Jo sie wsi nie wstydzę
Kiedyś stykaliśmy się z nią na każdym kroku. Dla jednych była pasją, innych irytowała, dla innych była rodzinnym domem. Dziś stykamy się z nią coraz rzadziej. Mowa o gwarze świętokrzyskiej. Czy przetrwa? Czy przekażemy ją kolejnym pokoleniom? Od kilku lat próbują ją ocalić od zapomnienia organizatorzy dyktanda gwarowego w Wilkowie. Gromadzą pasjonatów, dla których gwara oznacza pasję i pociąga za sobą kolejne aktywności, stając się stylem życia.
Maju, Maju, cudny Gaju, fitnisty dziś w całym kraju. Ludowizna albo się kocha, albo nienawidzi i nie ma nic pomiędzy. I mi się całe życie wydawało, że ja jej nienawidzę. Niosą chłopcy gałozecki, bijowianki panienecki. No ładniej było mówić tak troszkę literackim językiem niż gwarowym, no bo wstydziliśmy się, że pochodzimy ze wsi. Byliśmy postrzegani jako tacy troszeczkę mniej wykształceni, nie powiem, że mniej rozgarnięci. Być może rodzice nasi chcieli dobrze, nauczyciele, natomiast piękna kultura w tym momencie zaniknęła, no ten jeden minus.
To był pierwszy tekst pierwszego dyktanda Gwarowego, do którego musiałem przekonywać tylu ludzi. Bo się nie uda, bo nic z tego nie będzie. To był mój pomysł, ale oczywiście zaraz matka się znalazła, to była pani Marta Janicka, ówczesna dyrektor Biblioteki Publicznej w Bodzętynie, która mnie wspierała, mówi nie poddajemy się, zrobimy coś takiego wyjątkowego. Były takie sygnały i z mediów, że ludzie zaczęli to czytać, zaczęli ludzie opowiadać o tym, że coś takiego zadziało. Później takie profesjonalistki doszły. Pani prof. Ruszyla Ettingen z Uniwersytetu Jana Kchanowskiego, pani Maria Domańska-Nogajczyk, również Biblioteka Uniwersytetu i pani Teresa Comber.
Suka to był taki drewniany stołeczek z otworem na buta. Dziadek wkładał tam nogę, a ja mu pomagałam zdjąć, zdzuć tego buta. Co innego mówić gwarom, a co innego pisać gwarom. Więc jeżeli już tutaj powstała taka piękna idea tego dyktanda gwarowego w Wilkowie, To wspólnie tutaj z koleżanką Natalią i z Bogusią przygotowywałyśmy się, szukając też dawnych tekstów i douczałyśmy się, żeby po prostu te zapisy robić. Bo napisałam, łucę się, no i źle napisałam. No łucę się, u nas nie mówiliśmy uczył się, łucę się. No i za błąd mi to zrobili.
Gwarowaliśmy teksty zgodnie z tym, czego nauczyliśmy się od naszych babć, dziadków, obserwując niejednokrotnie te zespoły, które wcześniej już popularyzowały tą gwarę. No i dzięki temu też na nowo nabywaliśmy te umiejętności mówienia gwarą. Dziś to jest nawet tak, że kiedy spotykamy się na próbach naszego zespołu Wolanie spod Łysicy, to czasami sami zaczynamy nieświadomie tą gwarą się posługiwać. I nawet... Tak jakoś nam się łatwiej ze sobą rozmawia, kiedy tą gwarą śpiewamy. Organizowaliśmy dla naszych dzieci właśnie takie warsztaty. Śpiewaliśmy dla nich piosenki, przyśpiewki, tańczyliśmy z nimi tańce. Uczyliśmy dzieci też właśnie gwarowego tekstu piosenki ludowej.
Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.