Mentionsy Mentionsy
Poradnik językowy - ciąg dalszy
Poradnik językowy - ciąg dalszy

Językowo o marzeniach

15.04.2026 ·19 min 25 s · 7 rozdziałów

Rozmowy M. Tułowieckiej i dr A. Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić. Tym razem językowo o marzeniach.

0:00 · Wprowadzenie i etymologia słowa marzyć 1

Położył się Dyzio na łące. Przygląda się niebu błękitnemu i marzy. Jaka szkoda, że te obłoczki płynące nie są z waniliowego kremu, a te różowe, że to nie lody malinowe, a te złociste, pierzaste, że to nie stosy ciastek. I szkoda, że całe niebo nie jest z tortu czekoladowego. Jaki piękny byłby wtedy świat. Leżałbym sobie jak leżę na tej murawie świeżej, wyciągnąłbym tylko rękę i jadu, i jadu, i jadu. Tak marzył kto? Dyzio Marzyciel. Oczywiście Dyzio Marzyciel z wiersza Juliana Tuwima. Ale tak naprawdę, któż z nas nie marzył nigdy o różnych rzeczach, także o niebieskich migdałach?

2:57 · Definicja i znaczenia czasownika marzyć 1

No i dzisiaj marzyć, tak jak wiemy. To wyobrażać sobie to, czego się pragnie, rozmyślać o rzeczach przyjemnych, często nierealnych, fantazjować. I jak nasz Dyzio. No właśnie, który leżał na trawie, na murawie i marzył o tych wstaniałościach. O torcie czekoladowym, w amiliowym kremie i tak dalej. Ale też można marzyć o dalekich podróżach, można marzyć o jakichś osiągnięciach.

5:30 · Przykłady użycia i frazeologizmy 1

Właściwie o wszystkim można marzyć. Nie ma tutaj żadnych ograniczeń. No i jest taki frazeologizm, który można przytoczyć. Szkoda marzyć, trudno marzyć, ani marzyć. Nie ma co marzyć. O, to jeżeli ktoś tak mówi, to podcina skrzydła marzycielom. Bo to jest frazeologizm, który niesie sens. Nic z tego nie będzie. Próżno się starać, daremny trud. Przy takim nawale pracy o odpoczynku ani marzyć. Czyli nie myśl sobie, że odpoczniesz. Inny frazeologizm to myśleć, marzyć, śnić o niebieskich migdałach. Czyli rozmyślać o czymś błahym, nierealnym lub mało ważnym. No i dlaczego niebieskie i dlaczego migdały? No oczywiście tutaj nie chodzi o kolor.

12:42 · Marzenie jako temat literatury i muzyczny motyw 2

Trentowski. I oczywiście są marzyciele, którzy się chętnie marzeniom oddają, jak nasz Dyzio. Są też marzycielki i marzyciele i marzycielki mają marzycielskie na przykład spojrzenie, albo usposobienie, albo ton. Uśmiechają się jak marzycielsko, cechuje ich co? Marzycielskość. Na przykład spojrzenia czy działań. No i marzycielstwo ich bywa zgubne, zwłaszcza marzycielstwo poety przynosi temu poecie zgubę. Tak się dzieje niestety. No może nie zawsze. Może nie zawsze. Jeżeli można, przeczytajmy definicję marzyciela ze słownika warszawskiego już dzisiaj cytowanego, bo te definicje są poezją same w sobie.

Marzyciel, uwaga, albo marzeniec, dziś tego słowa nie mamy, więc marzyciel albo marzeniec to ten co marzy, skłonny do złudzeń, rojący o rzeczach trudnych do urzeczywistnienia, żyjący marzeniami, zapalona głowa, fantasta, idealista. Dwaj przyjaciele, gdy się zejdą i gdy są oba marzyciele, mogą razem przemyślić i przegadać wiele, nie siląc się na słowa. To Mickiewicz, właśnie. Ale są także słowa jakoś tam powiązane z marzeniem, chociaż... No i właśnie Mrzonka na przykład. Tak, o Mrzonce wspomniałyśmy. Mrzonka to inaczej marzenie ściętej głowy.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.