Mentionsy Mentionsy
Podcast Wojenne Historie
Podcast Wojenne Historie

Rumuni budują swój myśliwiec

17.12.2025 ·45 min 58 s

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie 🔶PATRONITE.PL🔶https://patronite.pl/PodcastwojennehistorieAlbo postawić nam symboliczną kawę w serwisie🔷BUYCOFFEE.TO🔷https://buycoffee.to/podcastwojennehistorie

To znaczy de facto w roku 1941 i 1944 samoloty IAR-80 korzystały z 14-cylindrowych silników IAR-14K, których zakres mocy już nie przyrastał. co powodowało, że całkiem nowoczesny samolot w roku 1941 stopniowo tracił ową nowoczesność w roku 1944, nie rozpędzając się nawet do prędkości maksymalnej rzędu 500 km, był już troszkę takim myśliwcem mułem, samolotem wyraźnie odstającym od najnowszych wersji myśliwców przeciwnika. Dość powiedzieć, że z Messerschmitta 109 wersji G w późniejszych odmianach dawało się przecież wycisnąć ponad 600 km na godzinę i AR-80 były więc wyraźnie wolniejsze.

Łącznie powstało 450 myśliwców IAR 80-81, wszystkich odmian, z czego w roku 1941 zbudowano 119 sztuk. W rekordowym 1942 roku powstało 151 maszyn. W roku 1943 było to jeszcze 130 maszyn, a w ostatnim 1944 wojsko odebrało jeszcze 50 samolotów, po czym z jednej strony zakłady w Braszow stały się ofiarą alianckich nalotów strategicznych, z drugiej strony sami Rumunii zaczęli stopniowo przesiadać się na Messerschmitty 109 jako swój docelowy, podstawowy i lepszy myśliwiec niż IAR-80. Ten samolot osiągnął bowiem swój kres modernizacyjny, a już w roku 1940 było wiadomo, że przekonstruowanie płatowca pod silnik rzędowy na ten przykład będzie bezcelowe.

No i w tym lotnictwie rumuńskim był prawdziwy miszmasz, bo istniała eskadra na Charikenach, istniały grupy na myśliwcach PZL-24, PZL-11. Heinklach 112, no i na najnowszych Messerschmittach Bf 109e. Były wreszcie własne IAR 80, ale Rumunii zaczynali tą wojnę właściwie mając 24 myśliwce operacyjne swojego własnego krajowego modelu po 12 na jedną eskadrę. I w czerwcu 1941 roku myśliwce IAR-80 zadebiutowały bojowo. Lato 1941 roku to aktywne działanie lotnictwa rumuńskiego na obszarze Mołdawii i u wybrzeży Morza Czarnego.

Jednocześnie przy 26 zgłaszanych zwycięstwach meldowano 8 własnych myśliwców utraconych w walce i aż 11 od ognia z ziemi. Walki z przełomu 42 i 43 w obu grupach kosztowały łącznie Rumunów 22 samoloty. Nadal relatywnie niewiele, chociaż prawie dwa razy więcej niż w roku 1941. W roku 1943 produkcja seryjna, ktoś powie w ograniczonym zakresie, bo sto kilka myśliwców na rok to nie jest dużo w warunkach wojny, ale jednak była w Rumunii kontynuowana. Niemniej Rumunii od roku 1943 przezbrajali część grup dotąd latających na IAR-80, albo na myśliwce Messerschmitta, albo nawet na samoloty szturmowe Henschel 129.

Tak było np. w przypadku VIII Grupy Powietrznej. Ale stopniowo do roku 1944 w większości rumuńskich grup myśliwskich IAR-80-81 się zadomowił, bo był to samolot użytkowany i w grupie pierwszej, i w grupie szóstej, w grupie drugiej, piątej, z Messerschmittami na przemiennie, także w grupie siódmej. Słowem Rumunii dysponowali pokaźnym potencjałem takich samolotów akurat wówczas, a mówię na początku roku 1944, kiedy przyszło im zmierzyć się z naprawdę potężnym wyzwaniem. W sierpniu jeszcze roku 1943 amerykańskie lotnictwo strategiczne po raz pierwszy zaatakowało Ploesti. Ale dopiero zdobycie południowych Włoch pod koniec 1943 roku pozwoliło Amerykanom na intensywną projekcję siły nad Bałkanami, nad obszarem Rumunii.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.