Poradnik językowy - ciąg dalszy. Językowo o herbacie

Tak, albo tea, jasne, ale tutaj ten południowy wariant chiński stał się podstawą nazwy herbaty, a w językach wschodnich i południowych raczej chai, no i różne też podobne formy. No tylko słowo polskie herbata na tym się wyróżnia, bo jest tą hybrydą właśnie łacińsko-chińską. Co ciekawe, to kiedyś był też Herbatnik i Herbatnik niekoniecznie oznaczał to, co i dzisiaj, czyli takie ciasteczko, prawda? Niekoniecznie, bo Herbatnik to był czajnik, po pierwsze. Czyli to naczynie, w którym się przygotowuje herbatę, albo napar herbaciany, albo wodę na herbatę. Ale oprócz herbatnika była także herbatniczka.

Herbatniczka albo herbatnica, czyli puszka do herbaty. Mieliśmy jeszcze wiele innych słów powiązanych z herbatą, słów, które do dziś nie przetrwały. Na przykład herbaciarz czy herbaciarka. Herbaciarz i herbaciarka to były nazwy miłośników herbaty. Człowiek albo mężczyzna to herbaciarz, kobieta herbaciarka. Dzisiaj jeszcze herbaciarzem, czasem jeszcze tego miłośnika się nazywa, ale herbaciarka zaczęła oznaczać już coś innego. Drewniane pudełko z przegrodami na herbatę, taką herbatę w torebkach, herbatę pakowaną. Nie wszyscy tak to pudełko nazywają, ale czasami ta nazwa się pojawia. No, dziś herbaciarnią nazywamy lokal, który serwuje różne rodzaje herbaty. Tak.

Nierzadko można... Z herbatnikami. Można tak, można wypić herbatę z herbatnikami, tak. No, ale to już mówiłyśmy, że herbatnik odnosi się przede wszystkim do twardego, kruchego ciastka, najczęściej prostokątnego kształtu, które niekoniecznie chrupiemy przy herbacie. Dawniej nazywano tak różnorodne, drobne, kruche ciasteczka serwowane wyłącznie do herbaty i stąd ich nazwa. Mówiłyśmy, że herbatnik to kiedyś czajnik, ale uwaga! W połowie XIX wieku herbatnik oznaczał też miłośnika herbaty. A profesor Jerzy Bralczyk także w jednej ze swoich książek napisał, że herbatnikiem

Nazywano kolegę z więziennej celi, z którym się herbatnikowało, czyli odsiadywało wyrok pijąc odurzająco mocną herbatę, zwaną zresztą czajem. Zwaną czajem i ten czaj to jest element slangu więziennego i slangu złodziejskiego do dzisiaj obecny. Przeszedł do polszczyzny ogólnej, ale takiej No polszczyzny bardzo niskich rejestrów, właśnie taki napar, jeżeli sobie wyobrazimy napar na przykład z 10 torebek w jednej szklance, to to jest właśnie czaj. Bardzo mocne, bardzo odurzające, działa trochę tak jak narkotyk, no i dlatego zostało to wymyślone i stosowane w warunkach więziennych, bo czymś więźniowie chcą się odurzać. No to jeszcze wróćmy do herbaty, bo wiadomo, że może być to herbata czarna, zielona, może być liściasta, granulowana.