Mentionsy Mentionsy
Radio Wnet
Radio Wnet

Literatura między prozą a biografią

24.08.2026 ·1 godz 2 min · 6 rozdziałów

W audycji spotykamy się z Rafałem Wojasińskim, autorem najnowszego tomu prozy „Dzieci czerwonego słońca”, oraz Beatą Izdebską-Zybałą, z którą rozmawiamy o książce esejów „Iwaszkiewicz. Przyjaciele i wrogowie”. Rozmawiamy o literaturze, jej bohaterach i relacjach, które kryją się za opowieściami pisarzy.

49:56 · Współpraca z młodymi pisarzami 3

Dopiero pod koniec życia Herbert wyrażał sprzeczne uczucia wobec Jarosława Iwaszkiewicza. Ale miało to już miejsce, kiedy nie szczędził ciosów także i innym pisarzom. Pozostawali w takich relacjach, jakich dziś bardzo brakuje w przestrzeni publicznej. Współpraca, wzajemne uznanie, respekt dla talentu tego drugiego. To wszystko okazywało się możliwe, ponieważ mieli silną świadomość, że służą wartościom większym niż oni sami. Liczyła się ciągłość kultury w warunkach opresji PRL-u. Dzięki temu mogły powstawać dzieła, które wciąż wielu z nich podziwia. Szymborska, Różewicz, Białoszewski – wszyscy chcieli pisać do twórczości.

Twórczość to jedyne chyba pismo, w którym można drukować bez wstydu, przypomina piwnicę z czasów okupacji, w której schowali się spaleni i Żydzi. Chcąc wydawać opiniotwórcze pismo literackie, Iwaszkiewicz musiał szukać i przyciągać dobrych autorów, między innymi poetów młodego pokolenia. Wisławę Szymborską, Tadeusza Różewicza, Mirona Białoszewskiego, Stanisława Grochowiaka. Kolejne numery twórczości przyniosły utwory, które odegrały ważną rolę w historii literatury polskiej. Głosy w ciemności Juliana Stryjkowskiego czy pętle i ósmy dzień tygodnia Marka Chłaski. Herbert znalazł się w ścisłym gronie współpracowników pisma.

Książka zachowała się w księgozbiorze Muzeum w Stawisku. Autor matki Joanny od Aniołów nie ukrywał, że i on sam korzysta z relacji z młodymi poetami, w tym z Herbertem. Najlepszym tego przykładem pozostaje jego tom wierszy Jutro żniwa z podtytułem Nowe wiersze. W wydanym w 1963 roku zbiorze nawiązywał do stylistyki poetów O kilka dekad młodszych. Różewicza i właśnie Herberta. Krytycy uważają, że otwiera on nowy etap w twórczości Iwaszkiewicza. Jednocześnie powoli staje się on starym poetą. Zwłaszcza w oczach młodej generacji. Podobnie jak wcześniej Leopold Staw, Żyjący w latach 1878-1957 i nazywany poetą trzech pokoleń.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.