Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

ETS do poprawy | Energia do zmiany

24.03.2026 ·39 min 4 s

W dzisiejszym odcinku Robert Jeszke, założyciel Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych, opowiada o przyszłości systemu handlu emisjami i ocenia polityczne pomysły na jego korekty.Rozmowę prowadzi Julia Cydejko.W najbliższy piątek zapraszamy na relację na żywo z naszej dorocznej konferencji Warsaw European Conversation. Z naszymi gośćmi będziemy się zastanawiać, jak konkurencyjność, bezpieczeństwo i transformacja energetyczna wpłyną na europejską suwerenność.Program konferencji znajdziecie tutaj: https://www.politykainsight.pl/wec2026online

W związku z czym na tym poziomie lepiej jest wprowadzać instrumenty, które są ujednolicone w skali całej Unii. Jeżeli byśmy wprowadzali podatki, to one musiałyby być inne w każdym kraju. Wprowadzając sam podatek i koszt co dwa w różnym stopniu, nie mamy pewności, czy osiągniemy jako wspólnota ten cel, jaki sobie zakładamy. A tutaj działamy na poziomie międzynarodowym jako jedno ciało. Czyli jako całość 27 państw mamy swoje zobowiązania w porozumieniu paryskim obecnie. Tyle historii. W sumie fajnie, że to padło, bo rzeczywiście historia ETS-u jest skomplikowana i bardzo długa. I też rynki CO2 funkcjonują z wielkim powodzeniem poza Europą. Jest ich już kilkadziesiąt. Wracając do Anno Domini 2026. Mamy konkluzję szczytu Rady Europejskiej, zostały zatwierdzone.

Jeden dotyczy planowanej reformy ETS-u, która wynika z przepisów prawa i które Komisja konsultowała już w zeszłym roku. I te konsultacje mają być przeprowadzone w tym roku na tym szczycie rady. Przyspieszone zostały w takiej formule, że komisja ma przedstawić propozycję tej reformy do lipca 2026. I one dotyczą kompleksowych zmian w ETS-ie, które pozwolą na przygotowanie realizacji celów na 2040 rok. Czyli dopasowania ETS-u do nowych realiów celów na 2040, które były przyjęte W europejskim prawie klimatycznym ostatnio. Natomiast ten szczyt dotyczył sytuacji ad hoc związanej z tym, że mamy wysokie ceny energii spowodowane sytuacją na Bliskim Wschodzie i ciśnieniem Ormusz i tak dalej, i tak dalej.

Więc jeżeli mamy kogoś, kto patrzy horyzontalnie na te wszystkie elementy i bada je, to on generalnie może sterować też podażą. Czyli to nie jest korytarz cenowy, tak jak my byśmy to widzieli, ale taki, jakby to przełożyć na MSR, to to jest po prostu ultra super hiperdynamiczny MSR, który widzi szereg rzeczy i zmiennych, które wpływają na to, jak ten koszt CO2 się kształtuje. Czy taka instytucja mogłaby kierować się innymi priorytetami poza redukcją emisji? Czy widzisz taki potencjał w ETS-ie, żeby on stał się instrumentem bardziej gospodarczym, a mniej klimatycznym? Czy to nie jest tak, że w 2026 roku przyszedł czas na rachunek sumienia, jeśli chodzi o to, które branże włączyliśmy do ETS-u pierwszego? Kto jest w ETS-ie pierwszym, a kogo w nim?

Czy w takim razie to jest dobry moment, żeby robić rewolucję w ETS-ie, kiedy jesteśmy w środku kryzysu energetycznego, ceny paliw szaleją, niepewność polityczna jest... Wydaje mi się, że jest porównywalna z tym, co mieliśmy w 2022 roku z kryzysem energetycznym, mimo że ceny gazu jednak nie sięgają takich poziomów. Czy to jest tak, że nie jest jakąś polityczną krótkowzrocznością zabieranie się za rewizję tego fundamentalnego systemu, jakim jest ETS w tym momencie? Czy to nie jest tak, że wylejemy dziecko z kąpielu? Być może, jakbym sama miała odpowiedzieć na to pytanie, to pewnie w tę stronę moja odpowiedź by zmierzała, ale z drugiej strony może w twojej opinii te problemy z konkurencyjnością Europy są na tyle poważne i na tyle palące, że mimo wszystko to jest moment na to, żeby działać, działać skutecznie, krótkoterminowo, zdecydowanie.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.