporach, poszukiwaniach własnej tożsamości, niepewności co do tego, jak radzić sobie z administracją Donalda Trumpa.

Natomiast na pewno to nie jest tak, że ta walka jest polityczna w Stanach Zjednoczonych, przegrana i czekają nas lata dominacji republikanów. Choć z drugiej strony, i to myślę jest ważne zastrzeżenie, te polityczne sukcesy w Nowym Jorku, w New Jersey, w Virginia, w Kalifornii, ogromny sukces propozycji Gavina Newsoma dotyczącej zmiany mapy wyborczej w tym stanie. To nie jest aż tak optymistyczny sygnał, jak chcieliby wierzyć niektórzy zwolennicy demokratów. Warto pamiętać, że to są wybory, które odbywają się pomiędzy tymi kluczowymi cyklami wyborczymi, wyborami prezydenckimi i wyborami połówkowymi, które w przyszłym roku. które zazwyczaj przyciągają mniejszą uwagę wyborców, niższą frekwencję i które tak naprawdę stały się taką furtką, gdzie swoją opinię mogli wyrazić ci najbardziej sfrustrowani pierwszymi miesiącami rządów Donalda Trumpa.

Tam wciąż jest republikański gubernator. który wygrał w 2021 roku, jeżeli mnie pamięć nie myli. I niezwykle ciekawe jest to, co się wydarzyło w Kalifornii. Może byś opowiedział o tym, o co tam chodzi, bo to jest przegłosowanie zmiany okręgów wyborczych i to zgodnie z interesem demokratów, tak? Ta mapa została zmieniona. No więc chyba rzeczywiście kilka słów wyjaśnienia się należy. To jest też dowód trochę na to, że Partia Demokratyczna powoli szuka sobie sposobów i też jakiejś nowej tożsamości, takiej bardziej wojowniczej w kontaktach czy w odpowiedzi na administrację Donalda Trumpa. Wszystko zaczęło się od tego, że Republikanie postanowili zmienić granice okręgów wyborczych w wyborach do Izby Reprezentantów w kilku stanach, przede wszystkim w Teksasie.