Obcy

Ale też, co ciekawe, jest tam taki rys Polaka, hipochondryka. O tym jeszcze nie mówiliśmy. Właściwie ta wątroba u nas jest inaczej rozwinięta i to powoduje, że bardzo dużo widzimy w sobie różnego rodzaju chorób, cierpień, które niekoniecznie mamy. A to jest jeszcze odwołanie pewnie do teorii humoralnej, skoro ta wątroba miałaby decydować o naszym zdrowiu psychicznym. Skoro użyła Pani tych wspaniałych słów jak smutnodór czy bosępnica, chciałbym odnieść też to do kontekstu historycznego, no bo przecież właśnie to on być może decydował o tym, że jakiś typ chorób się u nas pojawiał i to nie tylko XIX wiek i brak ojczyzny, ale jeśli sobie przypomnimy PRL, no to ta emigracja wewnętrzna, no to idealny moment, żeby stać się w gruncie rzeczy schizofrenikiem, że się inaczej działał w przestrzeni publicznej, a inaczej w prywatnej.

Ja bym troszkę oponował, bo i Konrad Mickiewiczowski i Kordian Słowackiego przezwyciężają szaleństwo i wychodzą na prostą drogę. Jeden wchodzi do spisku, drugi wędruje na Syberię, ale też przypomnę jeszcze jedną bardzo ważną postać literacką, która grzęźnie W melancholii i rozpaczy beznadziei, czyli ślimak z placówki Bolesława Prusa, ale który w pewnym momencie zaciska pięści, staje na nogi i daje sobie potem znakomicie radę w realnym... W realnym świecie, a nawiązując do PRL-u, emigracja wewnętrzna kojarzy mi się z budowaniem społeczeństwa alternatywnego, to znaczy właśnie ze światem w prywatności, ale w bardzo dobrym towarzystwie i zrobieniem bardzo wielu ciekawych rzeczy na polu półprywatnym, częściowo społecznym.