Teologia i obojętność. Muzeum POLIN x Karolina Wigura

Bardzo Państwa serdecznie zapraszam do tej rozmowy, a moimi gośćmi będą Anna Karoń-Ostrowska, filozofka, wykładowca akademicki, a także dziennikarka, redaktorka, eseistka w redakcji Więzi, współzałożycielka Instytutu Myśli Józefa Tischnera, a także Stanisław Krajewski, filozof, matematyk, publicysta, a także profesor na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Serdecznie zapraszam. Proszę Państwa, w ostatnich odcinkach rozmawialiśmy o dwóch tematach. Najpierw rozmawialiśmy o filozofii i obojętności i tam staraliśmy się wyjaśnić wszystkie pojęcia, jak najbardziej Precyzyjnie, potem rozmawialiśmy o historii i obojętności i o tym, w jaki sposób historycy odkrywają społeczną obojętność wobec pewnych wydarzeń z czasem, po wielu latach często, od tego, jak te wydarzenia mają miejsce.

A dzisiaj rozmawiamy o teologii i obojętności. Rozmawiamy ze wspaniałymi gośćmi, Anną Karoń-Ostrowską i Stanisławem Krajewskim. I ja bym chciała zacząć od takich zupełnych podstaw. Co to jest obojętność? Jeżeli rozmawiamy o teologii, będziemy rozmawiać o teologii chrześcijańskiej i będziemy rozmawiać o teologii żydowskiej. I co to jest obojętność? Zacznijmy od chrześcijaństwa. Ale chodzi o obojętność w ogóle, czy o obojętność Boga? To jest doskonałe pytanie, które natychmiast oczywiście należy postawić, bo to są dwie zupełnie inne czy inne rzeczy? Powiedz Aniu, jak ty to widzisz? No myślę, że tak.

Więc to są te pytania, wielkie pytania, na które nie mamy odpowiedzi. Stanisław Krajewski. Jeśli można, to jednak jest różnica między chrześcijańską wizją wydania syna na śmierć, a biblijno-żydowską wizją tego, co zrobił Abraham. Abraham cokolwiek robił, to nie doprowadziło do śmierci jego syna. A wręcz przeciwnie. Ta opa przez tego syna ciąg dalszy odbywał się. Oczywiście jest mnóstwo interpretacji tego, jak to rozumieć, to związanie się. W żydowskiej myśli się mówi związanie Izaaka, a nie ofiarowanie Izaaka. On był związany, ale ostatecznie nie ofiarowany. Ale tak czy inaczej chciałbym tylko jedną, jeśli można, interpretację przedstawić, która mi się wydaje bardzo ważna i jakoś na miejscu.

Tego, kto tą wojnę zwycięży. Stanisław Krajewski, ad vocem. Jakoś inaczej to widzę. Oczywiście jest dyplomacja, są potrzeby instytucji, jest długie trwanie, ale mi się wydaje, że źródłem tych czasem bardzo nieszczęśliwych wypowiedzi papieża Franciszka Jest takie przekonanie, że wojna to jest jakiś koszmar, który trzeba jak najszybciej skończyć. No skończmy dzisiaj z tą wojną, on mówi. Jak można to zrobić? No nie tak, że się da jeszcze tysiąc rakiet komuś, żeby strzelał, tylko zróbmy tak, żeby już przestali w ogóle strzelać tymi rakietami i jedni i drudzy oczywiście. To jest wydaje się naiwne, politycznie zupełnie bez sensu, jak się wydaje obecnie.

Kiedy rozmawia się na przykład z mieszkańcami Indii albo z mieszkańcami Afryki, to oni mówią, tak, Franciszek bardzo sensownie reaguje. Dlaczego? Dlatego, że gdy patrzy się na tę wojnę z daleka, to wygląda jak wojna białych ludzi. Gdzieś daleko oni walczą, a mogliby właściwie zamiast te bronie kupować, to te pieniądze przeznaczyć na biedne dzieci, które głodują, nie tylko w Afryce. Także w Rosji, gdziekolwiek, byle żeby to zrobić. To jest perspektywa globalnego południa, która jest ewidentnie bliska temu Franciszkowi. Dalej, wydaje mi się, że to jest kwestia... Stanisław Krajewski powiedział takie zdanie, które bardzo mi tutaj wybrzmiewa w uszach, to znaczy, że Franciszek broniąc pewnego punktu widzenia zachowuje się w sposób bardzo często nieszczęśliwy, niefortunny, niezrozumiały.

Tak, ale nasz świat jest w ogóle w kryzysie, stąd też ta rozmowa o obojętności. Posłuchajcie, bardzo wam dziękuję za dzisiejszą dyskusję. Anna Karoń-Ostrowska, Stanisław Krajewski byli naszymi gośćmi. A ja bardzo serdecznie zapraszam na następny odcinek. Dziękuję bardzo. Dziękuję. Dziękujemy za wysłuchanie podcastu. Projekt Muzeum POLIN w ramach programu Nie bądź obojętny finansowany jest przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach funduszu EOG oraz przez Budżet Krajowy.