Teologia i obojętność. Muzeum POLIN x Karolina Wigura

Natomiast z tego, jak rozumiem judaizm, a też się zajmowałam sporo, zwłaszcza Rosenzweigiem i Levinasem, prawda, to tutaj jest, to znaczy no, tak jak Rosenzweig opisuje całą tą sytuację stworzenia, objawienia, zbawienia, Prawda? To on pokazuje, że stworzenie dzieje się w relacji między Bogiem a światem, objawienie, Bóg objawia się człowiekowi w tej bezpośredniej relacji na jakiejś górze objawienia, jak on mówi, natomiast zbawienie dokonuje się między ludźmi, to znaczy dokonuje się w ludzkim świecie, z którego, można powiedzieć, Bóg się wycofuje.

I z jednej strony, posłuchajcie, to pozwala nam popatrzeć na ludzi z jakąś większą empatią, prawda? Już Levinas pisał, że zło wyrządza krzywdę w duszy krzywdziciela, że niszczy tę duszę. Także to już zauważono wcześniej. Opowiada to coś ważnego o tym, co to znaczy być człowiekiem i przeżywać różne rzeczy, ale z drugiej strony, posłuchajcie, jak rozmawiamy o tym, o Ukraińcach, o Rosjanach, o Franciszku właśnie, o tym, jak podchodzimy do tego, do obojętności, to czy to nie jest pewna ślepa uliczka, jak powiemy sobie, że Rosjanie są straumatyzowani, Ukraińcy są straumatyzowani. Zaraz dojdziemy dalej i rozpakujemy właściwie Zagładę Żydów, która jest jednak, upieram się, pewnym centrum naszej kultury europejskiej.