Życie na cudzym: Połemkowskie

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN i Michał Nogaś z Radiowej Trójki zapraszają na cykl rozmów z pisarkami i pisarzami Życie na cudzym. Dzień dobry Państwu, Michał Nogaś, program III Polskiego Radia. Wspólnie z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN i Studiem Plant zapraszamy na kolejny odcinek podcastu Życie na cudzym. To jest cykl podcastów, które towarzyszą obecnej wystawie czasowej Muzeum Pożydowskie Sztetl Opatów oczami Majera Kirszenblata. Czy blisko 80 lat po wojnie czujemy się intruzami, czy jesteśmy już u siebie? Co zostało po nieobecnych? Tych zamordowanych, jak i tych wypędzonych, wywłaszczonych czy przesiedlonych? I co my, dzisiejsi mieszkańcy, z tym dziedzictwem, tak materialnym jak i niematerialnym, czynimy?

Pięcioocinkowy serial, który przedstawiamy, to rozmowy o tożsamości, świadomości, pamięci w tej części Europy, którą Timothy Snyder nazwał niegdyś skrawionymi ziemiami. To jest czwarty odcinek naszych spotkań. Dzisiaj temat główny to Połemkowskie, ale oczywiście w przypadku miejsca, o którym będziemy rozmawiać, to nie tylko Połemkowskie, ale także między innymi Pożydowskie. Państwa i moją gościnią jest dziś pisarka i szefowa Wydawnictwa Czarne Monika Sznajderman. Dzień dobry. Dzień dobry Państwu, dzień dobry Michał. To jest rozmowa na linii Warszawa-Wołowiec. Monika jest w swoim domu, no właśnie na tych ziemiach, które są po, ale też bardzo teraźniejsze.

Więc na przykład do wołowca nikt nie wrócił, ale nikt nie przyszedł obcy i właściwie jak myśmy się tu osiedlili, to było osiem domów i to wszystko były domy rusińskie, Przy czym nie wszyscy wracali do siebie, znaczy nie wszyscy byli stąd, bo zasada była taka, że w tych pustych dolinach było naprawdę niebezpiecznie żyć, więc ludzie wracali często tam, gdzie już ktoś był, tak jak tutaj był Michał Huter, jak z rodziną, właściwie jego ojciec Piotr. I po prostu potem tutaj dojechała jeszcze jedna rodzina, potem ktoś, kto nie był stąd, tylko z Czarnego, ale tam nie było nikogo, więc ta rodzina osiedliła się też w Wołowcu.

Co roku w czasie Dni Gorlic odbywa się rekonstrukcja tej Bitwy Gorlickiej. Przepraszam, że tak się trochę śmieję, ale nie popieram ani wierzę w rekonstrukcję, ale dla ludzi tutaj to jest najważniejsza rzecz, jaka się zaznaczyła w historii tego miasta. Wynalezienie lampy naftowej i Bitwa Gorlicka. Tak mówiła Monika Sznajderman, która była czwartą gościnią cyklu rozmów w ramach podcastu Życie na cudzym przygotowywanego przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Bardzo Państwu dziękuję za spotkanie. Dziękuję Tobie Moniko przede wszystkim. Dziękuję bardzo Państwu. Dziękuję Michał. Przypominam o książce Pusty Las i czekamy na książkę o Żydach z okolic Gorlic, o tym co pożydowskie, bo o Połemkowskim możemy już czytać.

Wiele różnych po, jak mówiłem, się spotyka w tamtym miejscu, ale za tydzień ostatni odcinek naszego cyklu i będziemy rozmawiali o takim pojęciu, które skonstruowała na potrzeby swojej książki o 1945 roku Magdalena Grzebołkowska. Będzie o tym mówić, wyjaśniać, będzie się z tego tłumaczyć. Więc już dziś zapraszam Monika Sznajderman i Michał Nogaś. Program trzeci Polskiego Radia. Do usłyszenia. Cykl podcastów Życie na cudzym realizowany jest w ramach programu towarzyszącego wystawie czasowej w Muzeum POLIN. Pożydowskie. Sztetl Opatów oczami Majera Kirszenblata. Jej współorganizatorem jest Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce, a mecenasami Taube Philanthropies, Fundacja SIBRAT ku pamięci Josefa i Miriam Ratnerów oraz Jankilewicz Foundation.