Rumuni budują swój myśliwiec
Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie 🔶PATRONITE.PL🔶https://patronite.pl/PodcastwojennehistorieAlbo postawić nam symboliczną kawę w serwisie🔷BUYCOFFEE.TO🔷https://buycoffee.to/podcastwojennehistorie
IAR, czyli Industria Arenautica Rumuna, model 80 szczególny. Tylko to, że Rumunia była jednym z bardzo nielicznych państw małych bądź średnich, które w czasie II wojny światowej zdołały z powodzeniem zrealizować produkcję względnie wielkoseryjną myśliwca własnej konstrukcji. A taką ambicję... miała większość państw małych i średnich. Rumunii przekuli to w względny sukces. Powstało bowiem 450 takich myśliwców, czyli prawie pół tysiąca w latach 1941-1944. No i piloci rumuńscy na tych samolotach stoczyli walki powietrzne zarówno z lotnictwem WWS, a więc lotnictwem Armii Czerwonej, jak i z amerykańskim lotnictwem armii, a nawet z Luftwaffe.
I używali bojowo tych samolotów do maja 1945 roku w czasie działań bojowych już po stronie aliantów, po stronie koalicji antyhitlerowskiej w walce z niemiecką Luftwaffe nad Słowacją czy nad Czechami. I samoloty te pozostawały w niewielkim zakresie w służbie liniowej lotnictwa rumuńskiego aż do lat 50 XX wieku. Ale jak powiedziałem, to co czyni IAR-80 i jego odmianę IAR-81 samolotem nieco niezwykłym jest to, że Rumunom się po prostu udało, to znaczy udało im się rozkręcić produkcję owego myśliwca, co nie było oczywiste wtedy i co nie jest oczywiste dziś. A to dlatego, że samoloty bojowe, dzisiaj wielozadaniowe samoloty bojowe, nie mówiąc już o bombowcach, bombowcach strategicznych, to są maszyny, które mogą być budowane, skonstruowane w sposób udany tak naprawdę tylko w czołowych mocarstwach świata.
Ponosili relatywnie duże straty. Niemniej lotnictwo rumuńskie przez cały okres tych amerykańskich ataków 15 Armii Powietrznej stawało niezwykle zaciekle. Co skutkowało całym szeregiem pojedynków powietrznych. Oczywiście koniec końców Rumunii byli za słabi. razem z Niemcami, ich sojusznikami, aby powstrzymać dewastację rumuńskich pól naftowych, ale jeśli chodzi o historię użycia lotnictwa, Rumunii zapisali wiele całkiem barwnych, czasami zwycięskich kart, a czasami spektakularnych porażek, zwłaszcza kiedy byli zaskakiwani z przewagi wysokości przez atakujące je mustanki. Kiedy w sierpniu 1944 roku Rumunia zmieniła front, Nadal myśliwce IAR-80-81 znajdowały się licznie na wyposażeniu kilku grup i użyto je teraz przeciwko dawnemu sojusznikowi, przeciwko Węgrom, ale przede wszystkim przeciwko Luftwaffe i w nowym malowaniu.
36 w walce z Amerykanami, 14 w walce z Luftwaffe, a 28 w walce z Rosjanami i w tym ostatnim przypadku 14 samolotów zostało zestrzelonych przez radziecką OPL, 24 myśliwce zestrzelili radzieccy piloci myśliwscy. Czyli zobaczmy, jaka to jest zdumiewająca nieco statystyka, bo po pierwsze absolutną większość samolotów, jakie utracono, to utracono w wypadkach. Część z nich mogła być spowodowana wcześniejszymi uszkodzeniami w walce, ale jednak jest to jakaś specyfika lotnictwa rumuńskiego. Tutaj dobrym przykładem porównawczym jest PZL-37U8, że większość tych samolotów Rumunii rozbili przez nieumiejętny pilotaż, a nie bezpośrednio walca. W przypadku IAR-80-81 mamy do czynienia z bardzo podobną sytuacją.
No i uderza w tej statystyce to, że tak naprawdę w warunkach tylko kilku miesięcy walk powietrznych z amerykańską 15 Armią Lotniczą, Rumunii bezpośrednio w powietrzu, ale i na ziemi stracili o wiele więcej IAR-80 niż przez kilka lat walki z Ameryką. Armią Czerwoną. Oczywiście mając pełną świadomość, że tak naprawdę, zwłaszcza w roku 1943, to te myśliwce rumuńskie nie za mocno walczyły z Rosjanami, ale w 1941, w 1942 czy w 1944 zdecydowanie bardziej intensywnie. A mimo to straty w walkach z Rosjanami to jest niespełna 40 samolotów i to przez kilka lat. Walka z Amerykanami to jest 36 samolotów w powietrzu i 28 zniszczonych na ziemi. To pokazuje zagadnienie wielokrotnie przeze mnie opisywane, czyli tą dominację lotnictwa zachodniego w powietrzu, jego nieporównywalnie większą efektywność w stosunku nie tylko do Luftwaffe, ale i do radzieckiego WWS.
Mogli jednak dokończyć proces projektowania IAR-80, a potem użyć go u boku Luftwaffe przeciwko Rosjanom, u boku Luftwaffe przeciwko Amerykanom, a ostatecznie zmierzyć się z samą Luftwaffe. I właśnie w walkach z Luftwaffe, do ostatniego dnia właściwie wojny w Europie, Rumunii używali myśliwców IAR-80. Dziękujemy, że byłeś z nami do końca tego odcinka. Odwiedź nas na Facebooku, Instagramie, Twitterze lub TikToku. Wszędzie tam znajdziesz nas wpisując podcast Wojenne Historie. Do usłyszenia.
Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie
🔶PATRONITE.PL🔶
https://patronite.pl/Podcastwojennehistorie
Albo postawić nam symboliczną kawę w serwisie
🔷BUYCOFFEE.TO🔷
https://buycoffee.to/podcastwojennehistorie