Poza granicami ciała

Ja, które jest racjonalne, kontrolujące i skontrolowane, w którym łatwo się utożsamić, które łatwo wziąć na serio. Ciało z drugiej strony znajduje się jakby na zewnątrz tego ja. Ono wręcz zagraża temu ja poprzez bycie substancją, którą trudno skontrolować. Ciało staje się więc obce, wrogie, irracjonalne, a nawet w pewien sposób niebezpieczne. Monika Rogowska-Stangret w książce Ciało poza innością i tożsamością, którą bardzo tutaj polecamy w tym temacie, opisuje ciąg konsekwencji kartezjańskiego podziału na umysł i ciało, cytując przy tym teoretyków i teoretyczki, którzy analizują kulturowe podejście do ciała.

Między innymi Susan Bordo, która łączy kartezjańskie duali z anoreksją, gdzie ciało, jak już wspomniałam, jest postrzegane jako obce, jako coś, co nas ogranicza i zagraża naszemu ja, które utożsamiane jest z kontrolą. Celem jest tu więc pełne podporządkowanie sobie ciała, czyli w pewien sposób nauczenie się bez niego żyć i nie dawanie mu prawa głosu. Rogowska-Stangret pisze również o tym, że to kartezjańskie oddzielenie umysłu od ciała doprowadziło do powstania masy innych binarnych podziałów, między innymi na nauki ścisłe i humanistyczne.

Bethany chce żyć wiecznie jako informacja. I to, co dla mnie jest tu ciekawe, to to, że w tej wizji tracąc ciało nie tracisz siebie, a wręcz pozbywasz się pewnego blastu, czegoś, co przeszkadza, zamiast konstytuować egzystencję. Zacytuję tutaj Rogowską-Stangret, bo sama tego pewnie lepiej nie ujmę, cytując, odcieleśniony podmiot bowiem staje się komputerem do matematycznego dowodzenia twierdzeń, mózgiem w naczyniu, pozbawionym nie tylko ciała, ale także życia, to znaczy namiętności, codzienności, żądz, zachcianek, niespełnienia, zadowolenia, a więc tego wszystkiego, co przynosiło dotąd podmiotowi jego ucieleśnienie.

I feminizm materialny to, jak coś, to nie jest to samo co feminizm materialistyczny, czyli marksistowski, ale jeżeli interesuje was rozkmina podobieństw i różnic pomiędzy tymi dwoma feminizmami, Odsyłam tutaj do artykułu Joanny Bednare, którą znajdziecie w antologii Feministyczne nowe materializmy, którą można łatwo znaleźć online pod redakcją Olgi Cielemieckiej i Moniki Rogowskiej-Stangret. Skupimy się więc na ich wizji cielesności, powrocie do materialności w feminizmie i uwalnianiu cielesności z rygoru neoliberalnego indywidualizmu i humanistycznej alienacji człowieka od reszty świata.

Monika Rogowska-Stangret też rewelacyjnie to ujmuje i teraz cytuję. Biologia musi zatem zostać przeformułowana, nie może być ujmowana w opozycji do relacji społecznych, psychicznych czy kulturowych. Poza granicami ciała. Names mentioned. Jeśli ujmiemy je jako obiekt pozakulturowy, pewne aspekty podmiotowości i świadomości wymykają się naszemu rozumieniu. Jeśli przeciwnie, uznamy, że zostało ono wytworzone w wyniku procesów kulturowych, tracimy z oczu jego materialność i ontologiczny ciężar.