Podcast RAŚ: Regionalizm czy nacjonalizm? dr Norbert Slenzok i Patryk Trzcionka

Taki projekt czy formułowanie tego rodzaju komunikatów wymaga pewnej delikatności i pewnego wyczucia, no bo komunikaty atrakcyjne dla jednej grupy mogą zniechęcać drugą. Otóż to. Chociażby Jurka Gorzeli-Kasły na małpa z zegarkiem, prawda, co zepsuła zegarek. Z jednej strony nawiązanie rudycyjne do słynnej wypowiedzi Davida Lloyda George'a na temat perspektyw dla Górnego Śląska, jeśli wpadnie w ręce Polski i temu korowi etnicznemu się pewnie w dużej mierze podobało, to zmobilizowało twardych górnoślązaków, ale być może kogoś też zmobilizowało też przeciwników i być może też jakichś bardziej miękkich górnoślązaków albo Nie autochtoniczną ludność, ludność napływową, która byłaby bardziej zainteresowana jakimś takim bardziej lejtowym regionalizmem górnośląskim, ich to może odstraszyło.

To powinno być jakby przede wszystkim, tak? No właśnie, teraz wyobraź sobie, że Jerzy Gorzelik albo inny śląski przywódca wychodzi i mówi, jestem Ślązakiem, więc mam obowiązki śląskie. To nawet brzmi dziwnie, prawda? Jakoś tak nie przystaje do górnośląskiej tożsamości. Tak, tak, tak. Na pewno wygodniej by nam było, gdybyśmy w tej Polsce mogli się jakoś zmieścić ze swoją odrębnością. Jakkolwiek wydaje mi się, że jednak jakiś potencjał w tym odwoływaniu się do historii Polski i jej wielonarodowej struktury, wydaje mi się, że jakiś potencjał drzemie. A kolejną szansę widziałbym w pewnym piętnowaniu też praktyk. Polityków z Warszawy, którzy nie tylko na Śląsk, chociaż Śląsk jest tu ewidentnym przykładem właśnie, przyjeżdżając w ramach swoich kampanii, wpadają w takie paternalistyczne tony.

Wiesz, nie jestem pewien, no bo z drugiej strony też nagraliśmy o tym podcast z Jerzym Gorzenikiem i Zbigniewem Przybułką. Górnoślązacy i to często tacy echt, górnoślązacy. I jeśli chodzi o deklaracje spisowe ze spisu powszechnego, deklarujące się jako górnoślązacy i rzeczywiście etnicznie, korzeniami swoimi osadzeni na Górnym Śląsku, oni jednak często na te Partie polityczne głosują, prawda? I to nie widać w ogóle, żeby głosowali na nie rzadziej niż reszta Polski. Tak samo głosują na partie, które w sposób instrumentalny traktują kwestię górnośląską albo widzą w niej tylko jakąś cepelię, taki śmieszny element kultury ludowej do pokazania na jakimś festynie czy właśnie na wiecu, że przyjeżdża na przykład premier Morawiecki i tam jakieś panie w strojach rozbarskich coś tam mu śpiewają.

Musimy sobie zdawać sprawę z tego, że pewną ciemną stroną śląskości, czyli właśnie tej etnicznej tożsamości bez uształtowanego nacjonalizmu jest to, że bardzo wielu, pewnie zbyt wielu ludziom to w ogóle nie przeszkadza. Możemy oczywiście jakoś apelować tutaj do ich poczucia godności, że oni powinni politycznie wyciągać większe konsekwencje ze swojej górnośląskości niż to robią. Ale tego rodzaju apele też mają swoje oczywiste granice i musimy sobie zdawać z nich sprawę. No i to są też jednocześnie w ogóle granice możliwości budowy współcześnie nacjonalizmu górnośląskiego. Musimy pamiętać o tym, tutaj znowu trochę wracam do wątków z tamtego podcastu wyborczego ze Zbyszkiem Przybyłką i z Jurkiem Gorzelikiem.